72.Bölüm
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.
Allah’ın selamı, rahmeti, bereketi, aşkı, muhabbeti bütün kardeşlerimizin, mü’minlerin, Müslümanların üzerine olsun. Tüm İslam âleminin, mü’minlerin, Müslümanların ramazanı mübarek olsun, hayırlara, günahlarımızın affına, mağfiretine, nefsimizi tezkiye etmeye, temizlemeye vesile olsun inşallah. Allah bu ramazan ayını rabbimize dönmeye, gerçek manada iman etmeye ve taklidi imanımızı tahkiki imana çevirmeye vesile eylesin inşallah.
Bu gece Kadir Gecesi’dir. Kadir Gecesi; kıymetli, değerli, şerefli gece demektir. Bir de bu gece Kur’ân’ın indiği gecedir, o yüzden şerefini Kur’ân’dan almıştır. Allah âyet-i kerimede “(ey insanlar!) andolsun ki size içinde zikriniz (şeref ve şanınız) bulunan bir kitâb (olan Kur’ân’ı) indirdik”691 buyurur. Kur’ân, insanın şerefidir. Şayet insan, Kur’ân ile muhatap olursa şerefini almış olur.
Kur’ân ile, Allah’ın âyetleri ile muhatap olmak; Allah ile muhatap olmaktır. Kul da şerefini Kur’ân’dan alırken aslında Allah ile olan bu muhataplığından almış olur.
Allah bize Kur’ân’ı nasıl öğrettiyse bizim de Kur’ân’ı öyle öğrenmemiz lazım. Mesela; Allah “Kur’ân nedir” sorusuna gerekli cevaplar vermiştir. Kur’ân’ın her bir ismi Kur’ân’ın ne olduğunu, ne için indiğini, bize neler kazandıracağını, neler anlattığını açıklayan cevaplardır.
İsterseniz şimdi Allah’ın Kur’ân’a verdiği isimleri öğrenmeye çalışalım inşallah.
Öncelikle Kur’ân’dan başlayalım. Kur’ân; okunan demektir. Biri Allah’ın vahyini okuduysa Allah’ın vahyi onun Kur’ân’ı; yani okuduğu olmuş olur. Eğer okumadıysa, anlamadıysa istediği kadar “ben Kur’ân’a iman ettim” desin, Allah’ın vahyi onun Kur’ân’ı; yani okuduğu olmaz, o kişi de Kur’ânsız biri olmuş olur. Elbette ki imkânı olmayanlar ya da bundan haberdar olmayanlar anlayıncaya kadar bundan müstesnadır.
Allah Kur’ân’a bir de “kitap”692 demiştir.
Kitap; yazılmış olan, mektup demektir. Arapçada ketebe “yazdı” anlamına gelir. Allah âyet-i kerimede Hz. Süleymân (a.s.)’ın gönderdiği mektup için de “kitap”693 demiştir.
Kur’ân; Allah’ın, tek tek her bir kuluna gönderdiği mektubudur. Allah bütün insanları kendisine kul olsun, âbd olsun diye yaratmış ve her bir kula aynı mektubu göndermiştir. Allah’ın farklı zamanlarda gönderdiği bütün mektupların içinde bulunanların hepsi ufak tefek değişiklikler müstesna aynı mektuptur; yani bütün kitaplar Allah’ın kitabı, bütün peygamberler Allah’ın peygamberi, bütün dinler İslam ve bütün insanlar Allah’ın kuludur.
Allah’ın mektubunu alıp okuduysak o bizim kitabımız olmuştur. Yoksa kitabı, mektubu aldık; ama okumadık ya da okuduk; ama anlamadık, anlamaya çalışmadık, rabbimizin bizden ne istediğini anlamak gibi bir derdimiz olmadıysa o bizim mektubumuz, kitabımız olmaz. Biz de kitapsız olmuş oluruz. Bu yüzden “benim kitabım var” demekle Kur’ân bizim kitabımız olmaz.
Hepimiz biliyoruz. Birçok şeyi okuyor, dinliyor, birçok şeyi öğrenmeye, anlamaya çalışıyoruz; ama ne hikmetse iş Allah’ın kitabına gelince onu anlamaya, öğrenmeye, üzerinde tefekkür etmeye çalışmıyoruz. İnsan “acaba neden her şeye zamanım var da Allah’ın kitabını okumaya zamanım yok” diye kendine sormalıdır.
Hepinizin bildiği gibi tek gayemiz; Allah’ın vahyini ulaşabildiğimiz bütün insanlara ulaştırmaktır. Sırf rabbimizin kelamını herkes anlasın, Kur’ân her eve, her gönle girsin diye İkra TV kanalını kurduk. Her ne kadar kanalımız bir televizyon kanalı olsa da biz İkra TV’ye televizyon kanalı demiyoruz; çünkü İkra TV, Allah’ın vahyini taşımak için açılan hem Kur’ân kursu hem medrese, hem de dergâhtır, Kâbe’nin bir şubesidir. Aynı şekilde insanlara vuslat yolunu gösteren, vuslat yolculuğuna davet eden, yolculuğu yaptıran, sırât-ı mustakîm aracıdır. Bu nedenle televizyonumuzda tekrar tekrar hem Türkçe-Arapça, hem Arapça hem de sadece Türkçe meal yayınlıyoruz. İşte, Kur’ân’ı İkra TV’de bu kadar tekrar etmemizin sebebi; rabbimizin âyetleri kulağımıza değsin, gönlümüze insin, âyetleri dinlerken “rabbim bunu bana söylüyor” diyelim ve âyetleri dinleyip anlayalım diyedir.
Kul, rabbiyle muhatap olmayana kadar bir şey biliyor değildir, sadece bildiğini zannediyordur. Kul ne zaman bir şeyi Allah’tan öğrenirse onu zaman bilir, o bildiği de hak ve gerçek olur. Hiç Allah’ın öğrettiğinden daha keskin, daha doğru, daha hak bilgi olabilir mi! İnsan isterse tek cümlelik bir bilgiyi bin kitaptan tekrar tekrar, türlü türlü, çeşitli şekillerde okumuş olsun, onu Allah’tan dinlemedikçe anlamaz, gönlüne yazamaz. Gönlünü sadece onunla karalamış olur; ama bir şeyi Allah söyleyince onu kulunun gönlüne nûr kalemiyle, kudret kalemiyle yazar, bunun için Allah’ın âyetlerini okuyunca insanın imanı artar.
Allah âyet-i kerimede Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “onlar (Allah’a) teslim olurlarsa elbette hidâyeti bulmuş olurlar. Yok, eğer yüz çevirirlerse sana düşen; yalnızca (hakkı) tebliğdir.”694 Senin işin beyan etmektir, buyurmuştur. Âyetlerin insana beyan edilmesi, açıklanması Allah’ın emridir; çünkü Kur’ân, sıkıştırılmış metindir, dolayısıyla açılması gerekir. Ancak açılınca anlaşılır. İşte, bize düşen de; birbirimize Allah’ın âyetlerini beyan etmek, açıklamaktır. Aynı şekilde ona bir şey katmamak, ilave etmemek, herhangi bir manayı eksiltip çıkarmamaktır. Böyle yapmamız Allah’ın gazabına sebep olur.
Allah âyet-i kerimelerde Allah’ın âyetlerini gizleyenleri,695 değiştirenleri,696 az bir pahaya satanları697 anlatır. Allah’ın âyetlerini gizleyenler de değiştirenler de az bir pahaya satanlar da bunu bir gayeyle yaparlar ve bu gayeleri Allah’ın rızası değil başka şeylerdir; ama kulun gayesi ne olursa olsun bunu yapınca rabbine ters düşmüş ve rabbinin gazabına girmiş olur. Bizim de rabbimize ters düşmemek için Allah’ın vahyinden her şeyi olduğu gibi beyan edip açıklamamız şarttır.
Allah sadece Kur’ân’a verdiği isimlerle bile kitabını beyan etmiştir. Bu yüzden biri Kur’ân’ın isimlerini, manasını anlasa bile Kur’ân’ın ne olduğunu anlar.
Allah Kur’ân’a bir de “hidâyet”698 demiştir.
Kur’ân bizim için hidâyettir. Hidâyeti ancak Kur’ân ile alırız. Bununla ilgili olarak Allah âyet-i kerimelerde “gerçek hidâyet Allah’ın hidâyetidir.”699 “Kim Allah’ın hidâyetinde ise asıl hidâyette olan odur. Kim de dalâletteyse işte hüsrana uğrayanlar onlardır”700 buyurmuştur. Rabbine gidecek yolu arayanlar bu yolu, hidâyeti Kur’ân’la bulur, Kur’ân’la hidâyete erer. Allah da hidâyeti bir tek Kur’ân’la ihsan eder.
Allah bir de Kur’ân’a “nûr”701 demiştir.
Kur’ân; bizi, gönlümüzü, hayatımızı ve gönlümüze, aklımıza gelecek her türlü soruya cevap vererek bizi aydınlatan bir nûrdur. Kur’ân olmazsa insan karanlıkta kalır. “Allah, bir kimseye nûr vermemişse artık onun hiçbir nûru yoktur”702 buyurdu Allah; yani insan nûru başka yerden alamaz, bir tek Kur’ân’dan alır. Hâl böyleyken Kur’ân’la muhatap olmayanlar, Allah’ın vahyini okumaya, anlamaya çalışmayanlar istedikleri kadar “ben nûrun içindeyim, ben zaten neyin ne olduğunu biliyorum. Ben aydınlıktayım, önümü görüyorum, hayatı anlıyorum, kendimi, rabbimi tanıyorum, varlığı anlamışım, okumuşum, bilgiliyim” desin sadece karanlıktadır. O da gördüğü karartılara bir mana veriyor ve bildiğini zannediyordur. Gerçekte ise hiçbir şey bilmiyordur; çünkü Allah kime nûr vermemişse onun nûru yoktur. Allah Kur’ân ile, âyetleri ile nûr verip insanı aydınlatır ve onun aydınlatmadığı hiçbir şey yoktur.
Allah, kitabında kullarına kendini, vasıflarını, sıfatlarını, esmâsını, efâlini, insanın neyi nasıl yapması, ne zaman ne yapması, kulların hâline, durumuna, duasına, fiillerine göre onlara nasıl bir muamelede bulunması gerektiğini anlatır. Bununla beraber Allah’a nasıl iman etmesi, nasıl teslim olması, küfürden, şirkten nasıl sakınması ve kirlenmiş nefsin nasıl temizlenmesi gerektiğini anlatır. Yetmez, nasıl ikram etmesi, rahmet etmesi, Allah’ın isimlerinin üzerinde nasıl tecelli etmesi gerektiğini ve isimlerin nasıl kemale ereceğini anlatır.
Allah vahyinde hiçbir şeyi eksik bırakmamış, kulun, Allah’a karşı sorumluluğunu ve Allah’ın, kuluna karşı sorumluluğunu tek tek anlatmıştır; çünkü Allah takvâ ve mağfiret sahibidir. “O (Allah), takvâ ehlidir (kuluna karşı rablik sorumluluğunu yerine getirendir) ve mağfiret sahibidir (kulluk sorumluluğunu yerine getirmeyenleri dahi tövbe edip istiğfar ettikten sonra mağfiret edendir).”703 Allah sorumluluğunu yerine getirir. Aynı zamanda “o, rahmeti kendi zatına yazmıştır.”704 “Yeryüzünde hiçbir canlı yoktur ki rızkı Allah’a ait olmasın.”705 Allah bütün mahlûkatın rızkını üzerine almıştır. “Muhakkak ki biz, resullerimize ve iman edenlere hem dünya hayatında hem de şahidlerin (şahidlik etmek üzere) ayağa kalkacakları gün (olan kıyamet)te yardım ederiz.”706 “Mü’minlere yardım etmek bizim üzerimize bir haktır.”707 Allah, resullerine ve mü’minlere yardım edeceğine dair vaadde bulunmuştur.
“Allah, iman edip sâlih ameller işleyenlere (katından geniş) bir mağfiret ve büyük bir mükâfat vaad etmiştir.”708 Allah bu vaadini, sorumluluğunu mutlaka yerine getirir.
Evet, Allah Kur’ân’da kendi sorumluluklarını bir de kulunun sorumluluklarını anlatır. Kulun; Allah’a, Allah’ın kullarına, peygamberine, kitabına, Kur’ân’a, mahlûkata, kendi nefsine karşı sorumluluğunu anlatır.
Allah nûrlandırır, anlatır, açıklar, beyan eder, öğretir, gösterir ve “haydi kulum yürü, haydi gör, görerek yürü” der. “Bu iki zümrenin (kâfirlerle mü’minlerin) hâli; kör ve sağır ile gören ve işiten kimseler gibidir. Bunların hâli hiç eşit olur mu?”709 “De ki: Körle gören hiçbir olur mu? Ya da karanlıklarla nûr hiç eşit olur mu?”710 Elbette ki bir olmaz. Şayet karanlıkta kalmayı, yürümeyi istiyorsak yapmamız gereken şey; Allah’ın nûruyla nûrlanmak, Allah’ın vahyinin nûruyla aydınlanmak, o aydınlıkta rabbimize sırât-ı mustakîmde yürümek, koşmak, gönlümüzü onunla aydınlatıp nûrlandırmak ve onunla anlamaktır. Allah’ın vahyiyle, nûruyla anlayınca Allah ile anlamış, Allah’a göre bakmış, Allah’ın nazarıyla nazar etmiş oluruz.
Allah’ın nûruyla nûrlanmayanlar, Allah’ın nûruyla aydınlanmayanlar, Allah’ın nûruyla görmeyenler karanlıkta, zulmette kalmıştır, böyle olunca da en büyük zulmü kendi kendilerine yapmışlardır.
Bu gece (Kadir Gecesi) kitabın, Kur’ân’ın, nûrun, hidâyetin indiği gecedir. Biz de bu yüzden Kur’ân’ı anlatıyor, Kadir Gecesi’nde ineni anlamaya çalışıyoruz. Bunun için sadece Allah’ın, Kur’ân’a verdiği isimleri hatırlamamız bile yeterlidir, sonra o isimler gönlümüzde açılır.
Allah, Kur’ân’a “nasihat”711 demiştir. Allah nasihat eder, kullarına vaaz edip anlatır.
Allah Kur’ân’a “beyan”712 demiştir. Beyan “açıklamak” demektir. Kur’ân için kullanılınca ise “açıklayan kitap” manasına gelir.
Allah gizli kalmış, anlaşılmamış, kulların kendi akıllarıyla anlayamayacağı şeyleri beyan eder, anlatır, açıklar. Allah’ın beyan etmediği hiçbir şey yoktur. Onun için bazen konuşurken “cevabı olmayan hiçbir soru, sual yoktur; çünkü Allah her soruya cevap vermiştir” diyorum. Soru her ne olursa olsun cevabını mutlaka Allah vermiştir. Öyle “bilmedim, anlamadım” demek yoktur! Bilecek, öğreneceksin! Allah âyet-i kerimede “bilmiyorsanız bir bilene sorun.”713 “Her ilim sahibinin üstünde daha iyi bir bilen vardır”714 buyurmuştur. O zaman öğrenmek istiyorsan sorup öğreneceksin.
Evet, Allah, Kur’ân’a “beyan” demiştir. Bir şeyin bizim için beyan olmasını; yani açıklanmasını, anlaşılmasını istiyorsak müracaat edeceğimiz kapı Allah’ın kapısıdır, vahyinin kapısıdır, Kur’ân’ın kapısıdır. Ondan başka bir kapı yoktur.
Allah, Kur’ân’a “rahmet”715 demiştir.
Demek ki Kur’ân bizim için rahmetmiş! Allah Kur’ân’la bize rahmetini indirmiştir, biz de ancak onunla Allah’ın rahmetine ereriz; çünkü onu dinleyince, okuyunca, anlayınca, Kur’ân bize beyan olunca rabbimizi, kendimizi, ne yapmamız gerektiğini anlarız, dolayısıyla Kur’ân bizim için rahmet olmuş olur.
Allah bir de Kur’ân’a “şifa”716 demiş ve “Kur’ân, gönüllere şifadır” buyurmuştur. “Ey insanlar! Andolsun ki size rabbinizden bir nasihat, göğüslerde olan (manevi hastalıklar)a bir şifa, mü’minler için bir hidâyet ve bir rahmet (olan Kur’ân) gelmiştir.”717
Kul hastadır ve şifayı ona Allah verir. Şifayı başka bir yerde aramak Allah’ın verdiği, indirdiği şifayı kabul etmemektir. Hasta olmak başka, küfürde, şirkte olmak başka bir şeydir. Mü’minleri küfürle, şirkle isnat etmek doğru değildir. Mü’minler hastadır ve şifa arıyorlar.
Peki, nerde arıyorlar?
Büyücüde, muskacıda ya da başka yerlerde arıyorlar! Oysaki şifayı Allah indirmiş, âyet-i kerimede “biz, Kur’ân’dan öyle şeyler indiriyoruz ki o, mü’minler için bir şifa ve bir rahmettir”718 buyurmuştur. Hâl böyleyken baktığımızda adam, Allah’ın verdiği şifayı kabul etmiyor, gidip bir büyücüden, kocakarıdan, kendine bile hayrı olmayan bir muskacıdan medet umuyor ve “bu bize fayda verir, bize şifa olur” diyor! Sadece zahiri değil manevi şifayı da oradan istiyor!
Kur’ân bizim için şifadır. Her bir kul aslında manevi olarak rahatsız olduğunu, hasta olduğunu bilir. Eğer kul sıkıntıya boğuluyor “rabbim Allah’tır” diyemiyor, rabbine koşamıyor, rabbi için çaba, gayret sarf edemiyor, ahireti değil dünyayı tercih ediyor, malıyla, canıyla Allah yolunda cehd edemiyor, her şeyini, canını Allah’a kurban edemiyorsa hasta demektir, rahatsız demektir. Aynı şekilde gereksiz, boş bir sorumluluğu sırtına alıp “şunu şöyle yaparım, böyle yaparım” deyip kendinde bir güç, kuvvet görüyorsa yine hastadır demektir.
Her şeyi takdir eden Allah’tır. Allah her şeye takdirini koymuş, her bir kula takdirini yapmıştır. “Her ümmetin (ve topluluğun) bir eceli vardır. Ecelleri geldiği zaman ne bir an (onu) erteleyebilirler ne de öne alabilirler”719 buyurdu Allah. Kul sadece imtihandadır. Allah her bir kula takdir yapıp onu imtihana tabi tutar. Kula düşen; imtihanı gözetip güzel ve doğru yapmaktır, kendisi için hayır olarak gördüğünü yapmaya çalışıp, o şey gerçekleştiyse hamd edip şükretmektir, gerçekleşmediyse hamd etmektir. Böyle bir kul güzel ve doğru yapmaya çalışır, dolayısıyla sürekli kazanır.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “mü’minin hâline şaşılır; Allah bir nimet verince şükreder kazanır, bir musibet verince sabreder kazanır”720 buyurmuştur. Mü’min böyle olmalıdır; yani durum ne olursa olsun her hâlükârda sürekli kazanmalı, “Allah” demeli, “rabbim ikram etti, rabbim imtihana tabi tuttu” demeli, doğru ve güzel yapmalı, rabbine itiraz etmemelidir.
Kulun, rabbine itiraz etmemesi için rabbinin vahyini öğrenmiş, bilmiş olması gerekir. Peki, kul, rabbinin vahyini tek başına okusa olur mu? -Olmaz; çünkü Allah her bir kitabı gönderdiğinde onu nebî, resul insanlara örnek olsun, şahid olsun diye bir nebîyle, resulle beraber gönderir. Bu yüzden Allah âyet-i kerimede Resulullah (s.a.v.) Efendimiz için “ey nebî! Muhakkak ki biz seni (ancak insanlar için) bir şahid, bir müjdeleyici ve bir uyarıcı olarak gönderdik. Ayrıca onun izni ile (insanları) Allah’a (çağıran) bir davetçi ve nûr saçan bir kandil olarak (gönderdik)”721 buyurmuştur. Allah, âyetlerini okuyan, açıklayan, beyan eden, hikmeti öğreten, nefisleri tezkiye eden, bilmediklerinizi öğreten ve sizi Kur’ân ile muhatap eden bir resul göndermiştir.722 Allah hem örnek olan, Kur’ân’ı üzerinde yaşayıp gösteren, Kur’ân’ın kendisinde canlandığı canlı Kur’ân olan, Allah’ın güzelliğini üzerinde gösteren, Allah’a halife, ayna olan ve örnek olduğu için her bir kulu da canlı Kur’ân olmaya davet eden davetçi gönderir. Bu davetçi üzerinden insanları davet eder.
Allah, Kur’ân’a bir de “furkân”723 demiştir. Furkân; imanı küfürden, hakkı bâtıldan, güzeli çirkinden, doğruyu yanlıştan ayıran demektir. “Ey iman (ettiğini iddia) edenler! Eğer Allah’a karşı takvâ sahibi olursanız (kulluk sorumluluğunuzu bilip yerine getirmeye çalışırsanız) o, size (hakla bâtılı birbirinden ayıran) furkânı verir.”724 Allah kime furkân verirse o kul ayırt etme özelliğine, gönül hâline sahip olur; ama bunun için de furkânı istemek gerekir; ama sadece elini açıp “ya rabbi! Bana furkân ver” demekle Allah furkânı vermez.
Peki, nasıl verir?
Sen çaba, gayret sarf edince, doğruyu yanlıştan ayırt etmeye çalışınca, “rabbimin rızası nerededir, nasıldır, rabbimin rızasını nasıl kazanırım, nasıl bir yanlış yaparsam rabbimin gazabına uğrarım, rabbimin rahmeti hangi işlerdedir, azabı nerededir” deyip cehd eder, gönlünü, aklını kullanır, tefekkür eder, çaba, gayret sarf edersen bu senin duan olur ve furkânı almaya layık hâle gelirsin. O zaman da Allah duanı kabul eder ve sana furkânı verir. Furkânın olmazsa hakla bâtılı ayırt edemez, birbirine karıştırırsın.
Evet, Allah, Kur’ân’a “furkân” demiştir. Bu durumda Allah kime furkânı verirse ona Kur’ân’ı da vermiş olur.
Bilmiyorum şahid oldunuz mu hiç, yaşlı ninelerimiz vardı ve okuma, yazmaları olmadığı, bir âyeti ezbere bile bilmedikleri hâlde canlı Kur’ân’dılar. Hatta Fâtiha’nın bir anlamı olduğunu da bilmiyordular. Sadece âyetlerin Allah’ın kelamı olduğunu biliyorlardı; ama canlı Kur’ân’dılar. Allah onlara furkân vermişti, onlar da neyin doğru, neyin yanlış olduğunu biliyorlardı. Kur’ân onların gönlünde canlanmıştı. Zaten onların fıtratı Kur’ân’dı ki Kur’ân onlarda dirilmişti. İşte, bu, onların çabalarına, gayretlerine karşılık onlara verilmiştir. Bilenler, okuyanlar işin lafında kalır; ama onlar işin özünde, hakikatindeydiler, onu tadar ve yaşarlardı. Herhangi bir konuda hüküm verecekleri zaman hükmü doğru verirler, hatta âlimden daha doğru hüküm verirlerdi. Allah onlara furkân vermişti ve bu onların ihlaslarından, samimiyetlerinden, imanlarından, takvâlarından, ciddiyetlerinden, rablerinin hesabını yaparken titrediklerinden dolayıydı. Okuma imkânları olmamıştı; ama Allah onlara furkânı da Kur’ânı da vermişti. Bunlar şahid olduğumuz şeylerdir.
Onun için Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “insanlar iki kısımdır; cahiller ve mü’minler” buyurmuştur. Normalde cahillerin tersi âlimlerdir; ama baktığımızda Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “âlimler” demek yerine “mü’minler” buyuruyor. Demek ki mü’minler âlimmiş! Çünkü mü’minler rabbini, Allah’ı bilir. Mü’min, Allah’a iman etmiş, kulluğunu bilmiş, kendi acziyetini, rabbinin azametini anlamış ve rabbini tanımıştır. Şimdi ondan daha âlim kim vardır! Rabbini bilmemiş, tanımamış, anlamamış, kendini tanımamış birinde ilim olur mu! Ondan daha cahil, daha karanlıkta kimse var mıdır! O karanlığa gömülmüştür, dolayısıyla kendini kaybetmiştir. Kaybettiği için de kendini göremez.
Cehalet; karanlık, zulmet demektir. Kendini görmeyen, anlamayan, rabbini tanımayan istediği kadar okumuş olsun kesinlikle cahildir, karanlıkta kalmıştır. Aynı şekilde kördür, görmez, sağırdır işitmez, ölü mesabesindedir.
Allah bir de Kur’ân’a “aceb”725 demiştir. Aceb; acayip, hayret verici demektir. Kur’ân’ı okuyunca hayrete düşmemiz gerekir. Elbette ki bu hayret herkesin marifetine, hikmetine, ilmine göre olsa da nihayetinde Kur’ân her yönden acebtir. Kur’ân harflerin, kelimelerin dizilişi, âyetlerin dizilişi, kullanılan kelimeler itibariyle hayret vericidir. Bu yüzden ara sıra “kelimeleri, kelimeleri yaratan kullanıyor” diyorum. Kelimeleri, kelimeleri yaratan kullanınca onun nasıl hayret verici, nasıl bir mucize olduğunu buradan anlamaya çalışmamız lazım. Kur’ân her yönüyle insanın aklının alamayacağı, sadece seyredebileceği bir mucizedir. Onun için rabbimizi, âyetleri dinlerken, okurken, anlamaya çalışırken oradaki acebi de, hayrete düşmeyi de göz ardı etmeden âyetlere bakmamız şarttır. Bakarsak artık üzerine konuşacağımız, söyleyeceğimiz bir söz bulamayız; çünkü Kur’ân o kadar hayret vericidir, o kadar hayrete düşürür ki onu izah bile edemeyiz, yalnızca “bu nasıl bir şeydir, bu kelime nasıl böyle kullanılmış” deyip durup seyrederiz. Onun bu mucizevi tarafına şahid olduğumuzda bir tek hayrete düşer “büyüksün ya rabbi! Kelimeleri sen kullanıyorsun. Bunlar senin yarattığın kelimelerdir. Sen kelimelerini sıraya dizmişsin” deriz.
Allah insan için de “Allah’ın kelimesi” diyor ya işte varlık da harfler de Allah’ın kelimesidir. Allah kelimeleri yan yana dizerken sanki her bir varlıktan dizer, bir kelimeden bütün varlığı birden gösterir ve her birine olan tecellisini gösterir.
Niye?
Kulum hayret etsin, acayibine gitsin diye. Mesela; Allah gökleri yaratmıştır. Kul, aklıyla göğe bakınca “bu bizim ne işimize yarar” diyebilir; ama Allah “onu sizin için yarattım” buyuruyor ya da koca bir deryaya, okyanusa yine “bunu sizin için yarattım” buyuruyor. Bunun bir hikmeti olmalıdır. Allah böyle yapmakla kuluna “sen bakarken muhabbet alasın, rabbinin kudretine şahid olasın, sevinesin, güzel bir manzara seyret diye hepsini senin için yaratmışım” buyuruyor. Ne kadar acayip bir şey, insanı hayrete düşüren bir durum! Bu kadar yıldızları yaratıyorsun sonra onu seyretmemi istiyorsun. Bir bakıyoruz bahar geliyor ve çiçekler açıyor, her yer rengârenk oluyor, bana “manzarayı seyret” diyorsun. Bu nasıl bir sevgidir ya rabbi! Allah’ın bu sevgisi karşısında “beni bu kadar mı seviyorsun ya rabbi” deyip hayrete düşmemek mümkün müdür!
Kendi üzerimizden anlayacak olursak; hani sevdiğimiz birine “seni biraz gezmeye götüreyim” deriz ya, işte Allah da bize kâinatı böyle seyrettirir, kitabını da öyle indirmiştir. Bu yüzden Allah Kur’ân için “hayret verici” buyurmuştur. Allah, Kur’ân’ı hayret verici yaparak “kulumun hayreti artsın” buyuruyor. Biz de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in “ya rabbi! Hayretimi artır”726 buyurduğu gibi “ya rabbi! Hayretimizi artır” diyoruz.
Allah bir de Kur’ân’a “hikmet”727 demiştir. “Hikmet dolu Kur’ân’a andolsun ki.”728 Hikmet; Allah’ın muradıdır. Kur’ân hikmet doludur. Kul, Kur’ân ile, Allah’ın âyetleri ile muhatap olunca “acaba Allah’ın buradaki muradı nedir, acaba Allah bana ne demek istedi” deyip âyetleri okumaya çalışırsa hikmeti anlamaya başlar; ama hikmet kimseye birden gelmez; yani Allah kimseye “al sana hikmet, şimdi âyetlerin hepsini anla” demez. Bunu yavaş yavaş, ağır ağır yapar. Allah’ın her işi bir hikmetledir ve bunun da bir hikmeti vardır.
Peki, bunun hikmeti nedir?
Allah, hikmeti kuluna yavaş yavaş vererek “kulum her an benimle muhatap olsun” buyuruyor. Bu yüzden hikmetin hepsini bir anda verip “al bunu toptan kullan” demez. Kula ne zaman ne lazım olursa o zaman onu kuluna verir ve “buradaki muradım budur” deyip hikmetini o anda kuluna öğretir. Diğer türlü Allah ona hikmetin tamamını vermiş de kul bu sayede âyetlerin hepsinde Allah’ın muradını biliyor diye düşünmeyelim. Kul sürekli Allah ile muhatap olacak, sürekli “rabbim burayı nasıl anlamamı istiyor” diyecek ki Allah ona hikmeti versin. Kul bu şekilde çabasını her gösterdiğinde Allah ona hikmetini öğretir.
Allah, Kur’ân’a “hikmet dolu” buyuruyorsa bizim de Kur’ân’daki hikmeti, Allah’ın muradını anlamak için tefekkür etmemiz gerekir; çünkü Allah âyet-i kerimede “onlar hâlâ Kur’ân’ı tedebbür etmeyecekler mi (akıllarını kullanıp bu kitâbın Allah katından olduğunu düşünmeyecekler mi)”729 buyurur. Onlar hâlâ Kur’ân’ı tedebbür etmeyecekler mi demek “âyetleri tefekkür etmeden sana öğretmeyeceğim, biraz tenezzül et, aklını kullan. Ben sana bu aklı kullanman için vermişim, sen de aklını kullan ve ne demek istediğimi anlamaya çalış” demektir.
Aklımızı rabbimizin âyetlerini, efâlini, muamelesini, üzerimizdeki muradını anlamada kullanmamız lazım. Allah aklı bize bundan dolayı vermiştir. Yoksa bize “gidin onunla para kazanın” dememiştir. Aklın manevi tarafa çalışan bölümü başka, zahiri tarafa çalışan bölümü başkadır.
Beyin iki bölümden oluşur. Beynin 4’te 3’ünden fazlası manevi olarak tefekkür etmek içindir. 4’te 1’inden daha azı da dünyevi işleri yapmak içindir; ama o dünyevi işlerde kullanılan taraf da gücünü manevi işlerde kullanmak için yaratılan bölümden alır. Bu yüzden beynin manevi işler için yaratılan bölümü çalışmazsa zahiri işler için yaratılan bölümü de Allah’ın istediği gibi çalışmaz.
Peki, iman etmeyenler beyinlerini nasıl çalıştırır?
Onlar da yanlışa, hurafeye iman ederler ve Allah’ın istediği gibi değil, nefislerinin, şeytanın istediği gibi beyinlerinin manevi işler için yaratılan bölümünü çalıştırırlar. Yoksa beyinlerinin zahiri işler için yaratılan bölümü çalışmaz ve ölür.
Allah bize düşünmemizi emrediyorsa bu durumda akıl nimetinin, gönül nimetinin hesabını sormaz mı? Akıl, hükmünü gönülden alır. Bu yüzden Allah ısrarla tekrar tekrar âyetlerinde “(resulüm!) de ki: Sizi yaratan, size kulaklar, gözler ve kalpler veren odur. Ne kadar da az şükrediyorsunuz”730 buyurmuştur. Görüldüğü gibi Allah, şükretmemiz, Allah’ın istediği şekilde kullanmamız gereken nimete akıl demiyor, beyin demiyor, kalp; yani gönül diyor. Çünkü akıl da gücünü gönülden alır. Gönlü çalıştıran şey de Allah’ın nefhettiği rûhtur. Tabi, bu insanın özelliğidir. Diğer canlı varlıklarda durum farklıdır.
Evet, Allah’ın, Kadir Gecesi’nde indirdiği Kur’ân’ı isimlerinden anlamaya çalışıyorduk. Kur’ân’ı sadece isimlerinden anlamış olsak bile yine Kur’ân’ı anlamış oluruz.
Daha önce söylemiştim; Kadir Gecesi, ramazanın her gecesidir. Ramazanın her gecesidir demek; Kadir Gecesi’nin olduğu bir gece yoktur demek değildir; bir gece vardır, o bir gece bütün ramazan gecelerini, günlerini kapsar. Onun nûru bütün gecelere tecelli eder. Tabir-i caizse ışık bir yerden tecelli eder; ama bütün ayı aydınlatır, demektir.
Allah âyet-i kerimede “(o sayılı günler) ramazan ayıdır ki insanları hidâyete erdiren, hidâyete dair (her şeyi) apaçık beyan eden ve (hakla, bâtılı birbirinden ayıran) furkân olan Kur’ân o (ay)da indirilmiştir”731 buyurur. Kur’ân, Kadir Gecesi’nde inmişse ve Kadir Gecesi de ramazan ayındaysa bu durumda Allah, Kur’ân ile bütün ramazan ayını aydınlatmıştır. Bir şey söylerken onu âyetle söylüyorum ki neden öyle söylediğim iyice anlaşılsın.
Ramazanın her gecesi bizim için Kadir Gecesi’dir. Kadir Gecesi uzaktan durup parlar, tecelli eder. Kadir Gecesi’nde Allah’ın nûru, hikmetleri, şifası, vahyi, Kur’ân tecelli eder; ama bu tecelli, ramazanın hepsini de kaplamış vaziyettedir.
Bir de Kadir Gecesi’ni ilk inen âyetlerle anlamamız lazım. Kadir Gecesi; şerefli gece, bin aydan daha hayırlı, daha şerefli gecedir.732 Bu şerefi de Kur’ân’dan, biraz daha özetlersek o gecede inen âyetlerden, en başından düşünürsek eğer ilk inen âyetten; yani, ıkra’ bismi rabbikellezî halak:733 “(Zatıyla ve sıfatlarıyla tecelli edip tüm mevcudatı) Yaratan rabbinin adıyla (kendini ve tüm mahlûkatı) oku (anla, idrak et)” âyetinden alır.
Bir kul, yaratan rabbinin adıyla okursa rabbinin tecellisinden başka bir şey göremez, rabbinden bağımsız hiçbir şeyi anlayamaz, hiçbir şeyin onsuz olmadığını bilir, onun ismiyle okur, ismini okur, dolayısıyla kendi üzerinde onun ismini okur, bir de onun adına okur. Bu da hikmettir. Kul onunla okuyunca kadir insanı olur; yani şerefli insan, değerli insan olur; çünkü Kur’ân onun gönlüne inmiş, gönlüne âyetlerin nûru tecelli etmiş, o da şerefini Allah’tan almıştır. Bunun sebebi de; Allah’ın adına okuduğu, onunla okuduğu, onun ismini, güzelliğini, tecellisini, muamelesini okuduğu içindir.
Allah, Kur’ân’ı yaklaşık 70 küsur isimle zikretmiştir. Bizim de televizyon kanalımızı “Diyar-ı Kur’ân, Diyar-ı Furkân, Diyar-ı şifa” şeklinde Kur’ân’ın isimleriyle tanıtmamızdaki gayemiz Kur’ân’ın isimlerini tanıtmaktır, diğer bir ifadeyle Kur’ân’ın anlaşılması içindir.
Bir âyette Kur’ân’ın bir ismi geldiğinde o ismin beraberindeki âyetlerin de o isimle anlaşılması gerekir. Biz de bu gece rabbimizin Kur’ân’a verdiği isimleri anlamaya çalıştık ki gecemiz Kadir Gecesi olsun, gönlümüzü Kur’ân’a, Allah’ın bizim için indirdiği şerefe açıp Kur’ân ile şereflenelim.
Kur’ân ile şereflenmek demek; Allah ile şereflenmek demektir. Âlimlerimiz konuşurken “Kur’ân böyle söylüyor” ya da “Kur’ân’da böyle yazılıdır” derler. Bunun yerine “Allah böyle söylüyor” demek lazım.
“Allah böyle söylüyor” demek başka, “Kur’ân böyle söylüyor” demek başka bir şeydir. “Kur’ân böyle söylüyor” deyince sanki Allah’ın söylediğini yumuşatmış gibi bir hâl olur ve nefis sanki onu Allah söylemiyormuş gibi anlar. Aslında şeytan burada hile yapar. Sanki bundan kaçacak bir yolu varmış gibi onu esnetmeye çalışır; ama “Allah böyle söylüyor” deyince artık kaçacak, dönecek bir taraf yoktur.
Şeytan her yeri esnetmeye çalıştığı gibi bunu bile esnetir. Şeytan “Kur’ân böyle söylüyor” sözünün etkisini mümkün olduğu kadarıyla en aza indirmeye ve araya gaflet perdesi çekmeye çalışır. Bunu yaparken de kul etkilenmesin, Allah’ın ne buyurduğunu çabuk unutsun, orayı hemen geçiştirsin ister; ama “Allah böyle söylüyor” dediğimizde şeytanın bu hilesi ölür ve kul başka tarafa dönemez. Şimdi bana “nerden biliyorsun” diye sorabilirsiniz. Nerden bildiğimi de söyleyeyim; seyrediyorum da ondan. Allah göstermese, seyrettirmese nerden bilebilirim.
Kul ancak Allah ile şereflenir. Biz de Allah ile şerefleneceğiz, bize takdir ettiği, layık gördüğü şerefimizi alacak, ona iman etmekle, âbd olmakla, “seni seviyorum” demekle şerefleneceğiz inşallah. Rabbimize “sen benim rabbimsin, ben de senin kulunum” demekle, onun huzurunda rükûya varıp, başımızı secdeye koyup “işittik ve itaat ettik, işittik ve teslim olduk” demekle şerefleneceğiz. Allah bize nasıl bir muamelede bulunursa bulunsun “beni yaratan rabbim bana böyle bir muamelede bulunuyor, beni böyle şereflendiriyor” diyeceğiz inşallah.
Allah, kuluna nasıl bir muamelede bulunursa bulunsun kulunu ciddiye almış, onu temizlemeyi, büyütmeyi, ona öğretmeyi, anlatmayı, kendini tanıtmayı, ona onu tanıtmayı dilemiştir. Bundan daha büyük bir şeref var mıdır! Öyleyse kulun başını secdeye koyup “seni seviyorum” demesinden başka çaresi yoktur. Hele bir de kul “ben senin bu işini sevmedim, razı olmadım, beğenmedim, bunu niye böyle yapıyorsun, bu yanlıştır” derse onun hâli nasıl olur!
Artık bunun üzerine ne söyleyeceğimi bilmiyorum! İnsan, rabbine nasıl olur da “senin bu yaptığın yanlıştır” diyebilir! Gerçekten bazen bazı şeyleri anlayamıyorum! Seni yaratan rabbin sana bir muamelede bulunuyor ve sen onun yanlış olduğunu söylüyorsun! Sen rabbini nasıl tanıyorsun! Hani o rahman ve rahimdi, hani kerimdi, hani senin ilâhındı, seni sevendi, senin için vedud olarak tecelli edendi, senin için vehhab olan rabbindi, sana yardım edendi, senin için nasir olandı, senin mevlandı! Sen rabbine böyle iman etmedin mi! O zaman neden rabbine itiraz ediyorsun! Neden “şunu niye şöyle yapıyorsun ya rabbi” diyorsun! Biraz rahat ol, biraz nefes al! Bak, Allah neler yapacak! Kendini sıkma, bir rahat ol, rabbine güven! Bak, göreceksin Allah senin için ne hayırlar ikram edecek! Allah güvenilmeye layık değil midir, madem öyle endişeye gerek var mıdır!
Allah âyet-i kerimede “dikkat edin! Şüphesiz Allah’ın dostlarına hiçbir korku yoktur ve onlar mahzun da olmazlar”734 buyurdu. Allah’ın dostları burada da korkmaz, mahzun olmazlar; çünkü rablerini veli olarak kabul etmişlerdir. Kul, rabbini velisi olarak kabul edince rabbi de onu velisi olarak kabul eder, dolayısıyla onun gönlündeki korkuyu da endişeyi de alır ve ona “korkma, ben senin velinim, endişe etme, mahzun olma, yanlış yapmışsın, mahzun olma, onu siler, onun üstünü örter ‘sen bunu yapmamışsın’ derim. Kim ‘sen bunu yapmışsın’ diyebilir, o yüzden mahzun olma, korkma, endişe etme, bana güven” buyurur.
Biz de hiçbir şekilde korkmuyor, endişe etmiyor, mahzun olmuyor, “rabbimiz Allah’tır, o bizim rabbimizdir, biz de onun kuluyuz” diyoruz. O bizi davet edip “gel” demiştir, biz de ona koşuyoruz. Elbette ki bazen düşüyoruz, bazen ayağımız takılıyor, bazen tökezliyoruz; ama olsun yine de rabbimize gidiyoruz. Neticede kul değil miyiz! Kulluğumuzu, beşerî hâlimizi tatmamız gerekir. Böyle olmazsa kendimizi melek zanneder, hatta subhân zanneder ve kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya geliriz.
Evet, bu gece Kadir Gecesi’dir; Allah’ın, kullarının kadrini, şerefini kullarına indirdiği, ikram ettiği gecedir. Biz de ramazan ayında rabbimiz bize şerefimizi indirdiği, bizi muhatap alıp bize bizi, kendisini tanıtma şerefini bahşettiği için şükrediyor, oruç tutuyoruz.735 Oruç tutarken dünyevi olan bedeni tarafımıza “sen biraz kenarda kal, ben de biraz manevi hâlimle, manevi tarafımla uğraşayım” deyip bedeni tarafımızı aç bırakıyor, manevi tarafı besliyoruz. Manevi tarafımızı besleyeceğiz ki bize indirilen şerefimizi alalım.
Bir de Allah, kullarına olan muamelesinden dolayı bazı zamanları, mekânları rahmetiyle tecelli edip mübarek kılmıştır; yani o yerler, zamanlar kullarından dolayı Allah ile mübarek olmuştur. Bizim de böyle gecelerde gönlümüzü rabbimize, Allah’ın vahyine açmamız ve tefekkür edip “rabbim bana ne göndermiş” dememiz gerekir. Hani bize bir hediye geldiğinde paketi açıp ne geldiğine bakarız ya işte bizim de rabbimizin bize verdiği paketi açmamız lazım.
Ben de bu sohbetle paketin içindeki biraz görünsün diye paketi köşesinden biraz açtım; ama paketi tam açmadım, onu da siz açın inşallah. Paketi açalım ve bakalım rabbimiz bize neler göndermiş, neler söylemiş, bize olan sevgisini, rahmetini nasıl beyan etmiş!
Şahidiz ki rabbimiz her anda her bir kuluna “seni seviyorum” diyor. O her bir kulu için her anda bir şe’endedir ve o şe’ende kuluna “seni seviyorum” diyor. Kul ister anlasın ister anlamasın, Allah kuluna “seni seviyorum” deyip her gün, her an tecelli edip onu yeniden yaratıyor. Onu her yarattığında da ona “seni seviyorum” deyip yaratıyor.
Bir de Allah’ın özel olarak tecellisi; yani özel olarak kuluna “seni seviyorum” demesi vardır. Bu farklı bir şeydir.
Allah, kuluna kendinden varlık verir, hayat verir, yarattığını yok edip onu yeniden yaratır; ama bu yaratış, bu şe’ende oluş o kadar hızlı olur ki kul bunun farkına bile varmaz. Bu yüzden kul, varlığı varlıkta gibi görür. Oysaki Allah her an bir şe’ende, her an bir yaratmada, her anda ona “seni seviyorum” demededir. Bu, Allah’ın asli olan tecellisidir ve bütün varlık için geçerli olan tecellisidir. Bundan dolayı bütün varlık rabbini hamd ile tesbih eder.
Allah her anda kuluna “seni seviyorum” der ve bunu hem zahiri olarak hem de manevi olarak söyler. Allah gafletteki kuluna her anda rahmetle, muhabbetle muamele edip onu davet eder, uyandırır “kendine gel, ayıl, gözlerini aç, bak, ben seni seviyorum. Haydi, şöyle yap, sen de bana cevap olarak ‘ben de seni seviyorum ya rabbi’ de. Haydi, biraz kıpırda, benim sevdiğim gibi yap” der.
Allah, kuluna bir günde bin sefer “seni seviyorum” diyorsa kul buna üç, beş sefer cevap verirse bile veli olur. Fazla değil, üç beş sefer yaşadığı her olayın Allah’tan “seni seviyorum” hitabı olduğunun farkına varsa ve “rabbim beni sevdiği için böyle bir muamelede, efâlde bulundu, ben de rabbimi seviyorum ve onun istediği gibi yapmaya çalışayım” derse kazanır, veli olur. Bu çok hayret verici bir sevgidir! Bu sevgiyi anlayabilmek için “beni yaratan rabbim” dememiz lazım.
Yaratan rabbimiz bize kendinden varlık vermiştir. Bütün varlığın sevgisini toplasak, hepsini birden bir kulu sevmeye versek yine de Allah’ın, kulunu sevmesinin, hakikatin, baki olanın yanında deryadan bir damla misali kalır, gölge olan fani bir sevgi kalır. Hiç kimse onun sevgisini, rahmetini anlayamaz; ama baktığımızda kulların birbirine karşı öyle farklı muamelesi vardır ki kimileri için “bu hemen helâk olsun, bu cehenneme gitsin” derler. Nasıl olur da Allah’ın bir kulunun helâk olmasını isteyebilirsin! Sen onu yaratmamışsın, haddini bil, böyle konuşma! Firavun’a bile böyle söyleyemezsin. Allah Hz. Mûsâ (a.s.) ile Hz. Hârûn (a.s.)’a “(şimdi) sen ve kardeşin mucizelerimle (Firavun’a) gidin ve beni zikretmede gevşeklik göstermeyin. İkiniz Firavun’a gidin; çünkü o, azdı. Buna rağmen ona yumuşak söz söyleyin. Belki o, öğüt alır yahut haşyet duyar.”736 Yani Firavun’a yumuşak davranın, nazik davranın, buyuruyor. Hâl böyleyken sen Allah’ın bir kulu için nasıl azabı isteyebilirsin!
Allah, kulları için her an bir şe’endedir ve kulları üzerinde bir muradı vardır. Allah, kullarını böylesine seviyor, varlıkta tutuyor, ona tekrar tekrar “seni seviyorum” diyorsa o zaman kulun da rabbine “seni seviyorum” diye cevap vermesi gerekir. Allah, kulunu küçücük, basit imtihanlara tabi tutup ona “seni seviyorum” der. En basitinden arabayla bir yere gittiğinde “haydi, kulum şuna yol ver, şu kulumun gönlü genişlesin, oradan sana rahmet edeyim” der ya da “şu yayaya bir yol ver, geçsin de onun gönlünden sana muhabbetle nazar edeyim” der. Allah bir günde en az bin sefer kulunu böyle imtihanlara tabi tutar. Eğer biz de üç beş kere rabbimize “seni seviyorum ya rabbi” diye karşılık veriyorsak velâyet kapısı bize açılmış demektir. Yoksa insanlara, varlığa nefsimizin istediği gibi muamele ediyoruz; ama ibadetlerimizi yapıyoruz, biraz da çaba, gayret sarf ediyoruz diye Allah bize velayetini vermez. Bunu asla unutmayalım.
Allah bizi kendine sürekli çeker, biz de ha bire direniriz; ama günde birkaç sefer bile olsa rabbimizin istediği gibi yapmaya çalışınca rabbimiz hemen o anda bizi çeker ve kendine yaklaştırır.
Zatın biri “yolun başındayken Allah’ı istediğimi zannediyordum, yolun sonuna varınca bir de baktım ki meğer o beni istiyormuş. Yolun başındayken Allah’ı sevdiğimi zannediyordum, yolun sonuna varınca bir de baktım ki meğer o beni seviyormuş. Yolun başında Allah’a yürüdüğümü, koştuğumu zannediyordum. Yolun sonuna varınca bir de baktım ki meğer o beni kendine çekiyormuş, ben de yolda direniyormuşum. Yolun başındayken Allah’ın benden razı olmasını istiyordum, yolun sonuna varınca bir de baktım ki meğer benim Allah’tan razı olmam gerekiyormuş” der. Bu nedenle yolun başı farklı, yolun sonu farklıdır. Yolu yürümeden, bütün bunları tatmadan kulluk da rabbimiz de anlaşılmıyormuş!
İşin kâlinde (sözünde) kalıyoruz, hâli yaşayamıyoruz. Hep beraber hâli yaşayacağız inşallah. Hiç kimsenin başka şansı yoktur. Eğer hesabı beraber vereceksek, bizimle beraber olan kardeşlerimiz bizimle beraber Allah’ın huzuruna çıkmaya karar vermişlerse o hâlde bizimle gelmek zorundadırlar. Allah âyet-i kerimede “her insan topluluğunu imamıyla birlikte çağıracağımız o günde kimlerin (amel) kitabı sağından verilirse işte onlar kitaplarını (sevinçle) okurlar ve kıl kadar haksızlığa uğratılmazlar”737 buyuruyor ya aynen öyle hepimiz orada yüz yüze bakacağız.
Allah neden bizi imamla beraber huzura alır?
Çünkü bizi imamla beraber hesaba çeker. Kuluma ne öğrettin, ne anlattın, neye davet ettin, nasıl davet ettin, yolculuğu nasıl yaptırdın, bir eksik bıraktın mı bırakmadın mı, diye orada imama hesap sorulur. Eğer imam bir şeyi eksik bıraktıysa işi biter. Bu nedenle en ağır hesap imamın hesabıdır; çünkü Allah onu kendisiyle beraber olan her bir kişiyle tek tek hesaba çeker. Her bir kulun hesabı bir seferdir, imamın ise kaç kişi onunla beraber olmuşsa hepsiyle beraber hesabı görülür. İmam kendisiyle beraber olana yanlış bir şey öğretmişse, onu yanlış bir tarafa sevk etmişse, gönlü Allah’tan başka bir tarafa döndüğünde onu alıp Allah’a döndürmemişse her birinden hesaba çekilir ve bu hesap çok ağır bir hesaptır.
Tabi ki imam, Allah’ın kullarını ona taşırken alınganlık yapamaz, sabırsızlık gösteremez, kızgınlık gösteremez, “küstüm, darıldım, sıkıldım, usandım” diyemez. Ne olursa olsun imamın “yuttum ya rabbi! Bunu senin için yutuyorum” demesi gerekir. İmam “bütün bunları zaten senin için yutuyorum” demezse Allah onu öne geçirmez. İmam denince cemaate namaz kıldıran imamı anlamamak gerekir. Allah âyet-i kerimede Hz. İbrâhîm (a.s.) için “hani bir zamanlar rabbi, İbrâhîm’i birtakım kelimelerle (ateşe atılmakla, oğlu İsmâîl’i kurban etmekle ve daha birçok imtihana tabi tutmakla) imtihan etmiş, o da o (imtiha)nları tamamlayınca, (rabbi ona) ‘ben seni insanlara imam (her hususta kendisine tabi olunan önder) yapacağım’ buyurmuştu”738 buyurur. İşte, benim söylediğim imam bu imamdır. Yoksa cemaatin önüne geçen, namaz kıldıran değildir. Allah, imam olan bir kulu öne geçirip ona “haydi, kullarımı bana getir” diye hitap etmiştir. O da bu sorumlulukla işi Resululallah (s.a.v.) Efendimiz’in yaptığı gibi yapar ve Allah’ın kullarını Allah’a taşır. Bize de düşen; Allah’ın imam kıldığı kulla beraber olup rabbimize varmaktır.
Evet, hep birlikte rabbimizi tanımak ve rabbimizin bizden nasıl bir kulluk yapmamızı istediğini anlamak için, bununla beraber Allah’ın her fiilinin, işinin, muamelesinin saf hayır, saf rahmet, saf güzellik olduğunu anlamak için Allah’ın El Efâlu’l Husnâ’sı ve Aşk sohbetlerini yaptık. İnşallah bu vesileyle rabbimizin güzel fiilleri üzerimizde tecelli eder ve karşılaştığımız her imtihana Allah’ın güzel fiilleriyle, isimleriyle karşılık verir, o imtihanlar üzerinden rabbimizin rızasını, yakınlığını, dostluğunu kazanırız.
Bütün kardeşlerimize selam olsun. Allah’ın selamı, rahmeti, aşkı, muhabbeti, bereketi, bütün kardeşlerimizin, mü’minlerin, Müslümanların üzerine olsun. Allah’ın rahmeti bütün kardeşlerimizi içine alsın.
Allah bizi dünyaya ne için gediğini unutanlardan ve kendini, rabbini kaybedenlerden eylemesin inşallah. Allah bizi rabbinin indirdiği vahyin kıymetini bilenlerden ve hayatını Allah’ın vahyine göre yaşayanlardan eylesin. Allah bizi her geceyi Kadir Gecesi olarak yaşayanlardan ve Allah’ın indirdiği her âyete iman edip âyetleri ahlaka, amele dönüştüren kullarından eylesin. Allah bizi tabi tutulduğu imtihanlara Allah’ın güzel fiilleriyle karşılık verenlerden, ahlakı El Esmâu’l Husnâ’nın, bütün işleri de El Efâlu’l Husnâ’nın tecellisi olanlardan eylesin inşallah.
Allah hepinizden razı olsun.
Âmin, âmin, âmin ve selamun âlel murselin vel hamdulillahi rabbil âlemin. El Fâtiha meas selavat.
