İNSAN, KALP MAKAMINA NASIL ULAŞABİLİR?
Biri bir Mürşid-i kâmile tâbi olduğu ilk anda zaten kalp makamındadır. Kalp makamında derken gönül itibariyle, kalbiyle Allah’a dönmeyi anlamak gerekir. Derviş bir Mürşid-i kâmile tâbi olduğunda Allah’a ait olan kalbiyle Allah’a döndüğü için dünyaya ait olan sevgileri, bağları gevşer ve Allah’a ait olan bağı, yakınlığı tatmaya başlar ki bu da kalp makamıdır.
Allah ayet-i kerimede “Allah’a selim bir kalp ile gelenler (kurtuluşa erer)”346 buyurur. Selim kalp; Allah’ın sevgisinin ve muhabbetinin dolu olduğu kalp demektir. Dolayısıyla selametteki bir kalp sahibini selamete çıkaran, doğru yolu bulmuş ve rabbine dönmüş bir kalptir.
Kalp zaten dönen şey manasına gelir. Dervişin kalbi de Mürşid-i kâmille beraber Allah’a döndüğünde derviş, kalp makamına dâhil olmuş ve yolculuğu başlamış olur.
Kalp makamından sonra ruh makamı gelir. Kul, kalp makamını geçip ruh makamına varınca aşka, muhabbete gark olur. Ruh makamının bir adım sonrasında sır makamı vardır, daha sonra ise sırrın sırı, hafâ ve ahfâ makamları gelir. Bu kelimelerin hepsi “gizli” manasındadır. Sır zaten gizli demektir, sırrın sırrı daha gizli, hafâ daha da gizli, ahfâ ise çok daha gizli demektir.
Biri ahfâ makamına geldiğinde Allah onun gönlüne, göğsüne tecelli eder ve o kul, rabbinin tecellisini müşahede eder. Kul bu yolculuğu kendi gönlünden yapar ve en sonunda nefs-i küll makamına gelir ki artık bu makamda bütün zerresiyle nur olmuş, canlı Kur’an olmuş, Allah’a gerçek manada âbd olmuş, âşık olmuş, hatta aşk olmuştur.
