HUDEYBİYE BARIŞ ANTLAŞMASI (628)
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Hz. Osman (r.a.)’ın şehid edildiği haberini alınca müşriklerle savaş kararı almıştı. Mekkeliler bunu öğrendiklerinde Hz. Osman (r.a.)’ı hemen bırakmak zorunda kaldı ve olası bir savaşın yaşanmaması adına Hudeybiye’ye bir barış heyeti gönderdiler. Bu heyetin içerisinde Suheyl Bin Amr, Huveytip Bin Abduluzza ve Mikres Bin Havf bulunuyordu.
Mekkeli heyeti kabul eden Efendimiz onların barış teklifine olumlu yanıt verdi ve Müslümanlar ile müşrikler arasında bir antlaşma hazırladılar. Bu antlaşma maddelerinin en başında “bismillahirrahmanirrahim” yazılıydı; ama Suheyl Bin Amr itiraz ederek “biz Rahmân ve Rahîmin ne olduğunu bilmeyiz” dedi ve besmele-i şerifin silinmesini istedi. Bunun yerine antlaşmaya “bismikellahume (Allah’ım senin adınla)” yazısı yazıldı.
Antlaşmada bir de “bu antlaşma Allah’ın resulü Muhammed ile Mekke’yi temsilen Süheyl Bin Amr arasında…” cümlesi bulunuyordu; fakat Süheyl Bin Amr, buna da itiraz edip “zaten senin Allah’ın resulü olduğunu kabul etmediğimiz için savaşıyoruz, Allah’ın resulü olduğuna iman etseydik seninle savaşmazdık, bu yazıyı da silin” dedi. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Süheyl’in bu teklifini de kabul etti ve Allah’ın resulü kısmını Hz. Ali (r.a.)’den silmesini istedi; ancak Hz. Ali (r.a.) bu kısmı kendisinin silemeyeceğini söyledi. Bunun üzerine Efendimiz bizzat kendisi Allah’ın resulü kısmını sildi ve yerine “Muhammed Bin Abdullah” yazdı, böylelikle antlaşma imzalandı.
Antlaşma Maddelerin’de
10 yıl savaş olmayacak.
Müslümanlar bu yıl umre yapmayacaklar, ancak bir yıl sonra gelip üç gün umre yapacaklar. Umre yaptıkları sırada müşrikler Mekke’yi boşaltacaklar.
Medine’deki Müslümanlardan herhangi biri Mekke’ye sığınırsa iade edilmeyecek; ama Mekkeli Müslümanlar Medine’ye sığınırsa iade edilecek.
Arap kabilelerden isteyen Müslümanlarla isteyen müşriklerle birleşmekte serbest olacak. Mü’minlerle veya müşriklerle birleşen kabilelere saldırı olursa savaş sebebi sayılacak, gibi maddeler bulunuyordu.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, antlaşma gereğince umre yapamadıklarından sahabelere “kalkın, kurbanlarınızı kesip saçlarınızı tıraş edin” buyurdu. Sahabeler, antlaşma maddeleri Müslümanlar aleyhine göründüğü için büyük bir üzüntü yaşadılar, bu nedenle kimse o esnada Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in emrini yerine getirmedi; fakat Fahr-i Kâinat Efendimiz, kurbanlıkları kesip traş olunca sahabeler de hemen Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e uydu, sonra da ihramdan çıkıp Medine’ye geri döndüler.
Hudeybiye Antlaşması her ne kadar Müslümanların aleyhine görünse de önümüzdeki zamanlarda bütün şartların Müslümanların lehine olduğu anlaşıldı; çünkü Mekke’den ayrılan Müslümanlar Medine’de kalamayınca bu defa Mekke yakınlarındaki dağlara çıkıp müşrik kervanlarına saldırmaya başladılar. Müşrikler de artık dayanamayarak Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in huzuruna gelip antlaşmadaki bu maddenin kaldırılmasını ve Mekke’den gelecek olanların kabul edilmesini istediler.
Ayrıca Hâlid Bin Velid (r.a.) ve Amr Bin As gibi Mekke’nin ileri gelenleri Medine’ye gelip Müslüman oldu. Bir de antlaşmadan Mekke’nin Fethi’ne kadar geçen iki yıllık zaman içerisinde barış ortamı sağlandığı için Resulullah (s.a.v.) Efendimiz Allah’ın vahyini daha rahat bir şekilde yaydı. Bunun neticesinde iman edenlerin sayısı onbinleri geçti. Öyle ki bu iki yıllık zamanda Müslüman olanların sayısı ilk vahiy zamanından Hudeybiye Antlaşması’na kadar geçen on sekiz yıla göre kat be kat fazla oldu ve insanlar kafileler hâlinde iman etmeye geldiler.
