FARKLI CEMAATLERİN SOHBETLERİNE KATILMAKTA BİR SAKINCA VAR MIDIR? İSLAMİYET’İ EN AÇIK ŞEKİLDE NASIL ÖĞRENEBİLİRİZ?
Bir mü’minin öğrenmesi gereken ilk şey Allah’ın kitabıdır dolayısıyla dinini de Allah’ın kitabından öğrenmesi gerekir. En azından Kur’an’ı önce baştan sona mealinden bir iki defa okumalı, daha sonra birkaç tefsire de bakıp Kur’an’ı anlamaya çalışmalıdır. Öyle ki elinde bir ölçü olsun. Biri Kur’an’ı ölçü olarak aldıktan sonra hangi cemaate giderse gitsin gittiği cemaat Kur’an’ın, Allah’ın ölçüsüne uymuyorsa; gittiği yerde hurafe, bid’at varsa onu kesinlikle kabul etmez.
Eğer birinin elinde Kur’an’ın, vahyin, resulünün ölçüsü ve sünneti olmazsa yanılır. “Acaba bu mu yoksa öteki mi doğru söylüyor” diye bocalar. Böyle bir ikilemde kalmamak için kişinin hangi hal ve durumla karşılaşırsa karşılaşsın onu Kur’an’ın ölçüsüne vurması, Kur’an’ın ölçüsüne uyuyorsa alması, uymuyorsa atması gerekir. Bu haldeki bir kişi hangi cemaate giderse gitsin, hangi âlimleri dinlerse dinlesin Kur’an’ın ölçüsüne göre hareket ettiğinden dolayı doğruyu yanlıştan ayırabilir ve yanılmaz.
Bununla beraber bizim “bu doğru yapmış, bu yanlış yapmış” deyip birilerini hesaba çekmek, suçlamak yerine onların yaptığı doğruları almamız gerekir; çünkü bizim o anda anlamadığımız bir şey olabilir, belki onu daha sonra anlarız.
Nerede bir güzellik, bir hikmet varsa bilelim ki o, Allah’a aittir. Kişiye düşen onu almaktır. Sadece bir tarafta durup “ben bu âlimi dinliyorum, sen de onu dinle” demek doğru değildir. İnsanın bütün bilgileri toplaması; yani bal yapması gerekir; çünkü bir mü’min, bal arısı gibi her çiçekten bal toplamasını bilir.
Sadece bala konup yemek yetmez. Bir de bal üretmek gerekir.
Peki, mü’minin bal üretmesi ne demektir, mü’min nasıl bal üretir?
Bir mü’minin bal üretmesi, hikmet ehli olması demektir. Bir kul, rabbini isterse, rabbine karşı ciddi ve samimi olursa, kibirlenmeden bildiği ile amel etmeye çalışırsa Allah hikmeti onun gönlüne indirir, muradını onun gönlüne iletir ve ona bilmediklerini öğretir.
Bir de kişi bir yerden bir harf bile öğrense o harfe, aldığı hakka hürmeten o harfi öğrendiği yere karşı mutlaka edepli olmalıdır. Bununla beraber birinin gittiği yerdeki insanların bir sürü yanlışı olabilir; ama kişinin oradan kazandığı bir güzellik bütün yanlışlardan daha kıymetli, daha değerlidir. İşte, bu yüzden kişi kazandığı güzelliğe hürmeten o insanları da eleştirip yermemelidir; çünkü onların hesabını görecek olan Allah’tır.
Bizim kendi hesabımıza bakıp kazanmaya çalışmamız, bir arı gibi her çiçekten öz toplayıp bal yapmaya çalışmamız, Allah ile aramızdaki perdeleri kaldırmaya çalışırken ilmimizi imana, ahlaka ve amele dönüştürüp aşkla, muhabbetle rabbimize yol almaya çalışmamız gerekir. Yeter ki samimi olalım ve endişe etmeyelim. Allah bize yolunu, nasıl yapmamız gerektiğini gösterir. Gerisi hesabını Allah’a verir. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede “hesap sorucu olarak Allah yeterdir”108 buyurmuştur.
Kulun herhangi bir konuda karar veremediğinde ve ne yapması gerektiğini bilemediğinde abdest alması, iki rekât namaz kılıp başını secdeye koyması ve “ya rabbi! Ben bilmiyorum, bana yolu göster. Çıkış yolu bulamadım, ne yapacağımı bilemedim, karar veremedim, bana yardım et ya rabbi!” demesi yeterlidir. O zaman Allah’ın ona nasıl yapması gerektiğini net olarak gösterdiğini görür. Allah göstermekle de kalmaz, “kulum doğru budur” deyip kulunun gönlüne hitap eder.
Kulun bundan endişe etmemesi gerekir. Allah, kulunu hiç başıboş bırakır mı! Hem onu Hz. İnsan olarak yaratmış olsun, onun üzerinde bir muradı olsun hem de onu anlamadığı bir konuda başıboş bıraksın, bu mümkün müdür! Hiç kimse başıboş değildir. Bununla beraber biri rabbinin vereceği cevaba bahaneler uydurup uymayacaksa böyle bir soruyu da sormamalıdır, bu edebe aykırıdır. Bu tavırla sorulan soruya zaten cevap da gelmez.
