close

İNSANLARA KARŞI BAKIŞIMIZIN NASIL OLMASI GEREKİR?

İki türlü bakış vardır; biri doğru ve güzel olan rahmani bakış öteki de kötü, şeytani bakıştır. Rahmani olarak bakanlar güle bakar, gülün güzelliğini, Allah’ın kulu üzerindeki güzelliğini görür. Şeytani bakışla bakanlar ise tam tersini yapar, kötü ve yanlış tarafı görür, dolayısıyla güle değil dikene bakarlar. Böyle bakanların gönlü diken bahçesine, güle bakanların gönlü ise gül bahçesine döner. Gönlü gül bahçesine dönenler ümmeti Muhammed’dendir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir hadisinde buyurur; “geçmiş ümmetlerden biri ‘Allah falancayı kesinlikle affetmez, mağfiret etmez’ demişti. Bunun üzerine Allah da ‘kimdir, Allah falancayı mağfiret etmez diyen! Ben onu affettim, bu sözü söyleyenin de amelini iptal ettim’ buyurdu.”217 Yani hangi hakla benim adıma böyle hüküm veriyorsun, buyurdu Allah.

Bize düşen; hakkı, hakikati olduğu gibi ortaya koymaktır ve herkes biliyor ki bizim de yaptığımız budur. “Sadece Allah’a âbd olun ve Allah’a hiçbir şeyi şirk koşmayın, la ilahe illallah deyin” deyip daveti böyle yapıyoruz. Zaten bu her şey demektir; çünkü Allah bütün nebilerini, resullerini gönderirken onlara bunu söylemiştir.218 Bu yüzden Allah’a âbd olmaya davet eden herkes daveti bu şekilde yapar. Bununla beraber bütün ibadetler, güzellikler Allah’ın emridir, Allah’a âbd olmaya davettir. Dolayısıyla insanları Allah’a şirk koşmaktan men edenler davetlerini yaparken Allah’ın emrini yerine getirip insanlara “la ilahe illallah” dedirtmeye çalışırlar.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz yine bir hadisinde “ahir zamanda Allah’ı anlatan birtakım gençler çıkacak; ama iman onların kursaklarından aşağı inmemiştir”219 buyurmuştur. İman; insanları eleştirip, çekiştirip, yermek ve “bunlar cehennemliktir, Allah bunları affetmez” demek değildir. İman; aşktır, Allah’ı sevmek, Allah için sevmektir, insana bakarken onu cennete taşımaya çalışıp “ya rabbi! Ne güzel kulların var” demektir. Allah’ı sevenden daha güzel kim olabilir! Biri “ben mü’minim” dediyse, “la ilahe illallah” dediyse onun kalbini kim açıp bakmıştır yahut kim açıp bakma yetkisine sahiptir!

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “ben insanların kalbini açıp bakmak için gönderilmedim”220 buyurdu. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz hidayete davet eder, kim “la ilahe illallah Muhammed’un Resulullah” derse onu kabul ederdi. Böyle söyleyenleri Resulullah (s.a.v.) Efendimiz kabul etmişse biz nasıl kabul etmeyelim!

Kendi kendine hüküm verip tabir-i caizse Allah adına konuşup “herkes cehennemliktir, kimse bir şey anlatmasın” diyenlere “kimse anlatmasın da sen mi anlatacaksın! Bu halinle mi anlatacaksın! Kime ne anlatacaksın! Kaç kişi seninle beraber hidayeti buldu! Kaç kişinin hidayetine vesile oldun” diye sormak gerekir.

Böyle bir tavır mü’minin tavrı değildir, peygamberi bir tavır değildir, davet böyle yapılmaz. Davet aşkla, muhabbetle, edeple yapılır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “ben güzel ahlakı tamamlamak üzere gönderildim”221 buyurdu. Dolayısıyla “ben en güzel ahlaka sahibim” dedi. Bir de Allah ayet-i kerimede “rabbinin yoluna hikmetle davet et,222 en güzel söz neyse onu söyle. Yoksa şeytan sonra aranızı bozar”223 buyurdu. Bu yüzden insanları davet ederken hikmetle davet etmemiz ve en güzel söz neyse onu söylememiz lazım. Birine “sen kâfirsin, sen münafıksın, sen yanlış yapıyorsun, sen cehennemliksin” demekle ona yardım etmiş olmayız, aksine onu kendimizden, kardeşlikten uzaklaştırmış ve ona “sen sevilmeye layık değilsin” demiş oluruz. Böyle yapınca da şeytanı davet etmiş oluruz.

Örnek vermek gerekirse; birini yemeğe davet etmek istediğimizde ona “buyurun soframızdan size de ikram edelim, beraber yiyelim” deriz; ama bunun yerine misafirimize “sen açlıktan ölüyorsun, bana muhtaçsın, gel ben seni doyurayım” hatta “haydi, otur gebermemek için ye bakalım” dersek o kişi istediği kadar aç olsun yemeğimizi yemez. Bir de “açım; ama senin gibi namerdin verdiği yemeği yemem” der.

İşte, sohbet etmek, anlatmak da ikram etmektir. Bu yüzden davetimizin de sohbetimizin de mutlaka Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in izinde olması dolayısıyla o nasıl yaptıysa bizim de öyle yapmamız gerekir. Yoksa insanları eleştiren, çekiştiren, küfürle, nifakla, cehennemlik olmakla itham eden biri hakka davet edemez. Tam tersine şeytana tabi olmuş, gönüllere küfrü, nifakı, ayrılığı, düşmanlığı ekmiş olur. Bu nedenle herkes haddini bilmeli ve öncelikle kendine bakmalıdır.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “mü’min mü’minin aynasıdır”224 buyurmuştur. Mü’min, mü’minin aynasıysa o halde önce kendimizi düzeltmemiz gerekir. Bununla beraber birinde muhabbet yoksa karşısındaki insana bakınca aynadan kendine bakmış olur; yani karşıdan gördüğü yine kendisidir. Dolayısıyla gördüğümüz yanlışlıklar, küfür, gördüğümüz o cehennemlik olan kişi aslında aynadan görünen kendimizdir. Bunu böyle anlamamız ve kendimizi toparlayıp tövbe ve istiğfar etmemiz gerekir.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Müslim, Birr, 137, H. No: 2621 ↩
  2. Enbiya /25 ↩
  3. Buhari, Menakıb, 25; Ebu Davud, Sünnet, 31 ↩
  4. Camiüssağir, 2637 ↩
  5. Muvatta, Hüsnü’l-Hulk, 8; Ahmed B. Hanbel, 2, 381 ↩
  6. Nahl /125 ↩
  7. İsra /53 ↩
  8. Ebu Davud, Edeb, 49 ↩