DÂR’UL ERKAM
Hz. Erkam Bin Ebil Erkam (r.a.), Hz. Hâlid Bin Velid (r.a.) ile ikinci babadan amca çocuklarıydı, aynı kabileden oldukları için Ebû Cehil’le de akrabalık bağları bulunuyordu. Babası Erkam’ı on yedi yaşındayken evlendirmiş ve ona Safa Tepesi’nin başında büyük bir ev almıştı. Bu evin geniş bir salonu, ayrıca büyük bir odası ve bahçesi vardı.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Mekkeli müşriklerin sahabelere zarar vermesi ve Allah’ın vahyinin yayılmasını engellemeye çalışmalarından dolayı hem sahabeleriyle rahatça görüşebileceği hem de Müslüman olmak isteyenlere Allah’ın dinini beyan edebileceği bir yer arıyordu. Bu yüzden önce Hz. Ebubekir (r.a.)’in evini kullanmayı düşündü; ama müşrikler, Hz. Ebubekir’in Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e çok bağlı olduğunu bildikleri için sahabelerin orada toplanacağı takdirde olup bitenleri hemen fark edeceklerini düşünerek bu fikrinden vazgeçti. Daha sonra ise Abdurrahman Bin Avf (r.a.)’ın evini kullanmayı düşündü; ama aynı sebepten dolayı onun evini kullanmaktan da vazgeçti.
Müşrikler “Muhammed nebîlik iddiasında bulunuyor, putlarımızı inkâr ediyor” dediklerinde bunu duyan Erkam (r.a.), Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in huzuruna gitti ve kendisine bazı sorular sordu. Efendimiz de Erkam’a Allah’ın indirdiği âyetleri okudu ve onu imana davet etti.
Efendimiz, âyetleri okudukça gönül âlemi coşan Erkam hemen iman etti ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e yakın olup onu daha iyi tanımak adına kendisini evine davet etti; ama Efendimiz ona “sen evini tarif et, git, ben sonra evine gelirim. Müslüman olduğunu da kimseye söyleme” buyurdu.
Erkam da evine gidip yeni evlendiği hanımına imanı anlattı ve hanımı da hemen iman etti. Efendimiz o gün veya ondan bir gün sonra herkesin kaylule34 yaptığı vakitte yanına Hz. Ebubekir (r.a.)’i de alarak Erkam’ın evine gitti.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in, evine misafir olmasına çok sevinen Erkam, yine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e İslam hakkında sorular sordu ve aldığı cevaplar karşısında gönlü muhabbete gark oldu. Sohbet sırasında Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “ya Resulullah! Babam bu evi Mekke’nin en güzel evi olduğu için aldı. Evimi dolaşmak ister misiniz, siz de bir bakın gerçekten evim Mekke’nin en güzel evi midir” diye sorunca, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz Erkam’ı kırmadı ve birlikte evi gezdiler.
Erkam, hep birlikte evi gezdikten sonra Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “ya Resulullah! Evi beğendin mi” diye sordu. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz evi beğendiğini söyleyince ise “ya Resulullah! Evim bundan sonra senin evindir. Ben de evim de eşim de sizin hizmetinizdeyiz” dedi.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Erkam’ın teklifine tebessüm ederek teşekkürde bulundu ve Erkam’a da eşine de dua etti. Bundan sonra sahabesine burada ders vermeye başladı. Böylelikle Erkam’ın evi, İslam’ın ilk medresesi ve mescidi olma şerefine nail olarak Dâr’ul Erkam diye anıldı.35 Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Erkam’ın bu hizmetine öyle bir vefa gösterdi ki Medine’ye hicret ettiğinde daha kendisine bir ev yaptırmadan Erkam için bir ev yaptırdı.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz yaklaşık iki buçuk yıl boyunca mekteb-i nebevi olarak sahabelerini irşad ettiği Dâr’ul Erkam dergâhında hem inzal olan âyetleri beyan etmiş hem de Müslüman olmak isteyenlerle görüşmüştür.
Hz. Ali, Hz. Bilal-i Habeşi, Hz. Habbab Bin Eret, Hz. Ebubekir, Hz. Osman, Hz. Zübeyr, Hz. Talha, Hz. Sa’d Bin Ebi Vakkas, Hz. Abdurrahman Bin Avf, Hz. Ebû Ubeyde Bin Cerrah, Hz. Hamza, Hz. Said Bin Zeyd, Hz. Ammar Bin Yasir ile mümtaz ailesi ve Hz. Ömer gibi büyük sahabelerle Dâr’ul Erkam tam bir iman merkezi hâline gelmiştir.
Sahabelerin bir araya gelip Allah’ın âyetlerini ders edindiği, Mekkeli müşriklerin eziyetlerine karşılık nasıl önlemler alacaklarını ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in risaletini nasıl tebliğ edeceklerini görüştükleri Dâr’ul Erkam’da yetişen sahabeler muhabetullah ve marifetullah aşkıyla öyle bir piştiler ki hem son nefeslerine kadar dinlerinden dönmediler hem de Allah’ın vahyini ulaşabildikleri her yere, dünyanın dört bir yanına ulaştırdılar.
Erkam, Medine’de vahiy kâtipliği yapmıştır. Ayrıca Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in mektuplarını yazmış, dört halife dönemini görmüş, ihtilaf zamanında tavrını açıkça Hz. Ali (r.a.)’den yana kullanmıştır. Hicret’in 53. yılında, 83 yaşındayken vefat etmiştir. Erkam’ın vasiyeti üzerine cenaze namazı Sa’d Bin Ebi Vakkas (r.a.) tarafından kıldırılmış ve Baki Kabristanlığı’na defnedilmiştir.
