DERVİŞ, KENDİ GÖNLÜNDEN MÜRŞİDİYLE KONUŞTUĞUNDA MÜRŞİDİ ONU DUYAR MI?
Mesele; mürşidin duyması değil Allah’ın duyması, görmesi, Allah’ın bilmesidir. Allah her şeyi bir vesileyle yapar. Şayet mürşid gerçek bir Mürşid-i kâmilse derviş, mürşidini çağırdığında Allah onları manevi olarak beraber eder; ama bu beraberliği dervişin istediği gibi yapmaz. “Mürşidim gelsin bana şöyle yardım etsin, böyle yardım etsin” demek edebe aykırıdır. Mürşid-i kâmil ne yapacağını da, nasıl muamele edeceğini de bilir; ama yardım eden mutlak surette Allah’tır. Allah her şeyi görüyor mu, görüyor, biliyor mu, biliyor! O hâlde duamız rabbimizedir. Mürşid-i kâmili sadece vesile olarak bilip ondan bizim için vesile olmasını istemeliyiz.
Sıkıntılarımızı Allah biliyorsa sorun yok demektir; çünkü Allah mutlaka bize yardım eder. Hâl böyleyken ayrıca “kendi gönlümde mürşidimle konuştuğumda mürşidimi göreyim” ya da “mürşidim bana bu şekilde yardım etsin” demek doğru değildir. Bunu böyle anlamak gerekir.
Rabbimize karşı samimi olursak Allah bizimle beraber olur. Allah bize bir vesileyle yardım edecekse o zaman mürşidimizi vesile eder. Bize yardım eden mürşidimiz değildir, Allah’tır; ama Allah, yardımı mürşidimize yaptırır, onu vesile olarak kullanır. Bu her konuda böyledir. Hangi konu hakkında olursa olsun bize yardım eden, hidayeti veren, sıkıntıyı ve kederi gideren Allah’tır. O hâlde mürşidimizi bir vesile olarak görmemiz lazım. Yoksa muhatabımız mürşidimiz değildir. Muhatabımız öncelikle rabbimizdir. Kardeşimizin gönlü rahat olmalıdır ve “mürşidim beni görüyor mu, işitiyor mu” demek yerine “rabbim beni görüyor, beni biliyor, o bana benden bile daha yakındır, mutlaka bana yardım eder” demelidir.
Asıl dostumuz, asıl velimiz Allah’tır. Mürşidin vazifesi; kulu kendisiyle değil Allah ile muhatap etmek, Allah ile beraber etmek, Allah’a kul yapmak, Allah’a davet etmektir, kulu, Allah’a, Allah’ı da kula sevdirmektir. Mürşid-i kâmilin işi budur; yani mürşid sadece arada bir vesiledir. Allah hidayeti, muhabbeti onunla veriyorsa onu sadece vesile etmiştir, yoksa muhabbeti, hidayeti veren de, her konuda yardımı yapan da Allah’tır.
Mürşid de bütün kullar gibi bir kuldur, kulluğunu ve kendisine verilen vazifeyi yapar. Mürşidin bilip bilmemesi, görüp görmemesi, bizimle beraber olup olmaması ikinci derecede olmalıdır. Önce rabbimizi öne almamız, mürşidi ise sadece bir vesile olarak görmemiz lazım. Böyle bakıp gördüğümüzde inşallah gönlümüz düzelir, sorun ve sıkıntı olmaz. Rabbimiz bizi görüyor, biliyor, sıkıntımızı, sorunumuzu da biliyor. Bu yüzden hâlimizi, derdimizi rabbimize arz edelim.
GİTTİĞİM CEMAATTE ŞAHİT OLDUĞUM YANLIŞLARDAN DOLAYI SOHBETLERDEN ARTIK TAT ALAMIYORUM, SİZE TABİ OLSAM BULUNDUĞUM YERE KARŞI NANKÖRLÜK ETMİŞ OLUR MUYUM?
Yolu tercih ederken mutlaka aklımızı, irademizi, ilmimizi, bilgimizi kullanıp öyle tercih etmemiz lazım. Allah bize “git, şu yola gir” dememiş, bu tercihi bize bırakmıştır, dolayısıyla tercihi kendimiz yaparız. Gittiğimiz cemaate oradan istifade edebildiğimiz kadarıyla şükran borçluyuz; ama orada kazanamıyor, tam tersine zarar ediyorsak bu durumda yapmamız gereken şey oradan hemen uzaklaşmaktır. Allah bize akıl vermiş, iman vermiş, bilgi vermiş, hikmet vermiş, feraset vermiştir, bizim de bunu kullanıp gittiğimiz yerde zarar edip etmediğimizi anlamamız, zarar ettiğimizi anladığımızda da oradan hemen uzaklaşmamız gerekir.
Mesela; bazen şahid oluyoruz, biri bir cemaate gidip bir Mürşid-i kâmile tabi olduğunu iddia eder; ama ona baktığımızda sadece kibrinin, küfrünün arttığını görürüz. Hatta ona bakınca “keşke böyle bir yola girmeseydi, keşke o mürşide hiç tabi olmasaydı da böyle bir kibre sahip olmasaydı” deriz. Bu hâlde olanlar manevi olarak kaybeder.
Elimizde bir ölçü olursa doğru yapma, doğruyu bulma imkânımız olur. Peki, bu ölçü nedir?
Bu ölçü; peygamber varisidir. Bir mürşid, peygamber varisi değilse ondan uzak durmak gerekir; çünkü peygamber varisi değilse bu durumda şeytanın, nefsinin varisidir.
Peygamberin vazifesi neyse peygamber varisinin vazifesi de odur. Allah ayet-i kerimede peygambere verdiği vazifeyi, dolayısıyla peygamber varislerinin vazifesini beyan etmiş “size bir resul gönderdik ki size ayetlerimizi okuyup açıklasın, size hikmeti (Allah’ın muradını) öğretsin, nefislerinizi tezkiye etsin (temizlesin) ve size bilmediklerinizi öğretsin”423 buyurmuştur. İşte, ölçü budur!
Allah’ın belirttiği ölçü dışındaki bütün ölçüler sahte ölçüdür, hayali ölçüdür, kendi kendini, birbirini kandırmadır, başka da bir şey değildir. Böyle sahte mürşidler, değil kendisine tabi olanları Allah’a yaklaştırmak, aksine Allah’tan uzaklaştırır.
Bu nedenle elimizde Allah’ın ölçüsü olsun ki mürşidi o ölçüye vurabilelim. Şayet tabi olduğumuz mürşid, Allah’ın bu ölçüsüne uyuyorsa doğrudur, uymuyorsa yanlıştır ve ondan uzaklaşmamız gerekir. Bilmemiz lazım ki sahte mürşidler bize fayda değil zarar verir. Bir de eğer bulunduğumuz yerde kazanamıyorsak orası bize göre değil demektir.
Bunun için devamlı “biri bize uyduğunda, tabi olduğunda Allah’a olan muhabbeti, teslimiyeti, edebi her gün biraz daha artmıyor, ahlakı, Allah’ın isimleriyle her gün biraz daha güzelleşmiyorsa hemen burayı terk etsin ve Allah’a kulluğu kazanabileceği bir yere gitsin, onun yeri burası değil rabbine kulluk yapabildiği yerdir, birbirimizi hiç meşgul etmeyelim, kendi kendimizi kandırmayalım, hepimizin Allah’a ihtiyacı vardır. Bizimle Allah’a imanı, teslimiyeti, yakınlığı, muhabbeti, dostluğu kazanıyorsanız beraber yürüyelim; ama kazanamıyorsanız hemen burayı terk edin ve kazanabileceğiniz bir yere gidin” diyoruz.
Bu bir gönül meselesidir. Kardeşimiz de hiç endişe etmesin. Nerde kazanabiliyorsa kendisi için doğru yer orasıdır. Allah tercihimizi yapalım diye bize akıl vermiştir. Kardeşimiz de aklını kullanır, ferasetle bakar ve tercihini yapar inşallah.
İBADETLERİMİ DEVAMLI YAPTIĞIM HÂLDE BAZEN İMANIMLA İLGİLİ ŞÜPHELERİM OLUYOR, BU GÜNAH MIDIR VE BU HÂLDEN KURTULMAK İÇİN NE YAPABİLİRİM?
İmanla şüphe bir arada bulunmaz. İmanın şüpheden, şekten arındırılmış olması gerekir. Buna “şüphe” demek doğru değildir, “vesvese” demek daha doğrudur. İmanı olan birinde şüphe değil şeytanın verdiği vesvese olabilir. Namazını kılan, ibadetini, zikrini yapan ve rabbinin rızasını dert edinen birinin hiç imanı olmaz mı? -Elbette ki olur. Böyle biri imanlıdır; ama şeytan ona vesvese verebilir. Zaten Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “şeytan, mü’mine vesvese verir” buyurmuştur. Mü’mine vesvese verirken de devamlı “bunu kim yarattı, şunu kim yarattı” der. Bunlara “Allah yarattı” deyip cevap verdiğinde ise bu defa hâşâ “Allah’ı kim yarattı” der. Bu, şüphe değil vesvesedir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “böyle bir durum karşısında ‘ben, Allah’a ve resulüne iman ettim, âlemlerin rabbine iman ettim’ deyin (cevabı böyle verin)”424 buyurmuştur.
İnsanın; rabbini kendi üzerinden anlayıp iman etmesi, kendi üzerinden rabbini sevmesi gerekir. Biri kendine baktığında Allah’ın kendisini yarattığını ve tesadüfen meydana gelmediğini bilir. Bütün bu güzelliğe, rahmete, merhamete, ikrama sahip olan insan mutlaka bunu bir yerden, birinden almıştır. İnsan, bunu rabbinden almıştır. Bu vasıflar kendi kendine olacak şeyler değildir. Kul doğarken bu güzellik onun üzerinde mevcuttur; yani görür, işitir, bilir, sever, irade eder, tercih yapar, merhamet eder.
Mesela; küçücük bir çocuğun annesine bir şey yapın, çocuk hemen ağlamaya başlar. Bu, onun merhametinden, sevgisinden dolayıdır. Hiç çamurdan durup dururken böyle bir marifet, böyle bir sıfat ortaya çıkar mı! Aynı şekilde küçük bir çocuk utanıp hayâ eder. İşte, çocuk bütün bunları rabbinden almıştır.
Şeytan, insana bir vesvese verirse insanın bu vesveseye kendi üzerinden cevap vermesi gerekir. İnsan zahiri olarak sadece kirpiklerine baksa bunun sonsuz bir kudretin eseri olduğunu anlar. Aynı şekilde sadece gözyaşına, dişlerine, tırnağına baksa yine bu kudreti görür. Kısacası, insan neresine bakarsa baksın Allah’ın kudretinin üzerinde tecelli ettiğini görür. Bu nedenle insan, rabbini önce kendi üzerinden okumalı, rabbini kendi üzerinden tanımalı, anlamalı, sevmeli, iman etmeli ve “beni rabbim yarattı” demelidir. İnsan, rabbini kendi dışında görmeye, tanımaya, anlamaya çalışırsa kendinden, rabbinden uzaklaşır.
İlk ayet, ilk vahiy nedir?
Ikra’bismi rabbikellezî halak. Halakal insâne min alak:425 “Seni yaratan rabbinin ismiyle oku ki o seni alakadan (sevgisinden, yakınlığından, ilgisinden) yarattı.” Demek ki okumaya kendimizden, kendi üzerimizden başlamamız gerekiyormuş! Eğer “beni yaratan rabbim” dersek okumaya doğru yerden başladık demektir. Bununla beraber “ben, rabbimi, onun güzelliğini, muhabbetini, iradesini, kudretini üzerimde tadıyorum” dememiz gerekir. Sonra bunun devamında bütün kâinatı, bütün varlığı, Allah’ın indirdiği ayetleri okudukça, birbiriyle karşılaştırdıkça anlamış, kâmil manada iman etmiş oluruz. Dolayısıyla şeytan artık bize vesvese veremez olur; çünkü vereceği her vesveseye karşı artık bir cevabımız vardır.
Allah mutlaka kulunun gönlüne vahyedip kudretini kulunun üzerinde gösterir. Mesela; kul, dara düştüğünde Allah onu öyle bir kurtarışla kurtarır, öyle bir yardımla ona yardım eder ki kul, rabbini görmüş gibi olur, daha doğrusu rabbinin yakınlığını, sevgisini tatmış olur.
Kulun bunu kendine, nefsine hatırlatması sonra da şeytanın verdiği vesvese kapısını kapatması, bir daha vesvese vermesine müsaade etmemesi, şeytanı dinlememesi, ciddiye almaması, böyle bir durum karşısında “köpek havlıyor” demesi gerekir. Kul, şeytanın verdiği vesveseyi ciddiye almayıp ona kapıyı kapattığında bir daha kendisine böyle bir vesvese gelmez. Bunun için kul bir süre böyle yapmaya çalışmalıdır.
Bu tür sorunu, sıkıntısı olan kardeşlerimiz de böyle yapmaya çalışsınlar inşallah.
Abdulkadir Geylani (r.a.) Hazretleri’nin haber verdiği bir hadis-i kutside Allah “ruhlar, rabbimizi gördük diye kalıplarında (bedenlerinde) raks ederler (semah ederler)”426 buyurmuştur. Her birimiz o elest meclisinde “ben sizin rabbiniz değil miyim”427 hitabında rabbimizi gördük ve şahit olduk. Bu şehadetten dolayı gönlümüzde bu iman, bu aşk, bu muhabbet mevcuttur.
Eğer rabbimizi görmüşsek o hâlde rabbimizi, onun yakınlığını tatmaya çalışmamız gerekir. Bütün veliler, bütün Allah dostları dünyaya geldikten sonra geldikleri yere bir daha geri dönüp Allah’ın cemalini bir daha müşahede eder, bir daha şahitlik yaparlar. Zaten biri şahit olmamışsa Mürşid-i kâmil olmaz, velayetini teslim alan bir veli olmuş olmaz.
Velayetin şartı; Allah’ın cemalini müşahadedir. Bir veli bu müşahadeyi yapınca onda artık ne soru kalır, ne vesvese kalır, ne de şüphe kalır! Orada artık sadece imandan, aşktan, muhabbetten bir Hz. İnsan vardır. Mürşid-i kâmile de zaten “ben rabbime kavuşayım” diye tabi olunur; yoksa tabiyet “mürşidim bana şefaat etsin, yardım etsin” diye değildir. Vuslat budur ve vuslat yolculuğu; vasıl olmak, rabbimize kavuşmak, bizi yaratan rabbimizle beraber olmak, onun cemalini müşahede etmek için yapılır. Mürşid-i kâmile bunun için tabi olunur, tabi olurken niyet budur. Bunun haricinde bir niyetimiz olursa meseleyi anlamamışız, dolayısıyla hiçbir şey anlamamışız, sadece kendi kendimizi kandırmışız ya da birileri bizi kandırmış, demektir.
