close

22.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Allah’ın El Efâlu’l Husnâ’sını, güzel fiillerini, rabbimizin her anda bize muamelede bulunduğunu ve onun bütün muamelesinin saf hayır, saf rahmet, saf güzellik olduğunu anlamaya çalışıyorduk.

Allah’ın El Efâlu’l Husnâ’sı hem zahiri hem de manevi olarak tecelli eder; yani Allah, kullarına hem zahiri hem de manevi olarak muamelede bulunur; ama bu iki muamele de aynı kapıya çıkar; çünkü her iki muamelesinde de Allah sadece kulunun kazanmasını, güzelleşmesini ve yeryüzünde kendisine halife olmasını ister. Bizim de rabbimizi doğru tanıyabilmemiz ve hayatı yaşarken onun istediği gibi bir âbd, kul olabilmemiz için El Efâlu’l Husnâ’yı öğrenirken Allah’ın hem zahiri hem de manevi muamelesini beraber anlamamız gerekir. Öyle ki rabbimizin neyi neden yaptığını bir bütün olarak anlayalım ve rabbimizi onun kendisini tanıttığı gibi tanımış olalım.

Nasıl ki Allah’ın güzel fiilleri zahiri ve manevi olarak tecelli ediyorsa insanın da hem zahiri hem de manevi fiilleri vardır. İnsanın manevi fiilleri gönlünün fiilidir. Gönlün fiili de sadece aşktır, imandır. Gönül ya aşkla dolar ve oradan iman tecelli eder ya da küfürle dolar, bu defa da oradan şirk ve nifak zuhur eder.

Genel olarak baktığımızda bütün sorun rabbimizi tanımamak ve bize yaptığı muamelelerin bizim için saf hayır olduğunu anlamamaktır. Eğer rabbimizin bize yaptığı her muamelesinin saf hayır olduğunu bilseydik karşılaştığımız hiçbir imtihanda itiraz etmez, isyan etmez “neden böyle oldu” demezdik. Tam tersine “rabbimizin buna müsaade etmesinde mutlaka benim için bir takdiri vardır, bana düşen; rabbim benden bu imtihana karşılık ne yapmamı istiyorsa öyle yapmaktır” der ve rabbimizden de rabbimizin bize yaptığı muamelesinden de razı olmaya çalışırdık. Razı olmaya çalıştığımız için Allah da bize rızasını ikram ederdi, dolayısıyla hem biz rabbimizden razı olurduk hem de rabbimiz bizden razı olurdu.

Demek ki Allah’ın rızasını kazanmanın kapısı rabbimizi tanımak ve her işinin, muamelesinin saf hayır, saf rahmet, saf güzellik olduğuna iman edip şahid olmakmış!

Zaten şimdiye kadar El Efâlu’l Husnâ sohbetlerini yapmamızdaki bütün gayemiz; rabbimizi onun kendisini tanıttığı gibi tanıyıp her anda bize nasıl rahmetle muamele ettiğine şahid olmaktır. İnşallah El Efâlu’l Husnâ sohbetlerimizde nüzul sırasına göre rabbimizin her fiilini öğrenmeye, anlamaya çalıştıkça rabbimize olan marifetimiz, muhabbetimiz artar, biz de rabbine yakın, her anda rabbiyle beraber olan, rabbinin kendisine muamelede bulunduğunu gören, bilen, şahid olan ve rabbinden razı olan kullar oluruz.

Hep beraber Allah’ın El Efâlu’l Husnâ ve Aşk sohbetini yaparken en son câe “geldi, gelir” fiilini anlamaya çalışmıştık. Nüzul sırasına göre gittiğimiz için bu sohbetimizde sıra radiye “razı oldu, razı etti” fiiline geldi. Şimdi de hep beraber Allah’ın “razı oldu, razı etti” fiilini âyetlerle anlamaya çalışalım inşallah.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Allah razı olur, razı eder ve rızaya davet eder. Kulundan da muamelesine, ikramına, yaratmasına, takdirine razı olmasını emreder. Bu yüzden âyet-i kerimede “o, kullarının küfrüne razı olmaz. Yok eğer şükrederseniz, sizin için buna razı olur”2 buyurmuştur.

“Allah şöyle buyurdu: Bu(gün, rablerine âbd olacaklarına dair verdikleri söze) sadakat gösterenlere sadakatlerinin fayda vereceği gündür. Onlara, içinde ebedi kalacakları, altlarından ırmaklar akan cennetler vardır. Allah onlardan razı olmuş, (onlar da) ondan razı olmuşlardır.”3 Rıza çift taraflıdır. Kul, Allah’tan razı olunca Allah da kulundan razı olur. Bu âyette de gördüğümüz üzere cennet ehli rablerinden razı olmuş, rableri de onlardan razı olmuştur.

“Şüphesiz yakında, rabbin sana verecek ve sen razı olacaksın.”4 Allah razı olur, aynı zamanda kulunu razı eder; ama kulundan bu rızayı kazanması için mutlaka çaba, gayret sarf etmesini ister.

“Ey (Allah’ın zikri, muhabbeti ve yakınlığıyla mutmain olup) itminana ermiş nefis! Sen ondan razı, o da senden razı (ve onun tecellisine mazhar) olarak dön rabbin(in huzurun)a.” Rabbine dön! Rabbine yürü, ona koş! “Ve gir (veli) kullarımın arasına.”5

Razı olmanın bir başlangıcı bir de sonu vardır. Önce kul, rabbine dönecek, rabbine koşacak ve rabbinden razı olacak ki rabbi de ondan razı olsun. Allah âyetin sonunda “gir kullarımın arasına” buyurmuştu ya işte kul, Allah’tan razı olunca Allah’a âbd olur ve Allah’ın “kulum” dediklerinin arasına girer.

“Gir (marifetullah) cennetime.”6 Dikkat edilirse Allah “gir cennete” değil “gir cennetime” buyurdu. Neden? -Çünkü Allah’ın zikri, muhabbeti ve yakınlığıyla mutmain olan bir kulun gönlü Allah’a ait olmuştur, dolayısıyla gireceği cennet de Allah’ın yakınlığının, rızasının cennetidir; yani marifetullah cennetidir.

Biri Allah’tan razı olmadan Allah ondan razı olmaz, Allah razı olmadan da o kişi asla gerçek manada kul olamaz, gönlü cennet olamaz. İnsanın Allah’tan razı olabilmesi için önce rabbinin muamelesine, efâline nazar etmesi gerekir ki her anda Allah’ın kendisine rahmetle muamelede bulunduğunu görsün, anlasın, böylelikle karşılaştığı imtihanlarda isyan etmesin, itiraz etmesin ve rabbinden razı olsun.

Kul, Allah’ın kendisine nerede, nasıl muamele ettiğine şehadet ederse görebileceği tek şey Allah’ın rahmeti, sevgisi, yakınlığı olur. Bunun neticesinde tabi tutulduğu her imtihanın kendisine rahmet olarak geldiğini bilen ve rabbinden razı olan, rabbinin de razı olduğu bir kul hâline gelir. İşte o zaman gerçek manada âbd olan ve gönlü cennet olan bir kul olur.

İnsanın her anda rabbinin kendisine muamelede bulunduğunu görmesinin tek bir yolu vardır; o da hayata, varlığa Allah’ın vahyiyle bakmasıdır. Kul, Allah’ın vahyiyle bakar ve yaşadığı her olayı Allah’a göre anlarsa, hayatı sıradan bir dünya hayatıymış gibi değil; kazanma imkânı olarak, ahiretin tarlası olarak, asıl hayatı da ahiret hayatı olarak görürse her anda Allah’ın muamelesini anlar ve karşılaştığı bütün muamelelerin rabbinin onu kendine çekmesi olduğunu bilir. Başka türlü ne rabbini, ne kendini, ne de hayatı anlayabilir.

Allah ile muhatap olduğumuzu anlamak Allah’a şehadet edebilmek için olmazsa olmazdır; çünkü hayatımızı yaşarken Allah ile muhatap olduğumuzu anlamazsak, Allah’a şehadet etmezsek hiçbir zaman “rabbim Allah’tır” demiş olmayız. Sadece hayali olarak “evet, Allah vardır, Allah bize şöyle emirlerde bulunmuştur. Güzel yaparsak cennete, yanlış yaparsak cehenneme gideriz” diye düşünürüz ve bunu da iman zannederiz. Oysaki iman bu değildir. Allah’ın dini bu değildir!

Peki, Allah’ın dini nedir?

Allah’ın dini; bütünüyle Kur’ân’dır, bize örnek olan peygamberlerin, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in yaşadıklarıdır. Ancak peygamberlerin hayatına bakıp onları kendimize örnek alır, onların yaşadığı gibi yaşar, hayata onların baktığı gibi bakarsak Allah’ın dininde olmuş oluruz; ama bunun için de mutlaka manevi bir yolculuk yapıp itminana ermemiz lazım; çünkü okuduğumuz âyette gördüğümüz üzere Allah itminana ermiş bir nefsin Allah’tan razı olduğunu ve Allah’ın da ondan razı olduğunu buyurdu.

Allah her konuda olduğu gibi itminana erme konusunda da tercihi bize bırakmıştır. İtminan kendi çaba ve gayretimizle kazanabileceğimiz bir nimettir. Eğer tercihimizi yapar elimizden gelen bütün çabayı gösterirsek Allah bize itminana ermeyi ikram eder. Biz de Allah’ın “âbdim, kulum” dediklerinden ve gönlü marifetullah cennetine dönen kullardan oluruz.

Allah nasip ederse bundan sonra itminana erer, rabbimizle mutmain oluruz inşallah. Daha doğrusu rabbimizden, kendimizden, hayatımızdan, rabbimizin muamelesinden razı olur, rabbimize güvenir ve ondan emin oluruz inşallah.

Eğer rabbimizden emin olmazsak işi ona bırakamayız, rabbimizle münakaşa ederiz ve ona tevekkül edip teslim olamayız. Halbuki her ne kadar vesileye sarılmamız gerekiyorsa da vesileye sarılıp üzerimize düşeni yaptıktan sonra gönül itibariyle işi rabbimize bırakmamız sonrasında Allah’ın bizim için takdir ettiğinden razı olmamız gerekir. Şayet ille de “benim istediğim gibi olsun, ben elimden geleni yapıyorum neden olmuyor, Allah neden benim duamı kabul etmiyor” dersek rabbimizin bizim üzerimizdeki takdirinden razı olmayız.

Ve mâ li ehadin indehu min ni´metin tuczâ: “(O gün) Onun (Allah’ın) yanında hiçbir kimseye verilecek bir nimet yoktur.” Allah hemen devamında kimlere nimet verileceğini beyan ediyor. İllebtigâe vechi rabbihil a’lâ:7 “E’âlâ (yüceliği anlaşılamayacak kadar büyük) olan rabbinin vechini (cemâlini ve rızasını) isteye(rek gerekeni yapa)n müstesna.” Onun cemalini isteyip gereğini yapanlar hariç, başka hiç kimse için nimet yoktur. Onlar da sadece Allah’a vasıl olmak ve rabbinin cemaline ermek için koşar, çabasını, gayretini sarf ederler.

Ne zaman bir âyette Allah’ın vechi (yüzü, cemali) kelimesi geçse bilelim ki o âyetin içerdiği mana rızayı da aşkı da muhabbeti de kapsar. Allah’ın vechini istemeye rızası da dâhildir; çünkü Allah’ın vechi de rızası da aynı kapıya çıkar.

Daha iyi anlaşılması için izah edeyim.

Allah, bir kulundan razıysa onu seviyor demektir. Onu seviyorsa aynı zamanda ondan razıdır. Allah’ın sevgisi ile rızası bu şekilde birbirine karışıktır. Tabi, Allah, kulunu ne kadar seviyorsa kulundan o kadar razıdır, ne kadar razıysa da kulunu o kadar seviyordur.

Yalnız, Allah sevdiği her kulundan razıdır, diye bir şey yoktur. Bir kul bütünüyle rızaya gelmemiş olabilir; yani Allah onun her hâlinden, tavrından, işinden razı olmayabilir; ama yine de onu seviyordur.

Bunu insan üzerinden daha iyi anlayabiliriz. Mesela; bir baba, çocuğunun yaptığı işlerden razı olmasa bile çocuğunu sever; ama çocuğunu severken onun tavrından, hâlinden, işinden razı olursa o zaman bu sevgisi bambaşka bir sevgi olur, gerçek manadaki sevgi olur.

Rıza sevgiyi beraberinde getirir; ama sevgi beraberinde rızayı getirmez; yani Allah’tan razı olan biri için “bu kul, Allah’ı seviyor” denebilir; ama Allah’ı seven bir kul için “bu kul, Allah’tan razıdır” denemez.

Görüldüğü gibi rıza ile sevgi her ne kadar iç içe olsalar da birbirinden farklıdır. Rıza, sevginin kemalatıdır. Kul, Allah’ın rızasını ne kadar kazanmaya çalışır, bunun için çaba, gayret sarf eder, Allah’tan razı olursa gönlündeki bu aşkla, muhabbetle o kadar kâmil olur. Bu yüzden sadece “iman ettim” demek yetmez, bir de insanın elinden gelen çabayı gösterip imanını kemalata taşıması gerekir. Biri Allah’ın rızasını kazanmak için çabasını göstermiyor, imanını kemalata taşımaya çalışmıyorsa, kısacası Allah’ı razı etmek gibi bir derdi yoksa imanı kendisine fayda vermeyenlerden olur.

Allah’ın buyurduğu üzere hem iman etmeyenler hem de imanı kendisine fayda vermeyenler8 vardır. Birinin Allah’a karşı sevgisi varsa; ama imanı kendisine Allah’ın rızasını kazandırmıyorsa bu durumda imanı ona fayda vermeyen bir imandır. İmanın ona fayda vermesi için imanının onu harekete geçirip kendisine rabbinin rızasını kazanmak için gereken her türlü fedakârlığı, ameli yaptırması şarttır.

Unutmayalım ki Allah iman etmeyenlerle imanı kendisine fayda vermeyenleri aynı kefeye koyar. İnsan, iman etmeyenlerle aynı kefede olmamak için mutlaka rabbinin vechini, rızasını, sevgisini, yakınlığını, dostluğunu kazanmak uğruna çaba ve gayret sarf etmelidir.

Evet, “rabbinin vechini, sevgisini, yakınlığını, dostluğunu, rızasını dileyerek çaba, gayret sarf edenler müstesna hiç kimse için yaptıkları karşılığında verilecek bir nimet yoktur” buyurdu Allah. Âyet devam ediyor. Ve le sevfe yerdâ:9 “Elbette yakında (Allah ona istediğini verecek, o da rabbinden) razı olacaktır.” Rabbi onu hem dünyada hem de ahirette razı edecektir.

Kul, rabbinin cemalini, rızasını, dostluğunu, yakınlığını kazanmak için çaba, gayret sarf edince rabbi onu razı edecek. Neyle? -Elbette ki cemaliyle, rızasıyla, yakınlığıyla, dostluğuyla, aşkıyla, muhabbetiyle, onu kendisine kul yaparak razı edecek. Allah, kulundan razı olunca da ondan razı olduğuna kulunu mutlaka şahid kılar.

Rabbinin vechi için çaba, gayret gösteren bir kul yaşadığı bir olayda umutsuzluğa düştüğünde “acaba bu olayda rabbim bana ne söylemiş” diye düşünür, Allah da ona ne yapması gerektiğini gönlüne âyetlerini indirerek öğretir. Allah’ın vahyi her anda inmeye; yani o âyetler gönle vahyolmaya devam eder. Âyetler bin sene önce de gönüllere iniyordu, şimdi de inmeye devam eder, kıyamete kadar da gönüllere inmeye devam edecek. Tabi ki Allah vahyedeceğini vahyetmiştir; ama bir de Allah âyetlerle kulun gönlüne yeniden vahyeder ve âyetlerini kulunun gönlüne indirir.

Mesela; kul bir sıkıntıya, dara düştüğünde gönlüne Duhâ Sûresi’nin inmesi gerekir. Allah, Duhâ Sûresi’nde “(resulüm!) rabbin seni terk etmedi ve (sana) darılmadı”10 demiş, üstüne bir de yemin etmiştir. Aynı zamanda “muhakkak ki senin için son olan, ilk olandan (âhiret, dünyadan) daha hayırlıdır” buyurmuştur. Bugün sıkıntı çekiyorsan yarının bugünden daha hayırlıdır, umutsuzluğa düşme! Bir de “şüphesiz yakında, rabbin sana verecek ve sen razı olacaksın.”11 Yani “sen bu sıkıntıyı yaşıyorsun diye sana küstüğümü, darıldığımı sanma. Dünya hayatı bir imtihandır, ben sana kazanman için imkân veriyorum. Sen de dik dur, bana güven, ben senin rabbinim, her şeyi her anda yaratan benim, her şey benim kudretim dahilindedir. Ben senin rabbinim ve senin için hayrı, ahireti diliyorum” buyurmuştur. Kul da sıkıntıya düştüğünde gönlüne gelen Duhâ Sûresi’yle ferahlamalı ve yoluna devam etmelidir.

Rabbinin sana verip seni razı etmesi için mü’mince, kulca, Hz. İnsan olarak bir tavır göstermen lazım. Allah’ın yeryüzündeki halifesi olarak tavrını göster ki rabbin de sana versin ve seni razı etsin. O seni razı ederse sen de ondan razı olursun.

Kul; asıl, Allah’ın rızasına, Allah’ın kendisinden razı olmasına razı olmalı ve bunun aşağısında hiçbir nimete razı olmamalıdır. Nimetler rızanın sonucu olduğu için kul nimeti sevmelidir; ama kul bilmelidir ki dünya, nimet yeri değil imtihan dünyasıdır ve rabbinin rızasını kazanma yeridir. Allah cennete gidenler için “onların rableri katındaki mükâfatları, içinde ebedi kalacakları, altlarından ırmaklar akan Adn cennetleridir. Allah onlardan razı olmuştur, (onlar da) ondan razı olmuşlardır”12 buyuruyor. Bu nedenle öbür tarafta Allah bizi zaten razı edecek; ama bu dünyada razı etmek bize aittir. Eğer rabbimizi razı edersek biz de ahirette razı olunmaya layık olur ve Allah’ın rızasını hak ederiz.

Allah’ın, kuluna yaptığı her muamele rızaya, kulun razı olmasına ve Allah’ın, kulundan razı olmasına davettir. Allah, kuluna muamele ederken “sen benden razı ol ki ben de senden razı olayım. Sen benden rabbin olarak razı ol, ben de senden âbdim olarak, kulum olarak razı olayım” buyuruyor. Bunun olması için insan mutlaka kul olduğunu kabul etmelidir. Yoksa nefsi ilâhlık taslar, peşin olanı, dünyayı ister, böyle olunca da kul, rabbini kendinden razı edemez.

Allah, insana son nefesine kadar anlaması, idrak etmesi, iman etmesi, şükretmesi, hikmetle bakması, rabbinin kendisini istediğini, kazanmasını istediğini, halife olmasını, meleklerin secde ettiği varlık olmasını istediğini anlaması için her anda insana rabliğini yapar ve ona muamelede bulunur; ama insan bakmazsa Allah’ın kendisine neden muamele ettiğini anlayamaz. Bunu anlayabilmesi için Allah’ın efâline, fiillerine ve Allah’ın kendisine yaptığı muameleye bakmalıdır.

Kul her anda rabbiyle muhataptır ve rabbi ona her anda bir muamelede bulunur. Muamele nerden ve kimden gelirse gelsin, Allah o muameleye müsaade ettiyse o zaman bunda bir muradı vardır. Ya gelen bu muamele nimettir, ikramdır ya da musibettir, beladır, hastalıktır, dedikodudur, iftiradır. Bu muamele ister nimet ister musibet olsun hiç fark etmez, Allah’ın hepsinde kulundan istediği şey kulunun güzel yapmasıdır, bundan dolayı Allah âyet-i kerimede “o, hanginizin daha güzel amel edeceğini imtihan etmek için ölümü ve hayatı yaratmıştır”13 buyurur. Her zaman için güzel yapan kazanır. Güzel yapan da hayırda yarışır. Kul ne kadar güzel yaparsa o kadar önde olur.

Güzel yapanlar, “Allah” diyenler önde olur, “ben” diyenler ise yürüyemez, nefsini önüne koyar ve onu aşamaz, dolayısıyla rabbinin muamelesini göremez.

İnsan, rabbinin muamelesini görürse ne olur?

Her anda rabbinin huzurunda olur, rabbiyle olur, onu bir an bile unutmaz. Karşısındaki kim olursa olsun davranışını ona değil onun sahibine yapar, sahibi için yapar. Böyle bir kul değil iyiliğe iyilik, kötülüğe bile iyilik yapar; çünkü “rabbim böyle yapmamı seviyor, rabbime göre güzel yapayım da ne olursa olsun” der ve devamlı güzellikte bulunur, konuşurken bile güzel konuşur.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “ya hayır söyleyin ya da susun”14 buyurmuştur. Hayır söylemeyeceksen bari sus, ağzını kapat, rabbine ters düşme! Kiminle muhatap olduğunu bil, kimin huzurunda olduğunu unutma! Sen rabbinin huzurundasın. Allah âyet-i kerimede “Allah, kötü sözün açıkça söylenmesini sevmez”15 buyurmuştur. Gönlünden kötü söz, çirkin bir söz geçtiyse onu ağzına alma, yut, böyle yaparsan Allah gönlünden kötü söz geçirmeni affeder; ama çirkin sözü açıkça söylersen Allah o sözü sevmediği için Allah’ın sevgisini kaybedersin, bunun sonucunda imanın varsa imanını da Allah’a yakınlığını da kaybedersin. Eğer imanın yoksa o zaman da Allah’tan büsbütün uzaklaşırsın.

Fe emmâ men sekulet mevâzînuh: “Artık (o gün) kimin (hayırda) tartıları ağır gelirse.” Fe huve fî îşetin râdiyeh:16 “O, razı olacağı bir hayat içindedir.” Rabbi onu razı eder, o da razı olacağı bir hayat içinde olur. Tabi bunun şartı tartılarının ağır gelmesidir. Kimin tartısı ağır gelirse o kişi razı olacağı bir hayat içinde olur.

Bu tartının neye göre olduğunu hep beraber orada göreceğiz. Daha önce anlatmıştım. Kıyamet günü önümüze konulan bu tartının ağır yahut hafif gelmesi El Esmâu’l Husnâ’ya; yani kulun güzel yapmasına bağlıdır. Kulun güzel yapması da imanına göre kıymet, değer alır. Bir kulun imanı ne kadar kâmilse yaptığı amel de o kadar kıymetli, değerlidir.

Evet, Allah ahirette kulunu razı eder, dünyada ise kulun, rabbini razı etmesi gerekir, dedik. Kul nasıl ki gönlünde rabbinden razı oluyorsa Allah da kulundan zatında razı olur ve bu rızası fiile dökülür. Bu, kul için de Allah için de böyledir. Kul, Allah’tan razıysa Allah’ın razı olduğu şekilde hareket edip hâlini ameline, fiiline döker. Allah da kulundan razı olunca ona razı olduğu şekilde muamelede bulunur. Allah’ın her muamelesi zaten kul için hayırdır, aşktır, muhabbettir. Kul bu rızayı, aşkı, muhabbeti, yakınlığı kazansın, güzel yapsın diyedir.

Her anımız rabbimizin rızasını kazanalım diye bizim için imtihandır. Biri imtihanı görmedi, kabul etmedi, anlamadıysa Allah’ı, dünya hayatının imtihan olduğunu kabul etmemiştir. Böyle bir kulun, hayatı imtihan olarak görmediği için “nasıl yaparım da güzel yaparım” diye bir derdi de olmaz. Bu yüzden rabbini razı etmek gibi bir derdi olmayanlar imtihanı görmezler, görmeyi istemezler.

İnsan hem birbiriyle hem de diğer varlıkla, mahlûkatla imtihandadır. Şayet insan birbiriyle muhatap olurken imtihanı görmezse “şu şöyle söyledi, bu böyle yaptı, falanca böyle düşündü” der ve herkesi Allah’tan bağımsız görür. Eğer işi onlar yaptıysa Allah ne yapıyor! İnsanlar sadece vesiledir, Allah bizi insanlarla imtihana tabi tutar, bizim de görmemiz gereken insanlar değil onların sahibidir, dolayısıyla “o bana bunu yaptı, ben de ona karşılık şunu yaptım” demek yerine rabbimiz o konuda ne yapmamızı istiyorsa öyle yapmamız lazım. Yoksa imtihanı, Allah’ın bize muamelede bulunduğunu kabul etmemiş oluruz.

Herkes kendini Hz. Âdem (a.s.) gibi yeryüzünde yalnız kendisi varmış gibi, geriye kalan herkesi ise kendisi için imtihan sebebi olarak görmelidir. İnsan, cennetten aşağı inmiş ve rabbinin huzurundan gelmiştir. Yeryüzünde bir kendisi, bir de rabbi vardır. Kulun artık geldiği yere dönmesi, geri dönerken de cennet olmuş olarak, Allah’ın güzelliği kendisi üzerinde tecelli etmiş olarak dönmesi gerekir. Böyle olmadığı sürece kendisine cennet yoktur, hatta cennetin kokusunu bile alamaz!

İnsanın gönlünün cennet olmasının yolu Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e iman edip ona tabi olmaktan geçer. Allah âyet-i kerimelerde “resul, rabbinden kendisine indirilene iman etti, mü’minler de (onun iman ettiği gibi iman ettiler).”17 “(Resulüm!) De ki: Eğer Allah’ı seviyorsanız bana tabi olun ki Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı mağfiret etsin.”18 “Allah’a ve ümmi bir nebî olan resulüne iman edin ki o da Allah’a ve onun (daha önce gönderdiği tüm kitaplarındaki) kelimelerine iman eder. Evet, ona tabi olun ki hidâyete eresiniz”19 buyurur.

Görüldüğü gibi Allah Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i önümüze ölçü olarak koymuştur. Biz de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i önümüze koyup imanımızı onun imanının, ahlakımızı onun ahlakının, rabbimizi ciddiye alışımızı da onun rabbini ciddiye alışının ölçüsüne vuralım. Bununla beraber nasıl ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz hayatını, her şeyini, canını Allah yolunda kurban etmişse biz de kendi hayatımızı onun hayatının ölçüsüne vuralım.

İmanımız, teslimiyetimiz, hayatımız Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ölçüsüne ne kadar uyuyorsa hâlimiz o kadar doğrudur ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e o kadar yakınız; ama hâlimiz, tavrımız Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ölçüsüne uymuyorsa o zaman da Allah’ın resulünden, dolayısıyla Allah’ın vahyinden, Allah’tan uzağız demektir.

Yapmamız gereken şey; kendimizi Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ölçüsüne vurup imanımızın Allah’ın resulünün imanına ne kadar uyduğunu kontrol etmek ve imanımızı ona benzetmeye çalışmaktır. Yoksa “mü’min olmak böyledir, kul olmak şöyledir, işte Allah’ı seviyoruz, ibadetimizi yapıyoruz” demekle Allah bizi mü’min olarak kabul etmez. Her akıl sahibi, her iman sahibi, her gönül sahibi, her feraset sahibi bilir ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e uymak ve onun yaptığı gibi yapmak olmazsa olmaz olandır; ama buna rağmen baktığımızda insanlar kendi kendilerini kandırmaya devam ederler. Bir olayla karşılaştıklarında; yani Allah onlara bir muamelede bulunduğunda Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in yaptığı gibi yapmaz, o anda nefisleri nasıl istiyorsa ya da neyi doğru olarak görüyorlarsa öyle yaparlar. Bir de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olduklarını söylerler!

“Muhakkak ki bize kavuşacağını ummayanlar, dünya hayatına razı olup onunla mutmain olanlar ve âyetlerimizden gâfil olanlar var ya! İşte onların kazanmakta oldukları (günahlar) sebebiyle varacakları yer ateştir.”20 Dünya hayatına razı olanların yeri ateştir!

Allah sana “seni dünya hayatına razı olasın diye yaratmamışım, seni yarım günlük dünya hayatında manevi olarak kazanasın diye göndermişim. Sen dünyaya ait değilsin, sen benim kulumsun, sen bana aitsin, benden başka bir şeyle razı olamazsın, mutmain olamazsın, bunu kabul etmem, affetmem; çünkü sen bana aitsin, seni kendim için yaratmışım. Seni bana âbd olasın, beni sevesin, bana âşık olasın diye yaratmışım. Sen zaten bana âşıksın. Nefahtu fîhi min rûhî.21 Sana rûhumdan nefhetmişim. Sen zaten bana aitsin. Eğer dünyaya, dünya hayatına razı olursan beni kaybedersin, kendini kaybedersin, varlık olmaktan çıkar, hiçbir şey olamazsın” buyuruyor.

Peki, dünya hayatına razı olup olmadığını nasıl anlarsın?

Derdin dünyalık şeylerse dünyayı ister, onun peşinden koşar, gönlünü yalnız dünyalık olanla meşgul eder ve tercihini her zaman dünyadan yana yaparsın; ama derdin dünya hayatı olmazsa dünyalık şeylere razı olmaz, ebedi hayatının hesabını yapmaya ve ahiretini kazanmaya çalışırsın.

Bilmen lazım ki dünyayı rabbinin önüne geçiriyorsan hiçbir şey değilsin, varlık olmayı beceremedin, demektir; çünkü rabbinle varlık olmadın! Rabbinle varlık olmak yerine hayali, vehmi bir şeyle kendini var zannedip “ben, bence, bana göre” dedin ve rabbinden olan hakiki varlığını yok sayıp görmezden geldin, onu tadamadın, anlamadın. Neden? -Rabbinle muhatap olmadığın için, her anda Allah’ın huzurunda olduğunu, Allah’ın sana muamelede bulunduğunu kabul edemediğin için hakiki varlığını yok sayıp görmezden geldin! Rabbinin hesabını yapman ve Allah’ın sana muamelede bulunduğunu bilmen gerekirken kalkıp “falanca bana böyle söylüyor, filanca bana şunları yapıyor, onun için ben de böyle yapıyorum” dedin. Bunu söyleyerek de her birine Allah’tan bağımsız bir güç, kuvvet, irade verdin ve aslında “bunlar da ilâhtır, ben de ilâhım” demiş oldun! Bu yüzden de rabbinle varlık sahibi olup hakiki varlık olmayı beceremedin!

Her şeyi başkaları yapıyorsa o zaman Allah ne yapıyor! Senin hayatında Allah yok mu! Sen, Allah’a iman etmedin mi! Peki, Allah ne yapıyor, senden ne istiyor! Allah “ey iman (ettiğini iddia) edenler! Siz kendinizden sorumlusunuz. Siz hidâyete erdiğiniz takdirde dalâlete düşenler size (hiçbir) zarar veremezler”22 buyurmadı mı! Başkalarının nasıl yaptığından sana ne! Sen güzel yap, sen kulluğunu yap! Biri sana yanlış yaparsa, kötülük yaparsa sen imtihanı kaybetmezsin o kaybeder. Sen Allah’ı istiyorsan güzel yap ve Allah’ın emrettiği, sevdiği gibi yapmaya devam et; ama yok, Allah’ın razı olmasını değil nefsinin hoşnut olmasını istiyorsan o hâlde nefsine uy! Nefsini kabul ettiysen zaten Allah’ı kabul etmedin demektir. Bu nedenle devamlı “ben diyenler Allah diyemez, Allah diyenler ben diyemez” diyorum. Ya “Allah” diyeceğiz ya “ben” diyeceğiz ya da “ben” demekten, “bu benimdir” demekten “insanlar bana şöyle davranıyorlar” demekten utanacağız, utanmamız da gerekir!

İnsanın, her şeyi yaratan sahibi vardır ve insan muhatap olduğu kişinin öncelikle sahibiyle muhataptır. Bundan dolayı kul ister güzellik olsun, hayr olsun isterse de kötülük olsun birine bir muamelede bulunduğunda bu muameleyi o kişinin sahibine yapmıştır; yani yaptığı o muamele karşısındaki kişiye değil onun sahibine gider sonra sahibinden kendisine geri döner. Yaptığı bu muamele hayırsa rabbinden kendisine hayır gelir, muhabbetse muhabbet gelir, nimetse, ikramsa, güzellikse bu defa nimet gelir, ikram gelir, güzellik gelir; ama yaptığı muamele şerse o zaman da bu şer kendisine geri döner. Bu durumda karşısındakinin ona ayrıca bir şey yapmasına gerek yoktur.

Âlimul gayb: “O, gaybı bilendir.” Gaybı bilen Allah’tır. Fe lâ yuzhiru alâ gaybihî ehadâ:23 “Fakat gaybını hiç kimseye (bildirip) açmaz.” Allah, kendi gaybını, kendini hiç kimseye açmaz. Allah kendini kimseye zahir etmez, tecelli edip kendini tanıtmaz; ama bu âyet “Allah gaybı hiç kimseye açmaz” manasında değildir. Allah elbette ki gaybı bazı kullarına açar, kime açacağını ise âyetin ikinci kısmında beyan eder.

Okuyacağımız bu âyette Allah kendini, gaybı kime açacağını, kime tanıtacağını, perdeyi kime aralayacağını beyan ediyor. İllâ menirtedâ min resûlin:24 “Ancak resul(lerin)den razı olduğu kimseler müstesna.” Bu, Allah’ın zatının gaybıdır ki geriye kalan diğer gaybları da kapsar. Allah, gaybını bütün resullere değil sadece razı olduğu resullerine açar. Demek ki daha rızaya ermeyen, Allah’ın razı olmadığı resuller de varmış!

Allah’ın bahsettiği bu resuller nebîler değildir; Allah’ın vahyini taşıyanlar, Allah’ın vahyinin altına omuzunu koyanlar ve risaleti taşıyanlardır. Eğer Allah bize de gaybı açsın istiyorsak yapmamız gereken şey; onlarla beraber olmak, onlarla birlikte yürümek, Allah’ın vahyine iman etmek ve onu kendi gönlümüzden başka gönüllere taşımaktır.

Allah, bu âyette de Hz. Zekeriyyâ (a.s.)’ın duasını beyan ediyor. “(Zekeriyyâ dedi ki) Katından bana veli (olacak bir evlat) hibe (edip ihsan) et!” Bana, veli olacak, benden sonra beni temsil edecek ve işleri benim adıma yürütecek bir evlat ver. “Ki o hem bana vâris olsun hem de Yakûb hanedanına vâris olsun.” Maneviyatıma, nebîliğime, resullüğüme mirasçı olsun. “Ve rabbim onu razı olduklarından eyle.”25 Bana vereceğin evlat, senin razı olduğun bir kul olsun.

Bizim de Allah’tan çocuk isterken bu duayı yapmamız ve “evladım senin razı olduğun bir kul olsun ya rabbi” dememiz gerekir. Tabi ki bunu yalnızca dilimizle söylememiz yetmez, evladımızı büyütürken de Allah’ın razı olacağı bir kul olarak büyütmeye, yetiştirmeye çalışmamız lazım. Her bir baba, evladı için dua ederken ancak “benim gibi olsun” diyebilir, bundan fazlasını diyemez. Derse bile duası kabul olmaz; çünkü kendisi ne kadar kul olmuşsa çocuğu için de o kadarını isteyebilir.

Bununla beraber insanların fıtratları, akılları, idrakleri, kısacası her şeyleri farklı farklıdır. Allah her bir insanı özel yaratmıştır. Herkes kendine bakmalıdır. Allah bir kulunu nasıl yaratmışsa onu da, onun kulluğunu da öyle seviyordur. Misal; biri aptalsa ve aptalca seviyorsa Allah onun kulluğunu öyle seviyor demektir. Allah ona o kadarlık akıl verdiği için o da kendisine verilen akıl kadarıyla bir anlayışa sahiptir. Bu yüzden o kişi Hz. Mûsâ (a.s.)’ın kıssasındaki çobanın yaptığı dua gibi dua eder, Allah da onun bu duasını sever.26 Ama akıllı biri, Hz. Mûsâ (a.s.)’ın kıssasındaki çobanın yaptığı dua gibi dua edemez, ederse asıl aptal kendisi olur. Öteki ise aptal değildir; çünkü Allah ona o kadar akıl verdiği için kulluğunu kendi fıtratına uygun olarak yapmıştır. Birileri onunla alay ederse alay edilmesi gereken asıl kişiler kendileri olur. Asıl akılsız olanlar, aptal olanlar Allah’ın öyle yarattığı biriyle alay edenlerdir.

Herkes Allah’ın kuludur ve herkesi olduğu gibi kabul etmek şarttır. Bunun için de hiç kimse bir başkasına “ben senin önündeyim” diyemez. Sen hiçbir zaman başkasıyla bir değilsin! O farklıdır, sen farklısın, o başka bir âlemdir, sen başka bir âlemsin. Sen kimsenin ne yaptığına bakamazsın. Senin kendi kulluğuna bakıp kendi eksiğini, yanlışını görmeye çalışman ve ne kadar doğru ne kadar yanlış yaptığına bakman lazım. İlle bir şey yapmak istiyorsan o hâlde güzel yap ve kim olursa olsun Allah adına onun kullarını hesaba çekme, çekersen Allah’ın gazabına uğrarsın.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz insanları Allah’a davet etmek için suffe ashabından 70 tane Mürşid-i kâmili bir kabileye göndermek üzere seçmişti. Bu sahabelerin sayısının yetmiş olduğu söylenir; ama aslında sayıları belli değildir. Yetmiş sayısı burada çokluk manasında ifade edilmiştir; yani sayıları otuz da, elli de, altmış da olabilir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in belirlediği bu Mürşid-i kâmiller kendilerini davet eden heyetle birlikte bir kabileye gidip orada İslam’ı anlatacaklardı; ama yola çıktıklarında heyet, sahabelerin hepsini tuzağa düşürdü ve onları şehid etti. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de bu olay üzerine sahabeleri şehid edenlere beddua etti.27 Zaten Resulullah (s.a.v.) Efendimiz hayatı boyunca tek bir sefer burada beddua etmiştir. Sonuçta buna dayanmak tabi ki kolay değildir; çünkü Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in suffa ehlinden seçip gönderdiği bütün sahabeler şehid edilmiştir! Hepsi Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in özenle yetiştirdiği sahabelerdi. Hatta suffa mektebinde sürekli eğitim gördükleri için ganimet geldiğinde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz öncelikle suffa bölümündeki sahabeleri tercih ederdi. Buna rağmen Resulullah (s.a.v.) Efendimiz onları şehid edenlere beddua edince, Allah “sana ne onlardan! Benim kullarım hakkında böyle konuşamazsın, sen kendi imtihanına bak” buyurdu.

Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e bile böyle söylüyorsa demek ki kimse kimseyi ilgilendirmiyormuş! Resulullah (s.a.v.) Efendimiz manevi olarak işi öğrendiği için kendi amcasını şehid eden adam ile o sırada hamile olan Zeynep annemizi; yani kızını hicret yolunda deveden düşürüp ölümüne sebep olan adamı affetmiştir. Artık o da yetişmiş ve kızmaması gerektiğini öğrenmiştir. İnsanın; kızının katilini affetmesi öyle kolay bir şey değildir; ama Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, iman edip ebedi hayatlarını kurtarsınlar diye onu dahil, kendisine yanlış yapanları affetmiştir.

Allah’ın işine akıl erdirmeye çalışmak kulu aşar. Misal; Allah önce peygamber ve sahabesinin savaşmasına müsaade eder sonra Halid Bin Velid gibi birisini sebep edip onlara Uhud Savaşı’nı kaybettirir sonrasında ise İslam’da kullanmak üzere Halid Bin Velid’e iman ettirir. Yani “şu anda bu böyledir, deyip hüküm veremezsin” buyuruyor Allah. “(Bütün) İşlerin âkıbeti Allah’a varır.”28 Bütün işlerin hükmü, sonu Allah’a varır, hiç kimse işin sonunu bilemez. Bundan dolayı Allah’ın işine de, kulun işinin sonuna da karışmamamız, sadece Allah’a davet edip güzel yapıp kazanmaya çalışmamız, muhataptan önce muhatabın sahibini görmemiz lazım. Yoksa Allah adına hüküm vermiş oluruz ki biz hüküm verme konumunda değiliz; çünkü işin sonunda ne olacağını bilmiyoruz. Hüküm yalnızca Allah’a aittir.

Nasıl ki daha önce müşrik olup sonradan iman edenler olduysa bir de tam tersi vardır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in yanında iman etmiş, hatta vahiy kâtipliği yapmış olanlar vardı; ama sonra münafık olup ebediyen kaybettiler. Onun için insan başkalarına bakmak yerine kendi imanından korkup endişe etmeli ve başkalarının değil kendi hesabını yapmalıdır.

“(Resulüm!) Kitâb’ta İsmâîl’i de an! Şüphesiz o, vaadine sadık bir kimse idi ve bir resul, bir nebî idi. (O) Ailesine (ve ümmetine) salâtı (her anda Allah’ın huzurunda durmaya çalışarak yaşamayı) ve (nefsin cimriliğinden kurtulmak için) zekâtı emrederdi. (O) Rabbinin katında da rızaya erişmiş biriydi.”29

Allah’ın rızasını kazanmak istiyor, “rabbim benden razı olsun” diyorsak yapmamız gereken şey; rabbimizden razı olmaktır. Razı olmak, körü körüne olacak bir şey değildir. İnsan bir tek hakikati görünce, Allah’ın yaptığı her muamelenin kendisi için hayır olduğunu, ebediyen kazanması, Hz. İnsan olması için bir imkân olduğunu ve o muameleyle nefsinin tezkiye edilip düzeltildiğinin, küfrünün silindiğinin farkına varır, “rabbim benden yanadır” derse rabbinden razı olur. Kul, bütün bunları anlamadan Allah’tan razı olamaz. Diliyle istediği kadar “ben Allah’tan razıyım” desin, gönlü, nefsi, kalbi, her zerresi Allah’a itiraz eder, isyan eder, şirk koşar. Allah’a itiraz etmemek için insanın yaşadığı her olayda Allah’ın kendisine rahmetle muamele ettiğini anlaması gerekir.

İşte, kulları varlıkta ve bütün olaylarda rabbinin rahmetine, güzelliğine, ikramına şahid olsun diye Allah’ın ilk emri “oku” dur. Yaratanın her şeyde bir muradı vardır. İnsan da hem kendini hem de varlığı, hayatı, olayları okuyup yaratan rabbinin ismini, muradını anlamaya çalışmalıdır!

Hep beraber rabbimizin rızasını kazanmak için efâlini, muradını okuyacak ve bize yaptığı muameleyi anlayacağız inşallah. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “her gönülden Allah’a bir yol varır” buyurmuştur. Biri, Allah’ın kendisine olan muamelesini, görür, buna şahid olursa Allah’ın bütün efâlinin esmasından tecelli ettiğine, dolayısıyla Allah’ın esmasına şahid olur. Esmalar Allah’ın zatından tecelli ettiği için de bunun peşinden Allah’ın cemali gelir ve kul huzura varmış olur.

Hiç kimse öncelikle efâle, esmaya şahid olmadan Allah’ın cemalini müşahade edemez, huzura varamaz, aynı zamanda gerçek manada iman etmiş olmaz. Kendi zannıyla iman eder ya da kabul etmediği hâlde kabul etmiş gibi numara yapar, diğer bir tabirle kendi kendine hile yapar. Kulun gerçek manada iman etmesi için Allah’a şahid olması, şahid olup “eşhedu en lâ ilâhe illallah” diyebilmesi için de Allah’ın efâliyle muhatap olması lazımdır. Başka türlü hiç kimse için gerçek manada iman etmek ve kendi zannından kurtulmak mümkün değildir.

İnsan, Allah’ın efâline şahid olursa nerede olursa olsun Allah’ın huzurunda olur; yani ihsan mertebesinde durur. Allah’ı görüyormuşçasına onun fiilinin ve esmasının tecellisini görür. Aksi hâlde ihsan mertebesine gelemez ve görüyormuşçasına Allah’a âbd olamaz.

Evet, herkes Allah’ın fiillerine, işine, kudretine şahid olmalıdır. Allah’ın fiillerine şahid olunca Allah’ın isimlerine, güzelliğine de şahidlik etmiş olur. Yoksa gerçek manada iman etmiş olmaz. Bundan dolayı “tadılmayan iman, iman değildir” diyoruz. Allah’ın fiilini, isimlerini dışarıda görmek ayrı, tatmak ayrı şeydir. Bizim de Allah’ın fiillerini, isimlerini tatmamız gerekir.

“(Hani bir zaman da Mûsâ, Tûr-u Sînâ’ya gelince ona şöyle buyurmuştuk) Seni kavminden (ayırıp) aceleyle (buraya) getiren şey nedir, ey Mûsâ! (Mûsâ) Dedi ki: İşte, onlar (iman etmiş olarak) benim izimdeler. Rabbim! (Benden) Razı olasın diye sana (gelmekte) acele ettim.”30

Bütün mesele; kulun, her işte rabbinin rızasını gözetmesi ve “şöyle yapayım, şöyle konuşayım da rabbim benden razı olsun” deyip çabasını, gayretini göstermesidir. Kul, rabbinin rızasını gözetirse mutlaka rabbi onun fiili duasına iştirak eder, sonuç olarak duası red olunmayacak bir dua olur; çünkü kul, “rabbim benden razı olsun, rabbim bana ‘kulum’ desin” deyip rabbinin rızasını arar, bütün derdi, çabası rabbinin rızasını kazanmak olursa Allah onun duasına icabet eder ve ona rızasını ihsan eder, ikram eder.

“O gün, Rahmân’ın izin verdiği ve sözünden razı olduğu kimseden başkasının şefâati fayda vermez.”31 Allah birini seviyorsa, ondan ve onun sözünden razıysa, bir tek onun şefaati işe yarar. Başkasının şefaati hiçbir işe yaramaz.

Evet, birbirimize rahmet olacağız, rabbimizden razı olacağız inşallah. Biz rabbimizden razı olursak rabbimiz de bizden razı olur. Biz rabbimizin sözünden, kelamından razı olursak rabbimiz de bizim sözümüzden razı olur. Bundan sonra hep beraber çabamızı, gayretimizi sarf edip rabbimizin rızasını kazanmaya çalışacağız inşallah.

Unutmayalım ki Allah’ın rızası kulların rızasından geçer. Biz Allah’ın kullarını razı ettik mi Allah da bizden razı olur, biz onun kullarını sevdik mi o da bizi sever. Tek derdimiz; rabbimizin rızasıdır, bu nimeti kazanmak için birbirimizi de razı etmeye ve rabbimizin emrettiği, sevdiği gibi yapmaya çalışacağız.

Bu yüzden kardeşlerimizle beraber ramazan ayında iftar vaktinde şehrin on iki trafik ışığı kavşağında hurma ve su dağıtmaya başlayacağız inşallah. Bu konuda kardeşlerimiz için biraz izahatta bulunayım.

Kardeşlerimiz iftarı dağıtırken mutlaka sabırlı, hoşgörülü ve tebessüm hâlinde olmalıdır; çünkü asık bir suratla yapılmış ikram, ikram değildir. Asık bir suratla ikram yapılmaz. Karşımızdaki kişi sadece suyu, hurmayı değil bir de güler yüzümüzü, tebessüm hâlimizi görmelidir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “mü’minin mü’mine tebessümü sadakadır”32 buyurmuştur. Biz de hurma ve su sadakasını verirken tebessüm sadakasını da unutmamalıyız. Bu tebessüm sadakası hurmadan da sudan da önce gelir. İftarı dağıtırken bu ikramı tebessümle yapmayacak olanlar lütfen su ve hurma ikramı görevinde bulunmasınlar.

Bir de hurmayı karşımızdakine verirken kuru kuruya uzatmamalıyız. O anda duruma göre “hayırlı akşamlar, hayırlı iftarlar, hayırlı yolculuklar” gibi ne gerekiyorsa onu söyleyip su ve hurma ikramını öyle uzatmalıyız.

Eğer sevap olarak anlayacak olursak hurmanın ve suyun sevabı bir ise ötekinin sevabı bindir. Bakın, “on” demiyorum, “bin” diyorum! Çünkü tebessüm, gönle işler! Aynı zamanda verdiğimiz su ve hurmanın tadını değiştirir ve onu maneviyata, aşka, muhabbete dönüştürür. Onu yiyen, içenler de sadece hurmayla, suyu yiyip içmez, onunla beraber bir aşk, muhabbet yiyip içer; kardeşlik aşkını, mü’min kardeşliğinin aşkını, muhabbetini içer. Yetmez, rabbinin rahmetini, “rabbim bana ikram etti” deyip rabbinin ikraını yiyip içer.

Mesele; insanlara suyla hurma ikram etmek değildir. Kim böyle anladıysa; yani benim, hurma ya da su ikram ettiğimi zannettiyse yanlış anlamış, dolayısıyla beni hiç tanımamış, anlamamıştır. Benim böyle bir derdim, niyetim yoktur. O trafikteki biri 3 dakika, 5 dakika sonra yemek yerse açlıktan ölecek değil ya! 5 dakika sonra iftarını açsa ne olur, yarım saat sonra açsa ne olur! Şimdi benim derdim “aman yolda kalanlar aç kalmasın” diye midir? -Tabi ki hayır, benim başka bir derdim vardır. Söyledim, su ve hurma ikramından gaye; aşkı, muhabbeti, rahmeti, kardeşliği karşımızdakinin gönlüne ikram etmektir. Yoksa midesine ikram etmek değildir. Kardeşlerimiz burayı doğru anlamalıdır.

Dediğim gibi; bu ikramı tebessümle dağıtmayanlar lütfen su ve hurma ikramı vazifesinde bulunmasınlar; çünkü bulunurlarsa yolda kalan kardeşlerimiz için yaptığımız bu muhabbet ikramına mâni olmuş, o su ve hurmayı da çöpe atmış olurlar; yani mide çöpüne atmış olurlar. Onu çöpe atmayalım. Siz hurmayı, suyu ikram edin, gerisi bana aittir. Benim bunda bir hesabım vardır ve o anda sizinle beraber onu yaparım. Bunun için sizden istediğim tek şey; su ve hurmayı uzatırken yolda kalan kardeşlerimize tebessüm etmenizdir.

Evet, ikram ettiğimiz aşktır, muhabbettir, kardeşliktir, rahmettir, kulun, Allah’ın ikramını görmesidir, rabbine olan yakınlığı tatması ve “rabbim bana ikram etti” demesidir. Onlara verdiğiniz iki hurma ve bir bardak suda manevi olarak tahmin edemeyeceğimiz, anlayamayacağımız kadar nimet vardır, ikram vardır. Bu nedenle derdimiz; mide derdi değil, gönül derdidir.

İnşallah meselenin ciddiyeti anlaşılmıştır. Ben de sizinle beraber gelip bu ikramı yapacağım inşallah. Hatta şehrin on iki noktasında su ve hurma dağıtan her kardeşimize uğramayı da düşünüyoruz. Tabi, buna vakit yeterse uğrayacağız. Maksat ikram olsun ve rabbimiz bizi işin başında görsün.

İkramın sahibi Allah’tır, onun kullarına ikram etmeyi isterken de rabbimizden alıp ikram edeceğiz. “Rabbimizden alıp, ikram edeceğiz” derken, suyu ve hurmayı söylemiyorum, manevi nimeti söylüyorum. O zahiri olan ikram, manevi ikramın kılıfıdır, elbisesidir, kabıdır ve kabın içinde rahmet vardır, muhabbet vardır, iman vardır, kardeşlik vardır! Sonra neler ektiğimize hep birlikte şahid olacağız inşallah.

Hep beraber rabbimizi anlayacağız, anlamamız gerekir; çünkü rabbimizi anlamadan, tanımadan, bizi ne için yarattığını, neden dünyaya gönderdiğini, bizden ne istediğini, ne yapmamız gerektiğini anlamadan olmaz. Başımızı secdeye koyduğumuzda başımızın nerede olduğunu anlamadan olmaz. Başımızı secdeye koyduğumuzda arşta olduğumuzu tatmadan olmaz! İnşallah elimizden gelen çabayı gösterip bunu tadarız.

Evet, bu sohbetimizde hep beraber Allah’ın radiye “razı oldu, razı etti” fiilini anlamaya çalıştık.

Allah bizi yaşadığı imtihanlarda rabbine isyan edenlerden, itiraz edenlerden eylemesin inşallah. Allah bizi karşılaştığımız her muamelede Allah’ın rahmetiyle, muhabbetiyle muamele ettiğini anlayanlardan ve rabbinden razı olanlardan eylesin. Allah bizi rabbinin rızasını kazanmak için çalışanlardan ve her çabası, gayreti rabbinin rızası için olanlardan eylesin inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Zumer /7 ↩
  2. Mâide /119 ↩
  3. Dûha /5 ↩
  4. Fecr /27-29 ↩
  5. Fecr /30 ↩
  6. Leyl /19-20 ↩
  7. En’âm /158 ↩
  8. Leyl /21 ↩
  9. Duhâ /3 ↩
  10. Duhâ /4-5 ↩
  11. Beyyine /8 ↩
  12. Mulk /2 ↩
  13. Buhari, Edeb 31, 85, Nikâh 80, Rikak 23 ↩
  14. Nisâ /148 ↩
  15. Kâria /6-7 ↩
  16. Bakara /285 ↩
  17. Âli İmrân /31 ↩
  18. A’râf /158 ↩
  19. Yûnus /7-8 ↩
  20. Hicr /29 ↩
  21. Mâide /105 ↩
  22. Cinn /26 ↩
  23. Cinn /27 ↩
  24. Meryem /5-6 ↩
  25. Mesnevi, C. II, beyit: 1720 ↩
  26. İbn Sa’d, A.G.E., C. 2, S. 53. ↩
  27. Lokmân /22 ↩
  28. Meryem /54-55 ↩
  29. Tâhâ /83-84 ↩
  30. Tâhâ /109 ↩
  31. Tirmizî, Birr, 36 ↩