close

AYETLERLE VE ESMAU’L HUSNAYLA DUA

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Toplam yedi cilt boyunca nüzul sırasına göre El Esmau’l Husna’yı, Allah’ın isimlerini öğrenmeye ve rabbimizi onun kendisini tanıttığı gibi tanımaya çalıştık hamdolsun. Geçen sohbetimizde son olarak Allah’ın Subhan sıfatını, ism-i azamı öğrenmiş ve “subhanallah” deyince ism-i azamı zikrettiğimizi söylemiştik.

Bu sohbetimiz de ise ayetlerle ve Allah’ın isimleriyle nasıl dua edeceğimizi öğreneceğiz inşallah. Öyle ki duayı da doğru anlamış olalım ve rabbimize onun ayetleriyle, El Esmau’l Husna’sıyla nasıl dua edeceğimizi öğrenelim inşallah.

Allah ayet-i kerimede “en güzel isimler Allah’ındır, Allah’a o isimlerle dua edin”744 buyurmuştur. Bir, Allah’ın El Esmau’l Husna’sıyla, isimleriyle dua etmek vardır, bir de duayı Allah’ın isimleriyle yapmak vardır. Bu ikisi birbirinden tamamen farklıdır.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “dua ibadetin özüdür”745 buyurmuştur. “Ya rabbi! Bana bunu ver, şunu ver” demek ibadetin özü değildir. İbadetin özü olan dua esma ile olan duadır.

Daha iyi anlaşılması için izah edeyim.

“Ya rabbi! Sen Kerimsin bana ikram et” dediğimizde duayı Allah’ın ismiyle yapmış oluruz; ama “ya rabbi! Sen kerimsin, sen ekremel ekreminsin, bütün mülk senindir, bütün güzellikler sana aittir, güzelliği, nimeti ikram eden sensin” dediğimizde bu duamız tesbih olmuş, hamd olmuş, tekbir olmuş, tahlil olmuş olur. İşte, ibadetin özü olan dua bu duadır. Bu yüzden duayı Allah’ın ismiyle yapmak ile Allah’ın ismiyle dua etmek İkisi birbirinden farklıdır.

Aynı şekilde namaz da baştan sona duadır; çünkü namazda da tesbih vardır, tekbir vardır, hamd vardır.

Eşek sadece ottan anlar, dolayısıyla sadece ot ister, duayı da Allah’tan ot istemek olarak anlar. Biri de ibadetin özü olan duanın ne olduğunu anlamazsa Allah’tan sadece para istemeyi, ekmek istemeyi dua olarak zanneder.

Allah’tan bir de Allah’ı, Allah’ın tecellisini, güzelliğini istemek vardır. “Ya rabbi! Sen kerimsin, Kerim isminle tecelli edip bizi cömert eyle. Biz de senin bize emanet olarak verdiklerini senin yolunda sarf edip kerim olalım. Kerim olalım ki sana yakın olalım, ayna olalım, halife olalım, Hz. insan olalım.” Aynı şekilde “sen Rahman ve Rahimsin! Bize Rahman ve Rahim isimlerinle tecelli et. Öyle ki biz de senin rahmetinle rahmet edelim, merhametli olalım. Senin peygamberin rahmeten lil âlemindir, biz de ona benzeyelim” dediğimizde Allah’tan onun güzelliğini, tecellisini istemiş oluruz. Hiç bundan büyük dua olur mu!

Baktığımızda bu dua mı büyüktür yoksa “ya rabbi! Bana ekmek ver, su ver demek mi” büyük duadır!

Evet, Allah, kullarına büyük duayı yaptırıp “bana böyle dua edin. Hz. insan olmayı isteyin, ihtiyacınız olan rızkınızı size zaten veriyor, kendi vazifemi, rabliğimi yapıyorum. Bir şey istediğinizde El Esmau’l Husna’mla dua edin. Benden benim güzelliğimi, Esmau’l Husna’mı tecellimi, zatımla, sıfatımla size tecelli etmemi, güzelliğimle güzel olmayı isteyin” buyurdu. İşte, dua böyle yapılır, makbul olan dua bu duadır.

Allah, kendisine isimleriyle dua etmemizi buyurdu. Bu yüzden Allah’ın her bir ismini tek tek zikredip onunla Allah’ı tesbih, tekbir, tevhid, tahlil ve tahmid etmemiz gerekir; yani hem Allah’ı tesbih ve tahmid edip hamd etmemiz, hem “Allah u ekber” deyip tekbir etmemiz hem de lâ ilâhe illallah: “Allah’tan başka ilah yoktur” deyip Allah’ı tevhid etmemiz gerekir. “Bunları Allah’ın isimleriyle yapın. El Esmau’l Husna Allah’ındır, Allah’a aittir, siz de bu isimlerle Allah’a dua edin ve Allah’ı davet edin” buyurdu Allah.

Arapçada “dea” hem davet etti hem de dua etti manasına gelir; yani dua ve davet aynıdır.

Allah, kullarını davet eder, kul ise Allah’a dua eder. Kul acziyetini bilip rabbinden isteyince dua etmiş, dolayısıyla rabbini davet etmiş olur. Kul, Allah’tan her ne istiyorsa Allah’ı onu yapmaya davet etmiştir.

Kul, rabbinden isteyince dua olur; ama Allah davet edince emir olur. Allah’ın isimleriyle duayı ve duayı Allah’ın isimleriyle yapmayı birbirinden ayırt etmezsek Allah’ın isimlerini anlamamış oluruz.

Ve lillâhil esmâul husnâ fed’uhu bihâ: “En güzel isimler Allah’a aittir, onunla ona dua edin.” Duayı, daveti Allah’ın isimleriyle yapın, Allah’ın isimleriyle dua edin. Allah ikisini birden buyurdu. Bu yüzden duayı yaparken de Allah’ın isimlerini zikretmemiz lazım bir de ayrıca Allah’ın isimlerini zikretmemiz gerekir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz buyurur. İnna lillahi tis’un ve tis’ine ismen: “Allah’a ait doksan dokuz isim vardır.” Fe men ehsâhâ: “Kim onları tahsil ederse (sayarsa, onunla dua ederse, duayı onunla yaparsa).” Fekad dahele cenneh: “O, cennete girmiştir.”746 Onun gönlü cennet olmuştur, o cennetliktir. Bu yüzden sadece Allah’ın isimleriyle dua etmek yetmez, bir de Allah’ın isimlerini tahsil etmek gerekir.

Aslında bu sohbetimizde sadece Allah’ın isimleriyle dua etmeyi düşünüyorduk; ama ayetlerle duanın nasıl yapılacağını da öğrenmek gerekir. Bu yüzden Allah’ın isimleriyle nasıl dua edeceğimizi öğrenmeden önce ayetlerle nasıl dua etmemiz gerektiğini öğreneceğiz inşallah.

Evet, en güzel isimler Allah’ındır, Allah’a o isimlerle dua edin, buyurdu Allah. Ayet devam ediyor. Ve zerûllezîne yulhıdûne fî esmâihî: “Allah’ın isimlerinde aşırı gidenleri (haddini aşanları) bırakın.” Se yuczevne mâ kânû ya’melûn:747 “Onlar yaptıklarından dolayı cezalandırılacaklar.” Allah’ın isimlerinde haddi, sınırı aştıkları için cezalarını çekecekler. Demek ki bir de Allah’ın isimlerinde sınırı, haddi aşmak varmış!

Allah’ın herhangi bir ismine iman etmediğimizde gönlümüzde o ismin yeri boş kalır, boş kalınca da bu defa o ismin yerine başka birini yahut başka bir şeyi koyarız. Böylelikle Allah’ın isminin yerine koyduğumuz şeyi Allah’a şirk koşmuş oluruz.

Örnek vermek gerekirse; Allah’ı rezzak olarak kabul etmez, anlamaz, böyle iman etmezsek bu durumda rızkı işimize, aylığımıza veya birilerine bağlayıp rızkımızın oradan geldiğini zannederiz. Oysaki rızkı veren Allah’tır ve Allah bu rızkı bir vesileyle verir. Bu durumda vesileyi Allah’ın önüne geçirir ve rızkımızı başka bir şeye bağlarsak onu Allah’a şirk koşmuş oluruz. Bu hale düşmemek için vesileyi görmemiz; ama vesileyi görürken de rızkı verenin Allah olduğunu bilmemiz gerekir.

Peki, Allah’ın isimlerinde haddi aşmak nasıldır?

Allah’ın isimlerinde haddi aşmak Allah’ın bir ismini yok saymaktır.

Daha iyi anlaşılması için izah edeyim.

Rızık konusunda malı rastgele sarf edersek rezzak olmakta; yani Rezzak isminin tecellisinde aşırı gitmiş oluruz ki bu israf olur. Allah da ayet-i kerimede “Allah israf edenleri sevmez”748 buyurmuştur. Bu yüzden Allah’ın isimlerini yerli yerinde kullanmamız gerekir.

Aynı şekilde mü’mini, Müslümanı sevip haktan yana durmamız gerekirken öyleleri var ki aşırı derecede rahmet eder, hatta kendine zulmedene bile rahmet edip farkında olmadan zulmünde ona yardım eder. Oysaki onun, zulmedenleri zulmünden alıkoyması gerekirdi. Hatta kendisine göre bunun rahmet olduğunu zannedip “Yahudiler de, Hristiyanlar da cennete gitsin, yazıktır, günahtır, onlara da rahmet etmek gerekir” der. İşte, böyle biri Allah’ın isminde aşırı gitmiştir; çünkü Allah ayet-i kerimede “Allah’a ve resulüne iman etmeyenler cehennemliktir”749 buyurmuştur; ama o ise Allah böyle buyurduğu halde Allah’ın cehennemliktir dediklerinin cennete gitmesini ister. Bu, haddini, sınırı aşmaktır, Allah da sınırı aşanları bırakın, buyurdu.

Allah bununla ilgili olarak mü’minlere hitap edip “size ne oluyor, münafıklar hakkında iki kısma ayrılıyorsunuz”750 buyurdu. Yani size ne oluyor ki bir kısmınız “bunlar münafıktır” derken bir kısmınız da “bunlar cennetliktir” diyorsunuz! Münafık münafıktır, nasıl böyle hüküm veriyorsunuz! Allah hükmü koymuş ve sınırı çizmiştir. Ya gerçek manada iman eder, Allah’ı sever, Allah için sever, hayatını Allah için yaşarsın ya da dilinle “ben mü’minim, ben Müslümanım” dersin; ama imanın senin üzerinde görünmez, dilinin söylediğini kalbin tasdik etmez.

Cennete gitmeyi hak etmeyen biri için “bu da cennete gitsin” dediğinde sınırı aşmış, Allah’ın isimlerinde aşırı gitmiş olursun. Bir de bunu merhametine bağlayacaksın! Bu, Allah’ın isimlerinde aşırı gitmektir. Allah da “Allah’ın isimlerinde aşırı gidenleri bırakın, onlar öyle yaptıkları için yaptıklarının cezasını çekecekler” buyurdu.

İsterseniz şimdi de ayetlerle nasıl dua etmemiz gerektiğini öğrenelim inşallah.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Allah davet eder, kul da dua ederek rabbini davet eder, dedik.

Kulid’ûllâh: “Allah deyin.” Allah’ı davet edin. Evid’ûr rahmân: “Veya Rahman deyin.” Eyyen mâ ted’û: “Hangisini söylerseniz söyleyin (bu fark etmez).” İster Allah deyin ister Rahman deyin. Fe lehul esmâul husnâ: “En güzel isimler onundur.” Rabbinizi ister Allah deyip davet edin isterseniz de Rahman deyip davet edin, bu fark etmez, en güzel isimler onundur; ama davet etmeniz gereken mutlaka Allah’tır. Ve lâ techer bi salâtike ve lâ tuhâfit: “Namaz kılarken sesini fazla yükseltme, fazla da alçaltma.” Bihâ: “Sesini.” Vebteği beyne zâlike sebîlâ:751 “Bu ikisi arasında (ortada) bir yol tut.”

Allâhu lâ ilâhe illâ huve, lehul esmâul husnâ:752 “Allah odur ki kendisinden başka ilah olmayandır, El Esmau’l Husna (en güzel isimler) ona aittir.”

Kul: “De ki.” Mâ ya’beu bikum rabbî lev lâ duâukum: “Eğer duanız olmasaydı rabbim sizi ne yapsın!” Yani duanız olmasa ne işe yararsınız! Fe kad kezzebtum: “Demek ki siz bunu yalanladınız (öyle mi).” Fe sevfe yekûnu lizâmâ:753 “O zaman ceza sizi yakalayacak (yakanıza yapışacak).” Siz cezanızı bulacaksınız. Duanız olmasa rabbim sizi ne yapsın, neden size kıymet değer versin!

Demek ki kıymetimizi, değerimizi, Allah’ın isimlerinin üzerimizde tecelli etmesini duamızdan alıyormuşuz! Yoksa dua olmazsa hiç kimsenin değeri, kıymeti Allah katında olmaz. İşte dua, davet bu kadar önemli bir şeydir.

Ve izâ tutlâ aleyhi âyâtunâ: “Ona ayetlerimiz okunduğunda.” Vellâ mustekbirâ: “Yüz çevirir (kibirlenir, mustekbirce davranır).” Kibirlenip ayetlerimizden yüz çevirir, Allah’ı dinlemez ve anlamaya çalışmaz. Ke en lem yesme’hâ: “Sanki onu (ayetleri) hiç işitmemiş gibi (davranır).” Ke enne fî uzuneyhi vakrâ: “Sanki kulağında bir ağırlık varmış gibi.” Fe beşşirhu bi azâbin elîm:754 “Onu iç yakan bir azapla müjdele.” Ayetlerimize karşı böyle sağır davrananlar, sanki ayetlerimizi hiç işitmemiş gibi muamele edenler için elim bir azap vardır, onları elim bir azapla müjdele, buyurdu Allah.

Yesmeu âyâtillâhi tutlâ aleyh: “Allah’ın ayetleri ona okunduğunda işitir.” Summe yusırru mustekbirâ: “Sonra kibirlenerek arkasını döner (çeker gider).” Hem de mustekbirce, kibirlenerek. Böyle yapmasının sebebi “ben zaten bunu biliyorum” demesinden dolayıdır. Biri Allah’ın ayetlerine karşı “bunu anlamama, böyle yapmama gerek yok, böyle olmasa da olur” dediğinde Allah’ın ayetlerine karşı kibirlenmiş; yani çekip gitmiş olur. Ke en lem yesma’hâ: “Sanki onu hiç işitmemiş gibi.” Ayetlerin ona okunması onun üzerinde hiçbir etki bırakmaz, ayetler üzerinde tefekkür etmez. Fe beşşirhu bi azâbin elîm:755 “Onlara elim bir azabı müjdele.”

Yâ eyyuhâllezîne âmenû: “Ey iman edenler (iman ettiğini iddia edenler)!” İstecîbû lillâhi ve lir resûli izâ deâkum limâ yuhyîkûm: “Allah ve resulü sizi diriltene davet ettiğinde onun davetine icabet edin.” Allah’ın ve resulünün davetine icabet edin. Va’lemû ennallâhe yehûlu beynel mer’i ve kalbih: “Bilin ki Allah kişi ile kalbi arasına tecelli eder.” Allah, insan ile kalbi arasına tecelli eder. Allah senin kalbine tecelli etmiştir. Sen ayeti dışarıdan dinlersin; ama Allah bu daveti, bu vahyi senin gönlüne yapar. Ve ennehû ileyhi tuhşerûn:756 “Hepiniz onun huzurunda toplanacaksınız.” Allah hepinizi kendi huzurunda toplayacak. Allah kendisine ve resulüne, resulünün davetine icabete davet ediyor.

Vallâhu yed’û ilâ dâris selâm: “Allah darusselama davet eder.” Allah sizi selam yurduna, cennete, gönlünüzün cennet olmasına davet eder. Ve yehdî men yeşâu ilâ sırâtin mustekîm:757 “Bununla beraber dilediğini (dileyeni) sırat-el mustakime (dosdoğru yola) hidayet etmeye (davet eder).” Allah resulüyle, ayetlerle kulunu davet eder.

Allah bir de mü’minlere davet etmeyi emreder.

Veltekun minkum ummeh: “Sizden bir ümmet (bir cemaat) bulunsun.” Yed’ûne ilel hayr: “Hayra davet eden (bir ümmet, bir cemaat bulunsun).” Ve ye’murûne bil ma’rûf: “İyiliğe davet eden.” Ve yenhevne anil munker: “Kötülükten de nehyeden (bir cemaat bulunsun).” İçinizde böyle bir cemaat bulunsun. Ve ulâike humul muflihûn:758 “İşte, asıl felaha ermiş olanlar (kurtuluşa ermiş olanlar, saadete ermiş olanlar) onlardır.” Onlar hayra, iyiliğe, güzelliğe davet eder, kötülükten de nehyedip sakındırmaya davet eder.

Huvellezî yusallî aleykum ve melâiketuhu: “(Allah) Odur ki melekleriyle (beraber) size salat eder.” Allah melekleriyle beraber size salat eder, yardım eder, destek olur, selam olur. Allah’ın böyle yapmasının hikmeti nedir? Li yuhricekum minez zulumâti ilân nûr: “Sizi karanlıklardan nura çıkarmak için.” Allah sizi karanlıklardan nura davet eder. Ve kâne bil mu’minîne rahîmâ:759 “Ve (Allah) mü’minlere karşı rahimdir (rahmetiyle muamele eder).”

Hitap, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’edir. Ve izâ seeleke ibâdî annî: “Kullarım sana beni sorduğunda.” Fe innî karîb: “Ben yakınım.” Ben kuluma yakınım. Ucîbu da’veted dâi izâ deâni: “Dua eden bana dua ettiğinde onun duasına icabet ederim.” Davet eden kulum beni davet ettiğinde onun davetine icabet ederim, ben ona yakınım. Felyestecîbû lî: “Onlar da (benim davetime) icabet etsinler.” Ben de onları davet ediyorum. Velyu’minû bî: “Bana iman etsinler.” Bana benimle iman etsinler. Leallehum yerşudûn:760 “Onlar rüştlerine ererler (reşit olurlar, kâmil olurlar).” Şayet kullarım bana benimle iman ederlerse rüştlerine erer, kâmil olurlar.

Fed’ûllâhe muhlisîne lehud dîne ve lev kerihel kâfirûn:761 “Siz muhlis olarak (halis olarak, halis olan) Allah’ın dinine davet edin (Allah’a davet edin). İsterse kâfirler bundan hoşlanmasın.” Kâfirler bundan hoşlanmasa da saf, Allah’a kul olmaya, âbd olmaya, ihlaslı, muhlis olmaya davet edin. Böyle yaptığınızda hakkı, hakikati örtenler bu davetinizden hoşlanmaz; ama siz onlar hoşlanmasa da dini Allah’a has kılarak insanları Allah’a davet edin.

Ud’û rabbekum: “Rabbinize dua edin (rabbinizi davet edin).” Tedarruan ve hufyeh: “Yalvararak (korku ve umut içinde) ve gizlice (dua edin).” İnnehu lâ yuhibbul mu’tedîn:762 “O, haddini aşanları (aşırı gidenleri) sevmez.” Dua ederken de huşu içinde, yalvara yalvara, korkarak, umut ederek dua edin. Haddi, sınırı aşmayın; yani dua ederken rabbinize karşı edepli olun.

Ve kâle rabbukum: “Rabbiniz buyurdu ki.” Ud’ûnî estecib lekum: “Bana dua edin ki size (duanıza) icabet edeyim.” Beni davet edin ki davetinize icabet edeyim. İnnellezîne yestekbirûne an ibâdetî: “O kimseler ki bana ibadet etmekten (dua etmekten) kibirlenir.” Se yedhulûne cehenneme dâhırîn:763 “Onlar cehenneme hor ve hakir olarak girecekler.” Onlar dua etmekten, Allah’a ibadet etmekten kibirlenir, bunu gereksiz ve yersiz görür.

Huvel hayyu lâ ilâhe illâ huv: “Diri olan odur, ondan başka ilah yoktur (ilah odur).” Fed’ûhu muhlisîne lehud dîn: “Duanızı (davetinizi) dini ona has kılarak ona yapın (âbdiyetliğinizi ona yapın).” El hamdu lillâhi rabbil âlemin:764 “Övme ve övülme âlemlerin rabbi olan Allah içindir (deyin).”

Ud’u ilâ sebîli rabbike bil hikmeh: “Rabbinin yoluna hikmetle davet et.” Vel mev’ızatil haseneh: “En güzel şekilde vaazda bulunarak.” Hikmetle rabbinin yoluna, rabbine davet et. Ve câdilhum billetî hiye ahsenu: “(Mücadele etmen gerekirse) Onlarla mücadeleyi en güzel şekilde yap.” Öyle bağırıp çağırarak değil hakkı, hakikati en güzel şekilde, hikmetle, güzellikle ortaya koyarak yap. İnne rabbeke huve a’lemu bi men dalle an sebîlihî: “Elbette ki rabbin kimin kendi yolundan saptığını en iyi bilendir.” Ve huve a’lemu bil muhtedîn:765 “Kimin hidayete erdiğini de (hidayette olduğunu da) en iyi bilendir.” Allah bize hem nasıl dua edeceğimizi hem de onu nasıl davet edeceğimizi öğretiyor.

Şimdi de dua hakkında birkaç hadis-i şerif okuyayım.

“Dua ibadetin özüdür.”766

“Rabbimiz hayâ sahibidir, kerem sahibidir. Kulları elini açıp dua ettiğinde onları eli boş çevirmekten hayâ eder.”767

“Dua ederken; ‘Allah’ım! İster ver, ister verme! İster bana rahmet et, ister beni mağfiret et, demeyin. Her ne söyleyecekseniz söyleyeceklerinizi kesin olarak söyleyin; çünkü zaten hiç kimse Allah’ı zorlayamaz, o zaten bildiği gibi yapar, size uymaz. Bu yüzden siz neyi istiyorsanız onu söyleyin.”768

Yani Allah’tan bir şey isterken “bunu ister yap, ister yapma demen doğru değildir, istediğin şeyi kesin olarak söylemen lazım” buyurdu Resulullah (s.a.v.) Efendimiz.

Allah ayet-i kerimede “onlar hayırda yarışırlar, umarak ve korkarak haşyet içinde bize dua ederler”769 buyurmuştur. Bunlar Allah’ın duasını kabul ettiği kimselerdir.

Günahlarımızın bizi duadan asla uzaklaştırmaması gerekir; yani “ben bu halimle nasıl dua ederim” demeyelim. Böyle bir düşünce yanlıştır. Günahımız, yanlışımız her ne olursa olsun bizi kul olmaktan, âbd olmaktan çıkarmaz ve bizi Allah’a karşı ihtiyaçsız yapmaz. Bu yüzden “benim günahım çoktur, duam kabul olmaz” diye bir düşünce, bir fikir yanlıştır.

Neden?

Çünkü Allah, iblisin bile duasını kabul etmiştir. Allah iblisi rahmetinden kovunca iblis “ya rabbi! Bana insanların tekrar dirileceği güne kadar mühlet ver, izin ver”770 demiş, Allah da onun bu duasına karşılık “sen izin verilenlerdensin, Kıyamet gününe kadar sana izin verdim” buyurup onun duasını kabul etmişti.

Aynı şekilde Allah kâfirin de duasını kabul eder. Resulullah (s.a.v) Efendimiz mü’mini, Müslüman’ı yahut kâfiri, müşriki ayırmaksızın “mazlumun duası reddolmaz”771 buyurmuştur. Çünkü herkes Allah’ın kuludur. Allah iblisin bile duasını reddetmiyorsa bu durumda bizim “benim duam kabul olmaz” dememiz doğru olur mu! Böyle düşünürsek kendimizi iblisten daha aşağı indirmiş oluruz! İblisten daha aşağı bir varlık var mıdır! Bu yüzden böyle bir fikir, düşünce kesinlikle yanlıştır.

Şayet bir ayet ya da sûre “kûl: De ki” hitabıyla başlıyorsa Allah o ayette ne yapacağımızı öğretiyor demektir. Mesela; Kulillâhumme mâlikel mulk: “De ki: Ey malikül mülk (ey mülkünün maliki, ey mülkünün sahibi) Allah’ım” ayetinde Allah, dua ederken kendisine nasıl hitap edeceğimizi öğretiyor. Bu durumda birinin dua ederken ya “Allah’ım” demesi ya da “ya rabbi, rabbim” demesi gerekir.

Kulillâhumme mâlikel mulk: “De ki: Mülkün sahibi Allah’ım!” Tû’til mulke men teşâ’: “Mülkü dilediğine verirsin.” Ve tenziul mulke mimmen teşâ’: “Dilediğinden de (o verdiğin) mülkü geri alırsın.” Ve tuizzu men teşâ’: “Dilediğine izzet verirsin (şeref verirsin).” Ve tuzillu men teşâ’: “Dilediğini de zillete düşürürsün (rezil edersin).” Bi yedikel hayr: “Hayr senin elindedir.” İnneke alâ kulli şey’in kadîr:772 “Muhakkak ki sen her şeye kadirsin.”

Mülk senindir ve sen mülkü dilediğine verir, dilediğinden de çeker alırsın. Dilediğini aziz eder, dilediğini de zelil eder, rezil edersin; çünkü mülk senindir ve hayr sadece senin elindedir. Yani “benden mülkü, şerefi, hayrı isteyeceksen böyle iste, rezil olmaktan korunmayı istiyorsan, elindekini kaybetmek istemiyorsan, zillete düşmekten bana sığınacaksan o halde duayı böyle yap” buyurdu Allah. Allah bize duayı nasıl yapmamız gerektiğini öğretiyor.

Tûlicul leyle fîn nehâr: “Geceyi gündüzün içine daldırırsın.” Ve tûlicun nehâra fîl leyl: “Gündüzü de gecenin içine daldırırsın.” Ve tuhricul hayya minel meyyit: “Ölüden diriyi çıkarırsın.” Ve tuhricul meyyite minel hayy: “Diriden de ölüyü çıkarırsın.” Ve terzuku men teşâu bi gayri hisâb:773 “Dilediğin kimseyi de hesapsız rızıklandırırsın.”

Ve kul rabbiğfir: “De ki: Rabbim! Beni mağfiret et.” Verham: “(Bana) Merhamet et.” Ve ente hayrur râhimîn:774 “Sen rahmet edenlerin tek hayırlı olanısın.” Allah bu ayette de duayı nasıl yapmamız gerektiğini öğretti.

Fe teâlâllâhul melikul hakk: “Allah yüceler yücesidir, hak olan meliktir (mülkün meliki odur).” Hitap, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’edir. Ve lâ ta’cel bil kur’âni min kabli en yukdâ ileyke vahyuh: “Sana vahiy inerken onu tekrarlamak için acele etme.” Ve kul: “Ve de ki.” Rabbi zidnî ilmâ:775 “Rabbim ilmimi artır.” Duayı böyle yap, buyurdu Allah. Demek ki rabbimizden bir de ilmimizi artırmasını istememiz gerekiyormuş!

Rabbi fe lâ tec’alnî fîl kavmiz zâlimîn:776 “Rabbim beni zalim kavim arasında bulundurma (diye dua et).”

Bir de dua emir olarak gelir. İnnallâhe ve melâiketehu yusallûne alen nebiyy: “Allah ve melekleri nebisine, peygamberine (resulüne) salât ederler (yardım ederler).” Yâ eyyuhâllezîne âmenû sallû aleyhi ve sellimû teslîmâ:777 “Ey iman edenler (iman ettiğini iddia edenler)! Siz de ona (Allah’ın resulüne) tam bir teslimiyetle salât edin.” Allah’ın resulüne salât edin, yardım edin, destek olun, dua edin.

İnnellezîne yu’zûnallâhe ve resûlehu: “O kimseler ki Allah’a ve resulüne eziyet ederler.” Kim Allah’ın resulüne eziyet edebilir! Allah’ın resulüne eziyet edilince Allah’a eziyet edilmiş olur; çünkü Allah bu eziyeti kendisine kabul eder. Leanehumullâhu fîd dunyâ vel âhirah: “Allah onlara dünyada da ahirette de lanet etmiştir.” Ve eadde lehum azâben muhînâ:778 “Bir de onlara alçaltıcı bir azap vardır.” Allah onları rezil rüsvay eder, alçaltır.

Peki, Allah’ın resulüne nasıl eziyet edilir?

Bütün Mürşid-i kâmiller Allah’ın vahyini taşıdıkları, Allah’ın vahyiyle davet ettikleri için Allah’ın resulleridir, resullerinin varisleridir. Bu durumda insan bunu anlamazsa kendi nefsinin hevasına, şeytana uyarak bildiğini zannederek onlara sıkıntı verir, böylelikle Allah’ın resullerine eziyet etmiş olur, dolayısıyla da Allah’ın lanetine uğrar.

Kulillâhumme fâtıras semâvâti vel ard: “De ki: Ey göklerin ve yerin ilk yaratanı olan Allah’ım!” Âlimel ğaybi veş şehâdeh: “Görüneni ve görünmeyeni bilen (Allah’ım!)” Görünenin ve görünmeyenin âlimi olan Allah’ım! Ente tahkumu beyne ibâdik: “Kullarının arasında hükmünü sen ver.” Fî mâ kânû fîhi yahtelifûn:779 “Onların ihtilaf ettiği konularda (hükmü sen ver).” Zaten ahirette hükmü sen vereceksin.

Bu ayetten neyi anlamamız gerekir?

Sakın ola ki hükmü sen vermeyesin. Birilerinin yanlış yaptığını düşündüğünde onlar hakkındaki hükmü sen verme, hükmü Allah’a havale edip “Allah’ım hükmü sen ver” de.

Allah, İhlas, Felak ve Nas Sûrelerinde de duayı, daveti öğretir.

Kul huvallâhu ehad: “De ki: Allah birdir (tektir).” Allâhus samed:780 “Allah sameddir (hiçbir şeye muhtaç değildir).” Buradaki dua tamamen Allah’ın isimleriyle duadır; yani ibadettir, tesbihtir, tekbirdir, tevhittir. “Kul huvallâhu ehad, Allâhus samed” dediğimizde Allah’ı tekbir etmiş oluruz. Söyledim; Allah’ın isimleriyle dua etmek ayrı, duayı Allah’ın isimleriyle yapmak ayrıdır. Bu ayet Allah’ın ismiyle duadır, tevhittir, tesbihtir.

Kul eûzu bi rabbil felak: “De ki: sığınırım felakın rabbine.” Min şerri mâ halak:781 “Yarattıklarının şerrinden (rabbime sığınırım).”. Kul eûzu bi rabbin nâs:782 “De ki: Sığınırım insanların rabbine.” Allah hem Felak hem de nas surelerinin ilk ayetinde kullarına “bana sığın” buyurdu.

Bir de Hz. İbrahim (a.s.) ile Hz. İsmail (a.s.)’ın duası vardır. Onlar da dua ederken Allah’ın isimleriyle dua etmiş, duayı Allah’ın ismiyle yapmışlardır. Rabbenâ tekabbel minnâ inneke entes semîul alîm:783 “Rabbimiz! Bunu bizden kabul et. Sen semi’ ve âlimsin.” Onlar Kâbe’yi yaparken “sen her şeyi işitensin, her şeyi bilensin, duamıza icabet et, bunu bizden kabul et” dediler. Aynı şekilde Hz. Zekeriya (a.s.) dua ederken İnneke semîud duâ’:784 “Sen duaları işitensin (duamı kabul et)” diye dua etmiştir.

Bir de dua etmesini bilmeyenler vardır. Peki, onlar nasıl dua ederler?

Ve yed’ul insânu biş şerri duâehu bil hâyri ve kânel insânu acûlâ:785 “İnsan hayır için dua ettiği gibi şer için de dua eder ve doğrusu insan çok acelecidir.” İstediği şeyin kendisi için hayır olduğunu düşünür; ama istediği kendisi için şerdir ve bunun için de acele eder. Bu yüzden Allah “hayırda acele ettiğiniz gibi şerde de acele etmeyin” buyurdu; yani kendiniz için hayır zannettiğiniz bir şeyi aceleyle istiyorsunuz; ama şunu bilin ki onu verirsem belanızı bulursunuz!

Allah’ın, henüz şartlar oluşmadan kulunun istediğini ona vermesi kul için hayır olmaz, şer olur; ama insan kendisi için istediği şeyin hayır olduğunu zannedip onun gerçekleşmesi için acele eder. Allah “böyle yapmayın” buyurdu. Yani sabırlı ol, bir şey istiyorsan o halde bırak Allah mutlaka onun sana hayır olması için gereken şartları oluşturur ve zamanı gelince onu sana verir. Yoksa istediğini şimdi bu şartlarda sana verirse istediğin o şey senin için şer olur. Bu yüzden sen duanı yap iste; ama hemen gerçekleşmesi için acele etme. Allah en hayırlı zamanda istediğini sana verir.

Dua kulluğun gereğidir, dolayısıyla dua etmeyen bir kul, kul değildir. Kul her an duada, tesbihte olmalı, Allah’ın isimlerini zikretmeli, Allah’ın isimleriyle duada, davette olmalıdır. Aslında kul, Allah’ın ismini zikrederken o ismin kendisinde tecelli etmesi için Allah’ın ismini, davet eder.

Bir de Allah “insanlardan öylesi var ki onlara bir sıkıntı, musibet, bela, hastalık geldiğinde bütün gönülleriyle, her zerreleriyle bize yalvarırlar. Biz onlardan bu sıkıntıyı giderdiğimizde ise bu defa sanki bize hiç dua etmemişler gibi dönüp gider, bizi unuturlar ve artık dua etmezler” buyurur.

Ve izâ messel insâned durr: “İnsana bir zarar dokunduğunda.” Deânâ li cenbihî ev kâiden ev kâimâ: “Ayaktayken, otururken, yan üzeri yatarken bize dua eder.” Çünkü ona bir zarar dokunmuştur. Fe lemmâ keşefnâ anhu durrahu: “Ondan o zararı giderdiğimizde (onu üzerinden attığımızda).” Merre ke’en lem yed’unâ ilâ durrin messehu: “Sanki o zarar ona hiç dokunmamış, sanki bize dua etmemiş gibi geçip gider.” Kezâlike zuyyine lil musrifîne mâ kânû ya’melûn:786 “İşte, müsriflere işleri böyle süslü görünür.”

İnsan ilk olarak hayatını israf eder. Hayatını israf edenler yaptıklarını süslü görürler; yani doğru, güzel yaptıklarını zannederler. İnsanın israf etmemesi için dua etmeye, Allah’a şükretmeye devam etmesi gerekir, yoksa hayatını israf eder.

Deavûllâhe muhlisîne lehud dîn, le in enceytenâ min hâzihî: “(Darda kaldıklarında) Bizi bundan kurtar diye dini bütünüyle Allah’a has kılarak dua ederler.” Yani tam anlamıyla Müslüman, mü’min olurlar. Le nekûnenne mineş şâkirîn:787 “Kesinlikle şükredenlerden oluruz (derler).” bu sıkıntıdan kurtulursak şükredenlerden oluruz, derler. Hal böyleyken sıkıntıdan kurtulduklarında şükretmezler.

Ve izâ messen nâse durrun deav rabbehum munîbîne ileyh: “İnsana bir zarar dokunduğunda bütünüyle Allah’a döner ve ona dua eder.” Summe izâ ezâkahum minhu rahmeh: “Sonra ne zaman ki ona rahmetimizi tattırdık.” Ne zaman ki onun sıkıntısını giderdik, ona rahmetimizden tattırıp ikram ettik. İzâ ferîkun minhum: “Onlardan bir kısmı.” Bi rabbihim yuşrikûn:788 “Rablerine şirk koşarlar.”

Nasıl?

“Biz akıllıydık, bu sıkıntıyı biz giderdik, işimizi biz hallettik” dediklerinde Allah’a şirk koşmuş olurlar. Böyleleri Allah’a şükretmek yerine Allah’a şirk koşmuş ve müşrik olmuştur.

Allah, bir de yanlış dua edenleri ya da sıkıntıdayken dua edip sıkıntı gidince ise dua etmeyenlerin hallerini beyan eder.

Fe izâ messel insâne durrun deânâ: “İnsana bir sıkıntı (bir zarar) dokunduğunda hemen bize dua eder.” Summe izâ havvelnâhu ni’meten minnâ: “Sonra (o sıkıntıyı ondan giderdiğimizde) ona bir nimet ikram edip ona tattırdığımızda (bahşettiğimizde).” Kâle innemâ ûtîtuhu alâ ilm: “Der ki: Bu benim ilmim sayesinde bana verildi.” Yani “Allah, ikram edip sıkıntımı giderdi” demek yerine “ben işi biliyordum, bunu ben yaptım, kendi aklımla sıkıntımı hallettim” der. Bel hiye fitneh: “Hayır, bu bir imtihandır.” Allah bir imtihan gereği olarak sana sıkıntı verir, bununla beraber sıkıntını üzerinden alıp sana nimet verir. Bunların hepsi bir imtihandır. “Bunu Allah’tan bilip şükredip etmeyeceğini aynı şekilde sıkıntıdayken sabredip etmeyeceğini göresin, anlayasın diye seni imtihana tabi tutuyorum” buyurdu Allah. Ve lâkinne ekserahum lâ ya’lemûn:789 “Ama onların çoğu bunu bilmez.”

Ve izâ en’amnâ alel insân: “Biz insana bir nimet verdiğimizde (onu nimetlendirdiğimizde).” A’rada ve neâ bi cânibihî: “Yüz çevirir ve yan çizer (kafasının dikine gider).” Bildiği gibi hareket eder. Ve izâ messehuş şerr: “Ne zaman ki ona bir şer dokundu.” Fe zû duâin arîd:790 “Bu sefer boyun büküp duaya başlar.” Ona nimet verdiğimizde kafasının dikine gider; ama kendisine şer dokunduğunda hemen boynunu büküp dua etmeye başlar. Bu da başka bir nefis halidir.

Allah ayetlerde peygamberlerinin duasına icabet ettiğini de anlatır.

Ve lekad nâdânâ nûhun fe le ni’mel mucîbûn:791 “And olsun Nuh bize dua etti (biz de onun duasına icabet ettik). Biz duaya ne güzel icabet ederiz!” Kâle rabbinsurnî bimâ kezzebûn:792 “Dedi ki: Rabbim (bu kavmim) beni yalanladı, bana yardım et.” Bana “yalancı” deyip beni yalanladılar ya rabbi! Onlara karşı bana yardım et. Ve kâle nûhun rabbi lâ tezer alâl ardı minel kâfirîne deyyârâ:793 “Nuh dedi ki: Rabbim! Yeryüzünde kâfirlerden hiç kimseyi bırakma.”

Rabbiğfirlî ve li vâlideyye ve li men dehale beytiye mu’minen ve lil mu’minîne vel mu’minât: “(Dedi ki) Rabbim! Beni, anamı, babamı, evime giren mü’min erkekleri ve mü’min kadınları mağfiret et.” Ve lâ tezidiz zâlimîne illâ tebârâ:794 “Zalimlerin de ancak helakini artır.” Zalimleri helak et.

Kezzebet kablehum kavmu nûh: “Onlardan önce Nuh’un kavmi de (Nuh’u) yalanlamıştı.” Fe kezzebu âbdenâ ve kâlû mecnûnun vezducir: “Kulumuzu yalanladılar ve ‘mecnun’ deyip onu incittiler.” Fe deâ rabbehû ennî mağlûbun fentasir: “Bunun üzerine rabbine (Nuh) ben mağlup oldum, bana yardım et (dedi).” Bir kul bunu söylediğinde Allah’ın yardımı zaten gelir. Kul, Allah’ın resulü olunca yardım hemen gelir. Fe fetahnâ ebvâbes semâi bi mâin munhemir: “Bunun üzerine biz de göğün kapılarını açtık (oradan) suyu indirdik.” Ve feccernâl arda uyûnen feltekal mâu alâ emrin kad kudir:795 “(Allah’ın) Takdir ettiği o iş gerçekleşsin diye yerden de suyu fışkırttık.”

Allah bir de cennetliklerin duasını anlatır.

Kâlû innâ kunnâ kablu fî ehlinâ muşfikîn:796 “(Cennettekiler birbirlerine diyecekler ki) Biz daha önce kendi ehlimiz içinde (yaşadığımız yerde Allah’ın azabından) korkuyorduk.” Ebedi hayatımızı kaybederiz diye endişe içindeydik diyecekler. Onlar bu korku, endişeyle rablerine dua etmişlerdi.

Fe mennallâhu aleynâ: “Allah bize ihsan etti (ikram etti).” Bu, Allah’ın bize saf ikramıdır. Ve vekânâ azâbes semûm: “Bizi o kavurucu ateşin azabından korudu.” İnnâ kunnâ min kablu ned’ûhu: “Biz bundan önce ona dua ediyorduk.” Bizi korusun, muhafaza etsin diye ona dua ediyorduk. İnnehu huvel berrur rahîm:797 “Muhakkak ki iyiliği, rahmeti (sonsuz) olandır.” Yani Allah, rahmetiyle, iyiliğiyle bize muamelede bulundu.

Allah bu hitabı Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e yapıyor. Fe zekkir: “Hatırlat (anlat, öğüt ver, davet et).” Fe mâ ente bi ni’meti rabbike bi kâhinin ve lâ mecnûn:798 “Sen rabbinin nimeti sayesinde ne kâhinsin ne de mecnunsun.” Yani senin bu anlattıkların Allah’ın sana vahyettikleridir.

Bir de Kıyamet günü kaybedenlerin duası vardır. Hepsi Allah’ın huzurunda dua ederler. Ve lev terâ izil mucrimûne nâkısû ruûsihim inde rabbihim: “(Kıyamet günü) O mücrimlerin (suç işlemiş olanların) rableri huzurunda başlarını nasıl eğdiğini bir görsen.” Rabbenâ ebsarnâ ve semi’nâ: “Rabbimiz! Gördük ve işittik (hakikati anladık derler).” Görerek ve işiterek anladık. Ferci’nâ: “Bizi geri gönder.” Na’mel sâlihan innâ mûkinûn:799 “Salih amel işleyelim, artık gerçek bir yakin sahibi olduk.” Bu defa bizi geri gönderirsen salih amel işleyeceğiz, derler; ama iş işten artık geçmiştir.

Bir de cehennemdekilerin duası vardır. Ve kâlellezîne fîn nâr: “O ateştekiler diyecekler ki:” Li hazeneti cehennem: “Cehennemin bekçilerine (diyecekler).” Ud’u rabbekum “Rabbinize dua edin.” Yuhaffif annâ yevmen minel azâb:800 “Bir gün olsun azabımızı hafifletsin.”

Kâlû: “(Cehennemin bekçileri) Diyecekler ki.” E ve lem teku te’tîkum rusulukum bil beyyinât: “Size resulleriniz beyyinelerle (Allah’ın ayetleriyle) gelmediler mi?” Bugünü size haber vermediler mi? Kâlû belâ: “Derler ki: Evet.” Kâlû fed’û: “(O zaman bekçiler) Derler ki: Kendiniz dua edin.” Niye duayı bizden istiyorsunuz, Allah’a kendiniz dua edin. Ve mâ duâul kâfirîne illâ fî dalâl:801 “Kâfirlerin (hakkı, hakikati örtenlerin) duası boşa gitmiştir.” Onların duaları boşunadır; yani duaları bir işe yaramaz, sonuç vermez.

İsterseniz şimdi de peygamberlerin nasıl dua ettiklerini hep beraber ayetlerle anlamaya çalışalım inşallah.

Okuyacağımız bu ayet Hz. Âdem (a.s.) ile Hz. Havva annemizin duasıdır. Kâlâ rabbenâ zâlemnâ enfusenâ: “Dediler ki: Rabbimiz! Biz kendimize (nefsimize) zulmettik.” Ve in lem tagfirlenâ ve terhamnâ: “Sen bizi mağfiret etmez ve bize merhamet etmezsen.” Le nekûnenne minel hâsirîn:802 “Kesinlikle biz hüsrana uğrayanlardan oluruz.” Allah da onları mağfiret edip rahmet etti. Demek ki duayı böyle yapmak gerekiyormuş! Bu yüzden “ya rabbi! Beni hemen mağfiret et, merhamet et” demek doğru değildir. Öncelikle suçumuzu, kendimize zulmettiğimizi itiraf etmemiz gerekir.

Bu dua da Hz. Zekeriya (a.s.)’ın duasıdır. Kâle rabbî innî ve henel azmu minnî: “(Zekeriya) Dedi ki: Rabbim! Benim kemiklerim gevşedi.” Veştealer re’su şeyba: “Saçlarım bembeyaz oldu.” Ve lem ekun bi duâike rabbî şakiyyâ:803 “Ama sana yaptığım duada hiçbir zaman mutsuz olmadım.” Pişman olmadım hiçbir zaman beni geri çevirmedin.

Okuyacağımız bu dua da Hz. Nuh (a.s.)’ın duasıdır. Hz. Nuh (a.s.) Allah’tan oğlu Kenan’ı affedip onu kurtarmasını istediğinde Allah da ona “sana cahillerden olmamanı tavsiye ederim.”804 Yani iman etmeyen birinin kurtuluşunu benden isteme buyurunca Hz. Nuh (a.s.) hemen istiğfar eder. Kâle rabbi innî eûzu bike en es’eleke mâ leyse lî bihî ilm: “(Nuh) Dedi ki: Rabbim! Senden bilmediğim bir şeyi istemekten sana sığındım.” Ve illâ teğfirlî ve terhamnî: “Sen beni mağfiret etmez, bana merhamet etmezsen.” Ekun minel hâsirîn:805 “Ben hüsrana uğrayanlardan olurum.”

Şimdi de Hz. Yusuf (a.s.)’ın duasını öğrenelim inşallah.

Kâle rabbis sicnu ehabbu ileyye mimmâ yed’ûnenî ileyhi ve illâ tasrif annî keydehunn: “Dedi ki: Rabbim! Zindan bana bunların davet ettikleri şeyden daha sevimlidir. (Bu kadınların beni davet ettiği şeydense zindanı tercih ederim.) Onların bu tuzaklarını benden uzaklaştırmazsan.” Asbu ileyhinne ve ekun minel câhilîn:806 “Onlara meyleder ve cahillerden olurum.” Sen beni korumazsan ben kendimi koruyamam, böylelikle cahillerden olurum; yani yanlış yaparım, bu yüzden sen beni koru ya rabbi!

Rabbi kad âteytenî minel mulk: “(Yusuf dedi ki) Rabbim! Sen bana mülkten (nasibimi) verdin.” Ve allemtenî min te’vîlil ehâdîs: “Bana bir de hadiselerin yorumunu talim ettirdin (rüyaların te’vilini öğrettin).” Fâtıras semâvâti vel ard: “Sen gökleri ve yeri yaratansın.” Ente veliyyî fîd dunyâ vel âhirah: “Dünyada da ahirette de benim velim (dostum) sensin.” Teveffenî muslimâ: “Beni Müslüman olarak vefat ettir.” Ve elhiknî bis sâlihîn:807 “Beni salihlerin arasına kat.”

Bu dua da Hz. Lut (a.s.)’ın duasıdır. Kâle rabbinsurnî alâl kavmil mufsidîn:808 “Dedi ki: Rabbim! Bu fesatçı kavme (müfsitlere) karşı bana yardım et.” Rabbi neccinî ve ehlî mimmâ ya’melûn:809 “Rabbim! Beni ve ailemi bunların yaptıklarından koru (muhafaza et).”

Allah bir de Hz. İbrahim (a.s.)’ın duasını beyan ediyor. Ve iz kâle ibrâhîmu rabbic’al hâzâ beleden âmina: “İbrahim dedi ki: Rabbim! Burayı (Kâbe’nin civarını güvenilir) emin bir belde kıl.” Verzuk ehlehu mines semerâti men âmene minhum billâhi vel yevmil âhir: “Oranın halkından Allah’a ve ahiret gününe iman edenleri çeşitli meyvelerle rızıklandır.” Kâle ve men kefere fe umettiuhu kalîlâ: (Allah ona cevap verip) Dedi ki: Kâfir olan kimseyi de az bir süre nimetlendiririm.” Allah kâfirlerin de Allah’ıdır, dolayısıyla sadece iman edenlere değil kâfirlere de nimet verecek. Bu yüzden dua ederken sadece “mü’minlere ikram et” deme; çünkü Allah kâfirlere de ikram edecektir. Summe adtarruhu ilâ azâbin nâr: “Sonra onları zaten ateş (cehennem) azabına duçar ederim (sürüklerim).” Ve bi’sel masîr:810 “O ne kötü bir yerdir!”

Ve iz yerfeu ibrâhîmul kavâide minel beyti ve ismâîl: “O zaman İbrahim İsmail’le (beraber) Beyt’in (Kâbe’nin) temelini yükseltiyordu.” Rabbenâ tekabbel minnâ: “(Dedi ki) Rabbimiz! (Bunu) Bizden kabul et.” İnneke entes semîul alîm:811 “Sen semi’ ve âlimsin.” Sen her şeyi, duamızı işiten, bizi, işimizi bilensin.

Rabbenâ vec’alnâ muslimeyni leke: “Rabbimiz! Bizi sana teslim olmuş kimseler kıl.” Ve min zurriyyetinâ ummeten muslimeten leke: “Soyumuzdan da sana teslim olmuş bir ümmet kıl.” Ve erinâ menâsikenâ ve tub aleynâ: “Bize ibadet yollarımızı göster, tevbemizi kabul buyur.” İnneke entet tevvâbur rahîm:812 “Muhakkak ki sen tevvab ve rahimsin.”

Rabbenâ veb’as fîhim resûlen minhum: “(Dedi ki) Rabbimiz! Onların içinden (kendi zürriyetimden gelenlerin içinden) bir resul çıkar.” Onların içinden bir resul gönder. Yetlû aleyhim âyâtik: “Onlara ayetlerini okusun.” Ve yuallimuhumul kitâb: “Kitabı onlara talim etsin.” Vel hikmeh: “Hikmeti öğretsin.” Ve yuzekkîhim: “Onları tezkiye etsin.” İnneke entel azîzul hakîm:813 “Muhakkak ki sen aziz ve hakimsin.”

Ve iz kâle ibrâhîm: “İbrahim dedi ki.” Rabbic’al hâzâl belede âmina: “Rabbim! Bu beldeyi emin kıl.” Vecnubnî ve beniyye en na’budel asnâm:814 “Beni ve oğullarımı putlara tapmaktan uzak tut.” Rabbenâgfirlî ve li vâlideyy: “Rabbimiz! Beni, anamı, babamı mağfiret et.” Ve lil mu’minîn: “Ve mü’minleri (mağfiret et).” Yevme yekûmul hisâb:815 “(İnsanların) Hesaba kalktığı gün.”

Ellezî halakanî fe huve yehdîn:816 “Ki o (rabbim) beni yarattı sonra bana doğru yolu gösterdi.” Ve lâ tuhzinî yevme yûb’asûn:817 “Ve (rabbim insanların tekrar) dirileceği günde beni utandırma.”

Bu da Hz. İsa (a.s.)’ın havarilerinin duasıdır. Rabbenâ âmennâ bi mâ enzelte: “(Dediler ki) Rabbimiz! Bize indirdiğine iman ettik.” Vetteba’nâr resûl: “Resulüne tabi olduk.” Fektubnâ meaş şâhidîn:818 “Artık bizi şahitlerle beraber yaz.” Bizi de şahitlerden yaz.

Bu dua Hz. Musa (a.s.)’ın duasıdır.

Kâle rabbi innî zâlemtu nefsî: “Dedi ki: Rabbim! Ben kendi nefsime zulmettim.” Fağfirlî: “Beni mağfiret et.” Fe ğafera lehu: “(Allah da) Onu mağfiret etti.” İnnehu huvel ğafûrur rahîm:819 “Muhakkak ki o ğafur ve rahimdir.” Hz. Musa (a.s.), Mısırlı bir adama bir tokat vurup onu öldürünce tövbe etti, Allah da onun tövbesini hemen kabul etti.

Bu dua Hz. Musa (a.s.)’ın Şuayb (a.s.)’ın memleketi olan Medyen’de gideceği bir yer yokken bir ağacın gölgesinde oturup söylediği duadır. Fe kâle: “Dedi ki.” Rabbi innî limâ enzelte ileyye min hayrin fakîr:820 “Rabbim! Ben bana indireceğin her hayra fakirim (hayrının fakiriyim).”

Vec’al lî vezîren min ehlî:821 “Bana ailemden bir vezir (bir yardımcı) ver.” Hz. Musa (a.s.) kardeşi Hz. Harun (a.s.)’ı kendisine yardımcı olarak istiyor.

Kâle rabbiğfirlî: “Dedi ki: Rabbim! Beni mağfiret et.” Ve li ahî: “Kardeşimi de (mağfiret et).” Ve edhilnâ fî rahmetik: “Bizi rahmetinin içine dâhil et.” Bizi rahmetinin içine koy. Ve ente erhamur râhimîn:822 “Sen erhamerrahiminsin.”

Ve yâ kavmi mâ lî ed’ûkum ilân necâti ve ted’ûnenî ilân nâr:823 “Ey kavmim! Ne oluyor size, ben sizi kurtuluşa davet ederken siz beni ateşe davet ediyorsunuz.”

Ve lâ yasuddunneke an âyâtillâh: “Seni Allah’ın ayetlerinden döndürmesinler.” Ba’de iz unzilet ileyke: “Sana (Allah’ın ayetleri) indirildikten sonra.” Ved’u ilâ rabbik: “Sen rabbine davet et.” Ve lâ tekûnenne minel muşrikîn:824 “Sakın müşriklerden olma!”

Ve men ahsenu kavlen mimmen deâ ilâllâh: “Allah’a davet edenden daha güzel sözlü kim vardır?” Ve amile sâliha: “Bununla beraber salih amel işler.” Ve kâle innenî minel muslimîn:825 “Ben Allah’a teslim oldum (ben Müslümanlardanım) diyenden (daha güzel sözlü kim vardır)?”

Hitap, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’edir. Huz min emvâlihim sadakah: “Onların mallarından sadaka al.” Tutahhiruhum ve tuzekkîhim bihâ: “Onları bununla temizlersin, tezkiye etmiş olursun.” Ve salli aleyhim: “Onlar için dua et.” Onlara manevi olarak yardım et. İnne salâteke sekenun lehum: “Muhakak ki senin duan (senin yardımın) onlar için sekinettir.” Vallâhu semîun alîm:826 “Allah semi’ ve âlimdir.” Duayı işitendir ve her şeyi bilendir.

Kul innemâ ed’û rabbî: “De ki: Ben ancak rabbime dua ederim.” Ancak rabbimi davet ederim, rabbime davet ederim. Ve lâ uşriku bihî ehadâ:827 “Ona hiç kimseyi (hiçbir şeyi) şirk koşmam.”

Allah bu ayette de Karun’un helak olması üzerine insanların ne söylediğini beyan ediyor.

Ve asbehallezîne temennev mekânehu bil ems: “Dün onun (Karun’un) yerinde olmak isteyenler bu sabah.” Yekûlûne vey ke ennellâhe yebsutur rızka li men yeşâ’: “Dediler ki: Demek ki Allah dilediğine nimetini genişletir.” Min ibâdihî ve yakdir: “Kullarından (dilediğine de rızkı) kısar (daraltır, takdir eder).” Lev lâ en mennallâhu aleynâ: “Allah’ın ikramı üzerimizde olmasaydı.” Le hasefe binâ, vey ke ennehu lâ yuflihul kâfirûn:828 “(Allah) Bizi de batırmıştı. Demek ki kâfirler iflah olmazlar.” Bu yüzden dua ederken Allah’tan her şeyden önce iman, âbdiyet istemek gerekir.

Hep beraber kısaca ayetlerle duayı, nasıl dua edeceğimizi, bununla beraber Allah’ın dua hakkında, davet hakkında bizden neyi anlamamızı istediğini Allah’ın ayetleriyle anlamaya çalıştık.

Allah’ın bir ismiyle dua ederken Allah’ın bize öğrettiği gibi dua etmemiz için o ismin geçtiği ayetleri bilmemiz lazım ki o isimle Allah’a dua edebilelim. Duayı o isimle yapalım değil o isimle dua edelim.

Mesela; Allah’ı Rabb ismiyle tesbih etmek, ona dua etmek veya duayı onunla yapmak istediğimizde bu duamızı nasıl yapmamız gerekir?

Allah’ın Rabb ismiyle ilgili yüzlerce ayet vardır. Zamanımız kısıtlı olduğundan hepsini okumamız mümkün değildir. Bu yüzden anlaşılması için birkaç tane ayet okuyayım. Bu kadarını bilmek dahi Rabb ismiyle nasıl dua edeceğimizi anlamamız için yeterli olur inşallah.

Öncelikle Rabb isminin geçtiği ayetleri okuyalım sonra da kısaca her ayete göre Rabb ismiyle dua edelim inşallah.

El hamdu lillâhi rabbil âlemîn:829 “Övme ve övülme âlemlerin rabbi olan Allah’a aittir.” Bu durumda böyle söylerken âlemlerin rabbi olan Allah’a hamd etmiş olduk.

Duamıza devam etmek istiyorsak ne dememiz gerekir?

Bu ayete göre dua: “Ya rabbi! Beni sana hamd eden kullarından eyle! Seni rab olarak kabul eden kullarından eyle! Ya rabbi! Beni senin terbiyeni kabul eden, vahyine uyan kullarından eyle!” Bunu bu ayetin gereği olarak, duası olarak söylüyoruz. “Beni, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in övülmüş ismi olan Muhammed ismine, övülmüş olan peygamberine, resulüne benzeyenlerden eyle! Beni de övgüye layık eyle, övdüğün kullarından eyle” dememiz lazım.

Ulâike alâ huden min rabbihim:830 “Onlar rablerinden bir hidayet üzeredirler.”

Bu ayete göre dua: “Rabbim! Hidayeti veren sensin, beni hidayetine erdir. Beni, seni rab olarak kabul edenlerden eyle. Beni kendi hidayetinle, vahyinle, resulünle hidayete erdir.”

Dikkat edilirse Rabb ismiyle dua ederken bu defa Allah’ın Hâdi ismiyle dua ettik. Bunun sebebi ayetin hidayetle ilgili olmasıdır. Bir önceki paragrafta ise Rabb ismiyle yapacağımız duayı Hamid ismiyle beraber yapmıştık; çünkü o paragrafta okuduğumuz ayet de hamd etmekle ilgiliydi, bundan dolayı Allah’ın Rabb ismiyle dua ederken duamızı Hamid ismiyle birlikte yaptık. Bu yüzden Allah’ın ismiyle dua ederken o ismin geçtiği ayete göre dua etmemiz gerekir ki Allah’a o isimle dua etmiş olalım.

Ayetlere göre Rabb ismiyle dua etmeye devam edelim.

Ellezîne yezunnûne ennehum mulâkû rabbihim:831 “Onlar rablerine kavuşacaklarından emindirler.” Onlar rablerine kavuşmayı diliyorlar, istiyorlar ve bundan da emindirler. Fikirleri, düşünceleri böyledir.

Bu ayete göre dua: “Sen benim rabbimsin. Beni kendine vasıl et. Beni sana vasıl olanlardan, kavuşanlardan eyle ya rabbi!”

Bu, Hz. İbrahim (a.s.)’ın duasıdır. İz kâle lehû rabbuhû eslim kâle eslemtu li rabbil âlemîn:832 “Rabbi ona ‘teslim ol’ dediği zaman (o da) ‘ben âlemlerin rabbine teslim oldum’ dedi.” Aynı şekilde bizim de “rabbim! Ben de sana teslim oldum” dememiz lazım.

Ulâike aleyhim salâvâtun min rabbihim ve rahmetun ve ulâike humul muhtedûn:833 “Onlara rablerinden selam, rahmet vardır ve onlar hidayete ermiş olanlardır.”

Bu ayete göre dua: “Ya rabbi! Bizi de selamda tut, selamette ve hidayette kıl!”

Allah’ın bir ismiyle dua ettiğimizde o isim hangi ayette nasıl geçiyorsa ya da o isim aklımızda, gönlümüzde ne kadar kalmışsa duamızı ona göre yapmamız, bununla beraber gönlümüzden geldiği gibi dua etmemiz gerekir.

Duayı hangi isimle yaparsak yapalım, mutlaka bütün isimler “Allah” ismine döner; çünkü bütün isimler “Allah” isminden tecelli eder.

Duayı yaparken ya “Allahumme: Allah’ım” dememiz ya da “ya rabbi” veya “rabbenâ” yani “rabbim” veya “rabbimiz” dememiz gerekir. Allah ayet-i kerimede Allâhu lâ ilâhe illâ huv: “Allah odur ki kendisinden başka ilah olmayandır (ilah sadece Allah’tır).” Lehul esmâul husnâ:834 “En güzel isimler onundur.” Allah’a o isimlerle dua edin,835 buyurmuştu.

Biz de Allah’ın isimleriyle kısaca nasıl dua edeceğimizi öğreneceğiz inşallah.

Öncelikle Allah isminden başlayalım. Allah ismiyle nasıl dua etmemiz gerekir?

Bütün isimler, bütün güzellikler, sana aittir ya rabbi! Gerçek varlık sahibi olan sensin. Bütün varlık varlığını senden alır, bütün varlık varlığını sana borçludur. Bütün güzellikler güzelliğini senden alır Allah’ım! Sen saf güzellik, saf muhabbet, saf aşksın Allah’ım! Bu aynı zamanda Allah isminin gereğidir.

Bizi gönlü, gözü hakka, hakikate karşı kör olanlardan eyleme! Senin varlığından, güzelliğinden, sevginden gafil olanlardan eyleme! Bizi, seni unutan, senin de kendisini kendisine unutturduğun kullarından eyleme! Kıyamet günü “siz beni unuttunuz, bugün ben de sizi unuttum” dediğin kullarından eyleme! Bizi, varlığını seninle bilip varlığını seninle tadanlardan eyle! Güzelliğini senden alıp seninle güzel olanlardan eyle! Sana kul olmayı, âbd olmayı en büyük şeref olarak kabul edenlerden eyle! Bize seni sevmeyi, sana âşık olmayı, aşkınla aşk olmayı nasip eyle! Sen “en güzel isimler Allah’ındır, o isimlerle bana dua edin” buyurmuşsun, biz de o isimlerle sana dua ediyoruz Allah’ım! Sen “Allah’ın ipine sımsıkı sarılın” buyurmuşsun, biz de vahiy ipine, Esmau’l Husna ipine sımsıkı sarılıyoruz ve en güzel isimlerinle seni istiyoruz, senden istiyoruz Allah’ım!

Şimdi de Allah’ın diğer isimleriyle nasıl dua edeceğimizi öğrenelim inşallah.

Sen rabbsın Allah’ım. Sen bizim rabbimizsin; bizi terbiye eden, bize yolu gösterensin. Bizi terbiyenle terbiye olanlardan, terbiyeni kabul edenlerden eyle ya rabbi! Bizi vahyini kabul edenlerden, gösterdiğin yolda yürüyenlerden, seninle büyüyenlerden, seninle irşad olanlardan, rüştüne erenlerden eyle ya rabbi!

Sen rahmansın Allah’ım. Sen zatında rahman olansın, rahmetini zatına yazansın. Sen rahmetinle kullarına muamele edensin, bize de rahmetinle muamele et! Bizi de Rahman isminin tecellisine mazhar eyle! Kendine, kullarına, mahlûkata merhamet edenlerden eyle!

Sen rahimsin Allah’ım. Sen kullarına merhamet edensin. Mü’minlere özel olarak Rahim ismiyle tecelli edip merhamet edensin. Seni, cennetini, ahiretini isteyeni rahmetinin içine alansın ya rabbi! Bizi de rahmetinin içine aldıklarından eyle! Bizi de kullarına merhamet edenlerden ve onları cennete davet edenlerden eyle!

Sen maliksin Allah’ım. Mülkün sahibi sensin. Biz de senin mülkünüz, biz de sana aidiz. Bizi, mülkünden emanet olarak verdiklerini senin yolunda harcayanlardan eyle, bizi kendini senin mülküne malik görenlerden eyleme! Kendini emanetçi görenlerden eyle! Emaneti ehline teslim edenlerden eyle! Emaneti yerli yerinde kullananlardan, harcayanlardan eyle! Ya rabbi, bizi mülküne sahip çıkıp kendini sana şirk koşanlardan eyleme!

Sen ekremsin Allah’ım. Sen zatında Kerim olansın Allah’ım! Bize de Ekrem isminle tecelli edip bizi zatında ekrem olanlardan eyle! Senin yolunda infak edip verirken kerim olarak verenlerden, verirken severek verenlerden, muhabbet duyanlardan eyle! Bizi ekrem olanlardan eyle Allah’ım!

Sen ilahsın Allah’ım. Sen tek mabudsun, sevilmeye, kendisine secde edilmeye layık olansın. Bütün sevgiler, muhabbetler senin hakkındır Allah’ım; çünkü ilah sensin, mabud sensin, sevilmeye, âşık olunmaya layık olan sensin Allah’ım! Bizi sana âşık olanlardan, seni sevenlerden eyle! Bizi aşkla, muhabbetle sana secde edenlerden eyle. Bizi senin sevgine ihanet edenlerden, hainlik edenlerden eyleme. Bizi gönlünü sana açanlardan, İlah isminin tecellisine, aşkına, muhabbetine mazhar olanlardan eyle! Bizi de sevdiklerinden eyle Allah’ım!

Sen vekilsin Allah’ım. Güvenilmeye layık olansın, güvenilmesi gerekensin, güvenilmeyi hak edensin. Bizi de sana tevekkül edenlerden, sana güvenenlerden eyle! Sana şüphe duyanlardan, “acaba” diyenlerden eyleme! Bizi de Vekil isminin tecellisine mazhar eyle! Bizi de güvenilir kıl, kullarının güvenine mazhar eyle Allah’ım!

Sen ğafursun Allah’ım. Bütün günahları mağfiret edensin Allah’ım! Günahlarımızı mağfiret eyle Allah’ım! Aynı şekilde Ğafur isminle bize tecelli edip bizi insanların hatasını, kusurunu mağfiret edenlerden, affedenlerden eyle! Bizi kullarına ceza verenlerden, hatalarını, kusurlarını kullarının yüzüne vuranlardan eyleme Allah’ım!

Sen e’âlasın Allah’ım. Sen yüceler yücesisin, anlaşılmayacak kadar yücesin Allah’ım! Yüceliğin önünde secde ediyoruz Allah’ım! Başımızı yere koyuyoruz Allah’ım! E’âla olan sensin! Sen bize “e’âla olan rabbinin ismini tesbih et” buyurdun, biz de seni tesbih ediyoruz Allah’ım! Subhane rabbiyel e’âla, diyoruz Allah’ım!

Sen habirsin Allah’ım. Sen her şeyden haberdar olansın Allah’ım! Bizi de bizden haberdar et Allah’ım! Nefsimizden haberdar et Allah’ım! Ruhumuzdan haberdar et Allah’ım! Güzelliğinden haberdar et Allah’ım!

Sen meliksin Allah’ım. Mülkün meliki sensin Allah’ım! Bizim melikimiz sensin Allah’ım! Bizi iradesini sana teslim edenlerden eyle Allah’ım! Bizi de kendi nefsimize melik eyle Allah’ım! Bizi emanet olarak verdiklerine melik eyle Allah’ım! Senin melikliğinle onları idare edelim, nefsimizi idare edelim Allah’ım!

Sen ehadsın Allah’ım. Sen zatında tek olansın Allah’ım!

Sen samedsin Allah’ım. Sen her şeyin kendisine muhtaç olduğu zatsın, hiçbir şeye muhtaç olmayansın Allah’ım! Bizi de muhtaçlığını sana bilenlerden eyle! Bizi senden başka kimseye muhtaç eyleme Allah’ım!

Sen azizsin Allah’ım. Bütün şeref sana aittir Allah’ım! Bizi de azizliğinle aziz eyle Allah’ım! Azizliğinle şereflendir Allah’ım! Bizi şerefini senden bilenlerden eyle Allah’ım!

Sen hamidsin Allah’ım. Sen hamda, övgüye layık olansın, bizi de sana hamd edenlerden eyle Allah’ım! Bizi seni övenlerden eyle Allah’ım! Övdüklerini övenlerden eyle Allah’ım! Bizi de övdüklerinden eyle Allah’ım!

Sen vedudsun Allah’ım. Sen karşılıksız sevensin Allah’ım! O muhabbeti, vuddu verensin Allah’ım! Bizi de sevdiklerinden eyle Allah’ım! Vedud isminin tecellisine mazhar eyle Allah’ım! Bize seninle sevmeyi ikram et Allah’ım! Senin Vedud isminin tecellisiyle sevmeyi bizlere ikram eyle Allah’ım! Bize seni sevmeyi ikram et, sevdiklerinin sevgisini ikram et Allah’ım! Sevdiğin amellerin sevgisini ikram et Allah’ım!

Sen fââlsın Allah’ım. Sen her anda bir şe’ende olansın, her anda hükmünü icra edensin Allah’ım! Bizi de bunu görenlerden, bunun farkında olanlardan eyle Allah’ım! Bizi de Fââl isminin tecellisine mazhar eyle Allah’ım! Bizi de her an bir işte eyle Allah’ım! Bizi her anda yolunda hizmet edenlerden eyle Allah’ım!

Sen muhitsin Allah’ım. Bütün varlığı, her şeyi ihata edensin ve çepeçevre kuşatansın Allah’ım! Bizi de gördüğü her şeyin senin isimlerinin tecellisi olduğunu bilenlerden, buna şahit olanlardan eyle! Bizi, bize şah damarımızdan daha yakın olduğunu tadanlardan eyle Allah’ım!

Sen basirsin Allah’ım. Gizliyi de, aşikâr olanı da görensin Allah’ım! Bize de basireti ihsan et Allah’ım! Hakkı, hakikati görmeyi nasip et Allah’ım!

Sen âlimsin Allah’ım. Her şeyi bilensin Allah’ım! Âlim isminle bize tecelli edip, bizi de âlimlerden eyle Allah’ım! Bizi, seni bilenlerden eyle Allah’ım! Hakkı, hakikati anlayanlardan eyle Allah’ım!

Sen hâkimsin Allah’ım. Sen her işinde hikmet sahibisin Allah’ım! Her işinde mutlaka bir muradın var Allah’ım! Hâkim isminle bize tecelli et Allah’ım! Bizi hâkimlerden eyle, hikmet ehlinden eyle Allah’ım! Bizi senin muradını anlayanlardan eyle Allah’ım!

Sen kâdirsin Allah’ım! Mutlak güç ve kudret sahibisin aynı zamanda her şeye kaderini, takdirini koyansın Allah’ım! Bizi de nefsimize, imtihanlara karşı güçlü eyle ve bizi, kaderini senin razı olduğun gibi çizenlerden, ebedi hayatına göre yaşayanlardan eyle Allah’ım!

Sen rakibsin Allah’ım. Yarattıklarını koruyansın Allah’ım! Gözetensin Allah’ım! Beraber olansın Allah’ım! Bizi de koru, muhafaza et Allah’ım!

Sen hallaksın Allah’ım. Sen yaratmayı her an tekrar edensin Allah’ım! Her an bir işte olansın, her an yeniden yaratansın, bizi de yeniden yarat Allah’ım! Hakikatinle yarat Allah’ım! Bize zatınla, sıfatınla tecelli edip bizi beşeriyetimizden kurtar ve bizi Hz. İnsan eyle Allah’ım!

Sen nasirsin Allah’ım. Sen hayırda kuluna yardım edensin Allah’ım! Bize yardım et Allah’ım! Bizi de Nasir isminin tecellisine mazhar eyle Allah’ım! Bizi kullarına, varlığa, mahlûkata yardım edenlerden eyle Allah’ım!

Sen kadîrsin Allah’ım. Sen hükmünü icra edensin Allah’ım! Dilediğini takdir edip gereğini yerine getirensin Allah’ım! Kudretin her şeye yeter Allah’ım! Bizi de Kadîr isminin tecellisine mazhar eyle Allah’ım! Bizi nefsine kadîr olanlardan, nefsine güç yetirenlerden eyle Allah’ım!

Sen zul celali vel ikramsın Allah’ım. Sen azamet ve kibriya sahibisin, ikram sahibisin Allah’ım! Bizi de ikram sahibi olanlardan eyle Allah’ım!

Sen fatırsın Allah’ım. Sen yoktan yaratansın Allah’ım!

Sen halıksın Allah’ım. Sen yaratansın Allah’ım! Tek yaratansın Allah’ım!

Sen ğaniyysin Allah’ım. Sen zengin olansın, her şeyin kendisine muhtaç olduğu zatsın Allah’ım! Bizi kendinden başkasına muhtaç eyleme Allah’ım!

Sen şekursun Allah’ım. Şükrün karşılığını verensin Allah’ım! Bizi şükreden kullarından eyle Allah’ım!

Sen halimsin Allah’ım. Kullarına, mahlûkata hilm ile yumuşak şekilde muamele edensin Allah’ım! Bize hilminle muamele et Allah’ım! Halim isminle bize tecelli et Allah’ım! Bizi halim eyle Allah’ım!

Sen hafiyysin Allah’ım. Sen gizlisin Allah’ım! Gizliyi bilensin Allah’ım! Sen lütufkârsın Allah’ım! Bize lütfunla muamele et Allah’ım! Bizi de lütufkâr eyle Allah’ım!

Sen hâyrsın Allah’ım. Her işin, her muamelen saf hayırdır Allah’ım! Bizi de her muamelenin, gönderdiğin her imtihanın kulların için mutlak hayr olduğunu bilenlerden eyle Allah’ım!

Sen ğaffarsın Allah’ım. Sen tekrar tekrar mağfiret edensin Allah’ım! Bizi de kendisine karşı yanlış yapanları tekrar tekrar mağfiret edenlerden eyle Allah’ım!

Sen hayy ve kayyum olansın Allah’ım. Varlığı varlıkta tutansın Allah’ım! Bütün varlığın kendisiyle diri olduğu zatsın Allah’ım! Bizi de seninle dirilenlerden, varlığınla varlıkta durduğunun şu’urunda olanlardan eyle! Bizi her anda senin hayy ve kayyum olduğunu ve seninle varlıkta durduğunu tadanlardan eyle Allah’ım!

Sen hakksın Allah’ım. Gerçek varlık sensin Allah’ım! Bizi de Hakk isminin tecellisine mazhar eyle Allah’ım! Bizi vehmi olan varlığından kurtulup hak olan varlığınla var olanlardan eyle Allah’ım!

Sen azimsin Allah’ım. Sen azamet sahibisin Allah’ım! Sen “azim olan rabbinin ismini tesbih et” buyurdun biz de azim olan rabbimizin ismini tesbih ediyoruz Allah’ım! Subhane rabbiyel azim; bütün azamet sana aittir Allah’ım! Bizi de azametin karşısında eğilenlerden eyle Allah’ım!

Sen kerimsin Allah’ım. Sen ikram edensin Allah’ım! Bizi de ikram edenlerden eyle Allah’ım! Kerim isminle bize ikram et Allah’ım! Bize Kerim isminle tecelli edip bizi de kerim eyle Allah’ım!

Sen semi’sin Allah’ım. Her şeyi işitensin Allah’ım! Bizi de seni işitenlerden eyle Allah’ım! Vahyini işitenlerden, işittirenlerden eyle Allah’ım!

Sen muktedirsin Allah’ım. Dilediğine güç yetirensin Allah’ım! Dilediğini yaratan, dilediğini yok edensin Allah’ım! Bizi de muktedir eyle Allah’ım! Nefsimize karşı bizi muktedir eyle Allah’ım! Bizi nefsine güç yettirenlerden eyle Allah’ım! Nefsimizin iktidarı bizde olsun Allah’ım! Gönlümüzün iktidarı ruhumuzda olsun Allah’ım!

Sen melîksin Allah’ım. Bütün mahlûkatı idare edensin Allah’ım! Bizi de nefsini idare edenlerden ve nefsine melîk olanlardan eyle Allah’ım!

Sen vehhabsın Allah’ım. Karşılıksız hibe edensin Allah’ım! Bizi de hiçbir menfaat gözetmeden hibe edenlerden eyle Allah’ım!

Sen vahidsin Allah’ım. Sıfatlarında tek olansın Allah’ım! El Esmau’l Husna sana aittir Allah’ım! El Esmau’l Husna’nla, zatınla, sıfatınla bize tecelli edip yeryüzünde bizi de kendine halife eyle, ayna eyle Allah’ım!

Sen kahharsın Allah’ım. Sen kahredensin Allah’ım! Bizi de nefsimiz üzerinde kahhar eyle Allah’ım! Şeytana karşı kahhar eyle Allah’ım! Müşriklere karşı kahhar eyle Allah’ım! Seni sevmeyenlere, düşmanlarına karşı bizi kahhar eyle Allah’ım!

Sen muntakimsin Allah’ım. Zalimlerden mazlumun intikamını alansın Allah’ım! Bizim de nefsimiz bize zulmetti, şeytan bize zulmetti, onlara karşı muntakim ol Allah’ım! Bizi de Muntakim eyle Allah’ım! Nefsinden, şeytandan intikam alanlardan eyle Allah’ım! Nefsini sana boyun büktürenlerden, sana secde ettirenlerden eyle Allah’ım!

Sen kebirsin Allah’ım! Büyük olan sensin Allah’ım! Büyüklüğü anlaşılamayacak kadar âli olan, kebir olan sensin Allah’ım! Bizi büyüklüğünü anlayanlardan eyle Allah’ım!

Sen muteâ’lsın Allah’ım! Sen yüceler yücesisin Allah’ım! Sen yüceltensin Allah’ım! Bize de Muteâ’l isminle tecelli edip bizi yücelt Allah’ım! Alayi iliyine çıkar Allah’ım!

Sen kaimsin Allah’ım! Bütün varlığı, bütün işleri ayakta tutansın Allah’ım! Bizi de işlerini ayakta tutanlardan eyle Allah’ım! Kulluğunu ayakta tutanlardan eyle Allah’ım! Maneviyatını ayakta tutanlardan eyle Allah’ım!

Sen şehidsin Allah’ım! Her şeyin şahidi olan sensin Allah’ım! Her şeye şahit olan, gören sensin Allah’ım! Bizi de şahitlerden eyle Allah’ım! Sana, cemaline şahit olanlardan eyle Allah’ım! Bizi tecelline, El Esmau’l Husna’na, güzelliğine şahit olanlardan eyle Allah’ım! Kendi gönlünde, kendi arşında sana şahit olanlardan eyle Allah’ım!

Sen berrsin Allah’ım! Sen iyilik edensin Allah’ım! Va’dini yerine getirensin Allah’ım! Berr isminle bize tecelli edip bizi de iyilik edenlerden eyle Allah’ım! Va’dini yerine getirenlerden eyle Allah’ım! Bizi sana karşı sadıklardan eyle, va’dinden dönenlerden eyleme Allah’ım!

Sen latifsin Allah’ım! Sen her şeye nuruyla tecelli edip lütfuna erdirensin Allah’ım! Bize de Latif isminle tecelli edip lütfunu ihsan eyle, ikram eyle Allah’ım! Bizi de latif eyle Allah’ım!

Sen varissin Allah’ım! Her şeyin kendisine ait olduğu zatsın Allah’ım! Bizi de cennetine varis eyle Allah’ım!

Sen karibsin Allah’ım! Sen her şeye her şeyden daha yakın olansın Allah’ım! Bize de yakınlığını tattır Allah’ım! Bizi de kendine, resulüne yakın olanlardan eyle Allah’ım!

Sen mucibsin Allah’ım! Sen duaya icabet edensin Allah’ım! Bizim de duamıza icabet et Allah’ım! Bizi de Mucib eyle Allah’ım! Dualara, isteklere, hayra icabet etmeyi bize nasip eyle Allah’ım!

Sen kaviyysin Allah’ım. Sen güçlü olansın Allah’ım! Kuvvetli, kudretli olansın Allah’ım! Bizi de nefse, şeytana, dünyaya karşı güçlü kıl Allah’ım!

Sen mecidsin Allah’ım. Şeref sahibi olan sensin Allah’ım! Şereflendiren sensin Allah’ım! Arşa tecelli edip şereflendirdiğin gibi bizim de gönlümüze, gönül arşımıza tecelli et Allah’ım! Gönül arşımızı şereflendir Allah’ım!

Sen musteânsın Allah’ım. Sen kendisine sığınılansın Allah’ım! Biz de sana sığınıyoruz Allah’ım! Nefsimizin, şeytanın, dünyanın şerrinden sana sığınıyoruz Allah’ım! Bizi de Musteân isminin tecellisine mazhar eyle Allah’ım! Sıkıntıdakiler, bilmeyenler bize sığındığında bizim de onları korumamızı, onlara ikram etmemizi bize nasip eyle Allah’ım!

Sen ğalibsin Allah’ım. Her şeye galip olan sensin Allah’ım! Bize de Ğalib isminle tecelli eyle Allah’ım! Bizi nefsimize galip eyle Allah’ım! Bizi dünyaya, şeytana, dünya hayatına mağlup olanlardan eyleme Allah’ım! Bizi galip olanlardan eyle Allah’ım!

Sen hafizsin Allah’ım. Sen koruyansın, gözetensin Allah’ım! Bizi de Hafiz isminin tecellisiyle tecelli ettiklerinden eyle Allah’ım! Nefhettiğin ruhu koruyanlardan, muhafaza edenlerden eyle Allah’ım! Bizi va’dini, peygamberini, vahyini koruyanlardan, muhafaza edenlerden, gözetenlerden eyle Allah’ım!

Sen kahirsin Allah’ım. Sen hükmünde çıkma imkânı olmayansın Allah’ım! Bizi de nefsimiz üzerinde kahir eyle Allah’ım!

Sen faliksin Allah’ım. Yarıp ortaya çıkaransın Allah’ım! Yarattığın bir varlığı yeniden yaratansın Allah’ım! O varlıktan başka bir varlık yaratansın Allah’ım! Bizim de beşeri tarafımızdan Hz. İnsanı çıkar Allah’ım!

Sen bedi’sin Allah’ım. Eşsiz ve benzersiz yaratansın Allah’ım!

Sen hakemsin Allah’ım. Sen hüküm verensin, hükmedensin Allah’ım! Hakem isminle bize tecelli et Allah’ım! Bizi doğru hüküm verenlerden eyle Allah’ım! Senin hükmünle hükmedenlerden eyle Allah’ım!

Sen sadıksın Allah’ım. Va’dinde sadık olansın Allah’ım! Sadık isminle bize tecelli et Allah’ım! Bizi sadıklardan eyle Allah’ım! Va’dine sadakat gösterenlerden eyle Allah’ım! Bizi hainlerden eyleme Allah’ım! Va’dinden dönenlerden eyleme Allah’ım! Sana verdiği sözden cayanlardan eyleme Allah’ım! Bizi vahyine, peygamberine, sana olan kulluğuna sadık olanlardan eyle Allah’ım!

Sen raufsun Allah’ım. Şefkatle, rahmetle muamele edensin Allah’ım! Bize de şefkatinle, rahmetinle muamele et Allah’ım! Rauf isminle bize tecelli edip bizi de rauf eyle Allah’ım! Bizi kendine, varlığa, mahlûkata, şefkatle, merhametle muamele edenlerden eyle Allah’ım!

Sen kefilsin Allah’ım. Sen kullarının bütün işlerine hem dünyasına, hem ahretine hem de varlığına kefil olansın Allah’ım! Bizi seni kefil olarak kabul edenlerden eyle Allah’ım! Kefaletini yeterli görenlerden eyle Allah’ım! Bizi de Kefil isminin tecellisine mazhar eyle Allah’ım! Bizi kullarının ebedi hayatına kefil olanlardan eyle Allah’ım!

Sen âliyysin Allah’ım. Sen yüceler yücesisin Allah’ım! Âliyy isminle bize tecelli edip bizi de yücelt Allah’ım! Güzelliğinle bizi güzelleştir Allah’ım!

Sen fettahsın Allah’ım. Sen kapıları açansın Allah’ım! Gönülleri açansın Allah’ım! Perdeleri açansın Allah’ım! Fettah isminle tecelli edip bize de kapıları aç Allah’ım! Gönlümüzü aç Allah’ım! Perdeleri aç Allah’ım! Fettah isminle tecelli edip bizi de fettah eyle Allah’ım! Kapıları, gönülleri, perdeleri bize de açmayı nasip eyle Allah’ım!

Sen kâfisin Allah’ım. Her şeye yetensin Allah’ım! Her şeye yeterli olansın Allah’ım! Bizi de seni kâfi olarak görenlerden, kâfi olarak kabul edenlerden eyle Allah’ım!

Sen rafi’sin Allah’ım. Sen ref edensin, yükseltensin Allah’ım! Bizi de ref ettiğin kullarından eyle Allah’ım!

Sen muhyisin Allah’ım. Sen diriltensin Allah’ım! Bizi de güzelliğinle dirilt Allah’ım! Zatınla, sıfatınla tecelli edip bizi dirilt Allah’ım! Bizi yaşayan ölülerden eyleme Allah’ım! Seninle olmayanlar ölüdür, bizi onlardan eyleme Allah’ım! Bizi seninle, vahyinle dirilenlerden eyle Allah’ım!

Sen veliyysin Allah’ım. Sen gerçek dostsun Allah’ım! Hakiki dost sensin Allah’ım! Bizi de dostluğuna kabul eyle Allah’ım! Dostluğunu ikram ettiklerinden, velayeti ihsan ettiklerinden eyle Allah’ım!

Sen mevlasın Allah’ım. Sen hakiki dostsun Allah’ım! Yardım edensin Allah’ım! Dostluğun yolunda yardım edensin Allah’ım! Bize de yardım et Allah’ım! Bize Mevla isminle tecelli edip bizi de dostluğuna yardım edenlerden eyle Allah’ım!

Sen rezzaksın Allah’ım. Sen rızkı verensin Allah’ım! Maddi, manevi rızkı veren sensin Allah’ım! Bize de maddi, manevi rızık ihsan eyle Allah’ım! Rızkı bizim elimizle kullarına ihsan etmeyi nasip et Allah’ım! Bize Rezzak isminle tecelli edip rızkı elimizle dağıt Allah’ım!

Sen metinsin Allah’ım. Sen kendisine karşı gelinemeyensin Allah’ım! Güç yetirilemeyensin Allah’ım! Bize de Metin isminle tecelli eyle ve nefsimizin bize güç yettirmesine karşı bizi metin olanlardan eyle Allah’ım!

Sen hâdisin Allah’ım. Hidayeti verensin Allah’ım! Hidayete erdirensin Allah’ım! Hidayet yolunu gösterensin Allah’ım! Bize de hidayetini ihsan eyle, ikram eyle Allah’ım! Bize de Hâdi isminle tecelli et ve bizi hidayete erdirenlerden eyle Allah’ım! Bizi kullarına yolunu, hidayeti gösterenlerden eyle Allah’ım!

Sen afuvvsun Allah’ım. Sen affedensin Allah’ım, bizi de affet Allah’ım! Bize Afuvvv isminle tecelli eyle ve bizi de kullarını affedenlerden eyle Allah’ım!

Sen tevvabsın Allah’ım. Tövbeleri kabul edensin Allah’ım! Sana dönenlerin dönüşünü kabul edensin Allah’ım! Bize de Tevvab isminle tecelli edip, özür dileyenlerin özrünü kabul edenlerden eyle Allah’ım! Bizim de tövbemizi kabul eyle Allah’ım! Bizim de sana dönüşümüzü kabul eyle Allah’ım! Bizi kendinden başka tarafa döndürme Allah’ım!

Sen vasi’sin Allah’ım. Senin ilmin, rahmetin her şeyi kuşatmıştır Allah’ım! Vasi’ isminle bize de tecelli edip ilmimizi, rahmetimizi arttır Allah’ım! Gönlümüzü genişlet Allah’ım! Zatınla, sıfatınla bize tecelli edinceye kadar Vasi’ isminin tecellisiyle gönlümüzü genişlet Allah’ım!

Sen şakirsin Allah’ım. Şükredilmeye layıksın Allah’ım! Bizi şükredenlerden eyle Allah’ım! Şakir isminle tecelli edip şükre layık eyle Allah’ım! Şükredilmeye layık eyle Allah’ım!

Sen evvelsin, ahirsin Allah’ım. Sen evveli, ahiri olmayansın Allah’ım! Bizim evvelimiz de ahirimiz de seninledir Allah’ım! Bizi bunun idrakinde olanlardan eyle Allah’ım! Bu tecelliyi yaşayanlardan eyle Allah’ım! Varlığını seninle bilenlerden eyle Allah’ım!

Sen zahirsin, batınsın Allah’ım. Bizim zahirimiz de batınımız da seninledir Allah’ım! Bizi bu tecelliye mazhar olanlardan eyle Allah’ım! Zahirini de batınını da seninle bilenlerden eyle Allah’ım! Bunu seninle tadanlardan eyle Allah’ım!

Sen mubinsin Allah’ım. Sen apaçık tecelli edensin Allah’ım! Sen zuhur edensin Allah’ım! Zatınla, sıfatınla bize zuhur et Allah’ım! Bizde zuhur et Allah’ım!

Sen nursun Allah’ım. Sen yerlerin ve göklerin nurusun Allah’ım! Sen bütün varlığın nurusun Allah’ım! Bize de nurunla tecelli et ve bizi nurlandır Allah’ım! Bizi nurunla tecelli ettiklerinden eyle Allah’ım!

Sen cami’sin Allah’ım. Toplayansın, bir araya getirensin Allah’ım! Bize de Cami’ isminle tecelli et Allah’ım! Bizi de toplayanlardan eyle Allah’ım! Parçayı gören değil bütünü görenlerden eyle Allah’ım! Bütünden hakikati müşahede edenlerden eyle Allah’ım! Bizi kesrette vahdeti, vahdette kesreti müşahede edenlerden eyle Allah’ım!

Sen kuddussun Allah’ım. Mukaddes olan, münezzeh olan sensin Allah’ım!

Sen selamsın Allah’ım. Selameti verensin Allah’ım! Selamet yurdunu hazırlayansın Allah’ım! Bize selam et Allah’ım! Bizi selamete erdir Allah’ım!

Sen mü’minsin Allah’ım. İman verensin Allah’ım! Emin olunansın Allah’ım! Bizi mü’minlerden eyle Allah’ım! Emin olanlardan eyle Allah’ım! Senden emin olanlardan eyle Allah’ım!

Sen muheyminsin Allah’ım. Sen bütün varlığı gözetensin Allah’ım! Varlığı kontrolünde tutansın Allah’ım! Bizi de nefsini, hayatını kontrol altında tutanlardan eyle Allah’ım!

Sen cebbarsın Allah’ım. Dilediğini zorla yaptıransın Allah’ım! Bize de Cebbar isminle tecelli edip bizi cebbar eyle Allah’ım! Nefsimize, düşmana, şeytana karşı bizi cebbar eyle Allah’ım!

Sen mutekebbirsin Allah’ım. Azamet ve kibriya sana aittir Allah’ım! Büyüklüğünle bizi büyük yap Allah’ım! Kul olarak bizi büyük yap Allah’ım!

Sen bari’sin Allah’ım. Her şeyi birbirine uygun yaratansın Allah’ım! Bâri’ isminle bize tecelli et Allah’ım! Biz de gönlümüzü senin esmana uygun yapalım Allah’ım! Her bir esman tek tek birbirine uygun olarak gönlümüzde tecelli etsin Allah’ım!

Sen musavvirsin Allah’ım. Sen suret verensin Allah’ım! Bizi de Musavvir isminin tecellisine mazhar eyle Allah’ım! Güzelliğinle güzel eyle Allah’ım!

Sen mukitsin Allah’ım. Sen her şeyin karşılığını verensin Allah’ım!

Sen hasibsin Allah’ım. Her şeyi bir hesapla yapansın Allah’ım! Hesabımızı kolay eyle Allah’ım! Bize Hasib isminle tecelli eyle ve bizi hesabını dünyadayken verenlerden eyle Allah’ım!

Sen subhansın Allah’ım. Subhanallahi amma yuşrikun. En güzel isimler sana aittir Allah’ım! Bütün güzellikler sana aittir Allah’ım! Sen subhansın, bütün isimlerinde subhan olansın, düşünceden, hayalden münezzeh olansın Allah’ım! Sen zandan münezzehsin Allah’ım! Sen kendini anlattığın gibi yüceler yücesi, subhan olan rabbimizsin Allah’ım! Rahman ve rahim olan rabbimizsin. Kuddus olan, subhan olan rabbimizsin. İstediğimizi senden isteriz Allah’ım! Bizim rabbimiz sensin, mucibimiz sensin, dualarımıza icabet et Allah’ım!

Âmin, âmin âmin ve selamun âlel murselin vel hamdu lillahi rabbil âlemin. El Fatiha meas selavat.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. A’râf /180 ↩
  2. Tirmizî, Daavât 1 ↩
  3. Buhârî, Deavat, 68. VII, 169 ↩
  4. A’râf /180 ↩
  5. Â’râf /31, En’âm /141 ↩
  6. Fetih /13 ↩
  7. Nisâ /88 ↩
  8. İsrâ /110 ↩
  9. Tâhâ /8 ↩
  10. Furkân /77 ↩
  11. Lokmân /7 ↩
  12. Câsiye /8 ↩
  13. Enfâl /24 ↩
  14. Yûnus /25 ↩
  15. Âl-i İmrân /104 ↩
  16. Ahzâb /43 ↩
  17. Bakara /186 ↩
  18. Mu’min /14 ↩
  19. A’râf /55 ↩
  20. Mu’min /60 ↩
  21. Mu’min /65 ↩
  22. Nahl /125 ↩
  23. Tirmizî, Daavât 1 ↩
  24. Ebu Dâvud, Tirmizî, İbn Mâce, Hâkim ↩
  25. Buhari, Deavat, 21; Müslim, Zikir, 9 ↩
  26. Enbiyâ /90 ↩
  27. Hicr /36-37 Sâd /79-80 ↩
  28. İbni Mace, Ebu Davud, Tirmizi ↩
  29. Âl-i İmrân /26 ↩
  30. Âl-i İmrân /27 ↩
  31. Mu’minûn /118 ↩
  32. Tâhâ /114 ↩
  33. Mu’minûn /94 ↩
  34. Ahzâb /56 ↩
  35. Ahzâb /57 ↩
  36. Zumer /46 ↩
  37. İhlâs /1-2 ↩
  38. Felak /1-2 ↩
  39. Nâs /1 ↩
  40. Bakara /127 ↩
  41. Âl-i İmrân /38 ↩
  42. İsrâ /11 ↩
  43. Yûnus /12 ↩
  44. Yûnus /22 ↩
  45. Rûm /33 ↩
  46. Zumer /49 ↩
  47. Fussilet /51 ↩
  48. Sâffât /75 ↩
  49. Mu’minûn /39 ↩
  50. Nuh /26 ↩
  51. Nûh /28 ↩
  52. Kamer /9-12 ↩
  53. Tûr /26 ↩
  54. Tûr /27-28 ↩
  55. Tûr /29 ↩
  56. Secde /12 ↩
  57. Mu’min /49 ↩
  58. Mu’min /50 ↩
  59. A’râf /23 ↩
  60. Meryem /4 ↩
  61. Hûd /46 ↩
  62. Hûd /47 ↩
  63. Yûsuf /33 ↩
  64. Yûsuf /101 ↩
  65. Ankebût /30 ↩
  66. Şuarâ /169 ↩
  67. Bakara /126 ↩
  68. Bakara /127 ↩
  69. Bakara /128 ↩
  70. Bakara /129 ↩
  71. İbrâhim /35 ↩
  72. İbrâhim /41 ↩
  73. Şuarâ /78 ↩
  74. Şuarâ /87 ↩
  75. Âl-i İmrân /53 ↩
  76. Kasas /16 ↩
  77. Kasas /24 ↩
  78. Tâhâ /29 ↩
  79. A’râf /151 ↩
  80. Mu’min /41 ↩
  81. Kasas /87 ↩
  82. Fussilet /33 ↩
  83. Tevbe /103 ↩
  84. Cinn /20 ↩
  85. Kasas /82 ↩
  86. Fatiha /1 ↩
  87. Bakara /5 ↩
  88. Bakara /46 ↩
  89. Bakara /131 ↩
  90. Bakara /157 ↩
  91. Tâhâ /8 ↩
  92. A’râf /180 ↩