close

ASKIDA EKMEK PROJESİ’NE NEDEN İHTİYAÇ DUYULMUŞTUR?

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “komşusu açken tok yatan bizden değildir”32 buyurmuştur. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in bu hadisi bizler için sadece laftan ibaret kalmamalıdır. Eğer komşumuzun aç olduğunu biliyor; ama buna rağmen tok yatabiliyorsak imanımızdan endişe etmemiz gerekir; çünkü bu durumda imanımızda bir sorun var demektir. Bu yüzden herkes “ben hiçbir şey yapamıyorum” demek yerine “ben ne yapabilirim” demelidir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz başka bir hadisinde “Cebrail, bana komşu hakkını o kadar anlattı ki Allah nerdeyse komşuyu komşuya mirasçı kılacak zannettim”33 buyurur.

Sahabeler bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e;

-Ya Resulullah kişinin komşusu kimdir, diye sorarlar.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de cevap olarak;

-Evinizden sonraki kırk eve kadar olan evler sizin yakın komşunuz, kırk evden sonrakiler de sizin uzak komşunuzdur34 diye cevap verir. Yani bu hadise göre bir beldede bulunanların hepsi komşudur.

Bu durumda yaşadığımız beldede biri aç olarak yatıyorsa ve biz de bunun hesabını yapıp bununla dertlenmiyorsak imanımızda bir sorun var demektir; çünkü Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “böyleleri bizden değildir” demiştir. Bizim de “bizden değildir” kelamına muhatap olmamamız ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den olmamız için yapmamız gerekeni araştırmaya çalışıp “acaba ne yaparsak Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den oluruz” dememiz lazım; çünkü hayatımızı yaşarken bir mü’min olarak her zaman için ölçümüz Resulullah (s.a.v.) Efendimiz olmalıdır.

İnsanlara yardım etmek konusunda Allah’ın neyi buyurduğuna ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in nasıl yaptığına bakalım; paylaşma konusunda Resulullah (s.a.v.) Efendimiz Mescid-i Nebevi’de askıda hurma projesini uygulamıştır. Hurma bahçeleri olan sahabeler hurmalarını oraya getirip sütuna bir salkım hurma asmış, ihtiyacı olan sahabeler ve Ashab-ı Suffe de hurma ihtiyacını oradan karşılamıştır. Sütundaki hurmalar azalınca başka bir sahabe tekrar hurma getirip sütuna asmış, böylelikle askıdaki hurma kıtlık zamanları hariç hiç eksilmemiştir.

Bizim de yaşadığımız yerde her ne yapılması gerekiyorsa Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e uyup gerekeni onun yaptığı gibi yapmamız gerekir. Bu yüzden biz de “Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bizimle aynı şehirde olsaydı, nasıl yapardı” diye düşündük ve askıda ekmek projesinin uygulanması gerektiğine karar verdik. Şu anda bu proje Diyarbakır’da yaklaşık iki yüzden fazla fırında ve bütün ilçelerinde uygulanmış durumdadır. Askıda Ekmek projesini ilk önce Diyarbakır’dan başlattık; ama daha sonra hamdolsun Şanlıurfa, Bingöl, Adana, Kocaeli, İstanbul, Denizli, Artvin, Ankara ve daha nice şehirlere kadar yayıldı.

Peki, Askıda Ekmek ne demektir?

Askıda ekmek; ekmek almaya giden birinin kendisine ekmek alırken aynı zamanda bir ya da birkaç tane ekmeğin parasını fazladan ödeyip askıya ekmek bırakması, sonra ihtiyaç sahibi birinin hiç kimseye mahcup olmadan askıdaki o ekmekleri almasıdır. Askıdaki ekmeğin parası önceden verildiği için o ekmeği alanlar kendilerini fırıncıya karşı mahcup hissetmez; çünkü aldıkları ekmeğin ücreti önceden ödenmiştir. Bir de ekmek almaya giden ihtiyaç sahipleri ekmeklerin ücreti önceden ödendiği için sadaka istemez, gidip askıya bırakılmış, hakkı olan ekmeği alır. Bu yüzden fırıncıya boyun bükmeden, dilenir gibi istemeden “şu benim ekmeği ver” der. Bir de askıya kimin ekmek bıraktığını bilmediği için dua ederken de o duası askıya ekmek asanların hepsine gider. İnşallah bu proje böyle devam eder ve hiç kimse aç kalmaz, unutmamamız gerekir ki her ne kadar bazen etrafımızda göremesek de gerçekten ihtiyaç sahibi insanlar vardır.

Bu projeyi uyguladığımız fırınlarda hep beraber gördük; yüz tane ekmek askıya asılmışsa askıdan alınan ekmek sayısının en fazla altmış, yetmiş tane olduğunu; yani askıda sürekli fazla ekmeğin olduğunu gördük. Belki bundan daha büyük sevap düşünülemez; çünkü bu projeyle ekmeğe muhtaç bir insanı doyurmuş olursun.

Arkadaşlar projenin uygulandığı bütün fırınlarda askıdaki toplam ekmek sayısını tespit etmeye çalıştılar, çıkan sonuçta günlük toplam on binden fazla ekmeğin askıya asıldığını gördük ve bu ekmek sayısı gün geçtikçe artmaya da devam ediyor. Bu projenin bize manevi olarak getirdiği kazancı da ona göre hesap etmek gerekir.

Bu projeyle bütün şehir halkını aynı zamanda komşusuna yardım etme, aç olanları doyurma sorumluluğundan kurtarmış oluruz; çünkü biri açsa onu doyurmak bütün şehir için farzdır, o aç kalırsa bütün şehir bundan sorumlu olur; ama biri gelip o kişiyi doyurursa böylelikle o kişinin sorumluluğu da bütün şehrin üzerinden kalkar ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in “komşusu açken tok yatan bizden değildir” hadisindeki “bizden değildir” ikazına şehirdeki hiç kimse maruz kalmaz; çünkü o aç olan kişi doyurulmuştur.

Askıda Ekmek uygulamasına destek verenler öncelikle aç bir insanı doyurduğunu, onun duasını aldığını bilmelidir. Eğer biri kendisi tok yatabiliyor, verebildiği halde vermiyorsa imanını hesaba çekip Allah’a ve resulüne ne kadar iman ettiğine, Allah’ın resulüne ne kadar tabi olduğuna bakmalıdır.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Ebu Zer’e “ya Ebu Zer! Çorba pişirirken bir tas da komşuna ver, çorban azsa çorbayı pişirirken suyunu biraz fazla kat ve komşuna da o çorbadan bir tas ver”35 buyurmuştur. Bu yüzden Askıda Ekmek projesinden sonra bir de inşallah ramazan ayında “Askıda Yemek” projesini uygulamayı düşünüyoruz, öyle ki her lokantada parası olmayanların yiyebileceği bir yemek olsun.

Bununla birlikte binlerce muhacir kardeşimiz memleketimize iltica etmiştir ve onların çoğu ekmeğe muhtaçtır. Onların bir kısmı elinde yapacağı başka bir şey olmadığı için dilenmek zorunda kalıyor. Bir anneyi, bir babayı düşünün ki çocuğuna ekmek veremiyor!

Bununla beraber ihtiyaç sahiplerini tespit etmek için araştırma yaptığımızda gerçekten ekmeğe muhtaç olan, evine bir ekmek bile götüremeyenlerin var olduğuna kardeşlerimiz şahit oldular. Hatta arkadaşlar onları gördükten sonra “iki, üç gün boyunca sofranın başına oturduğumuzda yemek yiyemedik” dediler.

Tabi ki muhacir kardeşlerimize yaptığımız yardım sadece ekmekle sınırlı değildir. Onlara aynı zamanda gıda yardımı da yapmaya çalışıyoruz. Öncelikle yüzlerce ailenin evine gidip hepsine gıda, giyecek ve kışlık ihtiyaç yardımı yaptık. Aynı şekilde bir şeyleri eksik mi değil mi diye kontrol etmeye ve gidip gereken yardımı yapmaya da devam ediyoruz inşallah.

İnsanlara yardım dağıtırken ya da birine yardım ederken karşımızdakine bize minnettarmış gibi bir duygu yaşatmak doğru değildir. Bu, yapılan iyiliği çok farklı boyutlara taşır. İyiliği, infakı, yardımı yaparken biz onlara minnettarız; çünkü biz onların dünyalık sıkıntısını gidermeye çalışırken onlar da bizim için ebedi hayatta cennet olurlar, Allah’ın rızası, muhabbeti olurlar. Bizim onların üzerinden kazandığımız daha büyüktür, bizim kazancımız onların kazançlarıyla ölçülemez. Bu yüzden o yardım ettiğimiz kişilere bir de teşekkür etmemiz gerekir. Onlar bizim vesilemizle dünyevi bir nimet kazanırlar, biz ise onların vesilesiyle ebedi nimeti, cenneti kazanırız. Bu nedenle bizim onlara teşekkür etmemiz, minnettarlık hissetmemiz lazım.

Yoksa yardım ettiğimiz kişi için “ben ona ikram ettim, yardım ettim” dersek bu durumda yardımımızın karşılığını Allah’tan beklemiş olmayız. Allah bize mal ikram etmişse o malda fakirin hakkı vardır.36 Allah öyle buyurmuştur. Biz yardıma ihtiyacı olan birine onun bizde olan hakkını teslim ettiğimizde Allah da bize kat kat hem dünyalık hem de ahiretlik nimetleri ihsan eder, ikram eder.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Hakim, 2, 15; Heysemi, 8, 167 ↩
  2. Buharî, Edeb, 28; Müslim, Birr, 140,141; Tirmizi, Birr, 28; İbni Mâce, Edeb, 4 ↩
  3. Buharî, Edebu’l Müfred, 109 ↩
  4. Müslim, Birr ve Sıla ve’l Edeb, 143 ↩
  5. Zâriyât /19 ↩