close

NAMAZ KILMA YAŞI KAÇTIR VE KILMADIĞIMIZ NAMAZLARI NASIL KAZA EDEBİLİRİZ?

Allah’ın emirlerinin insan için geçerli olduğu zaman insanın buluğa erdiği andan itibaren başlar. Buluğa ermek demek; insanın aklının ermesi ve doğruyu yanlıştan, hakkı batıldan, güzeli çirkinden ayırması demektir. Biri artık güzelliği istiyor, doğrunun, güzelin ne olduğunu anlamışsa buluğa ermiş demektir.

Buluğa erme yaşı yere ve kişiye göre değişkenlik gösterir. Bu, bazı bölgelerde on iki, on üç veya on dört olabilir, kişiye göre de bu yaş eksilebilir yahut artabilir; ama biri buluğa erdiği andan itibaren bütün ibadetlerden sorumlu olur.

Kardeşimiz bir de “kılmadığımız namazları nasıl kaza edebiliriz” diye sormuş.

Devamlı söylüyoruz “namazın kazası olmaz. Oruç da dahil olmak üzere bütün ibadetlerin kazası vardır; ama namazın kazası yoktur.” Namazla ilgili olarak Resullulah (s.a.v.) Efendimiz “namazı ayakta kılamıyorsanız oturarak kılın, oturarak kılamıyorsanız yatarak kılın, yatarak kılamıyorsanız başınızla kılın, başınızla da kılamıyorsanız gözlerinizle kılın”260 buyurmuş, aynı şekilde Allah ayet-i kerimede “su bulamazsanız (abdest alamıyorsanız) teyemmüm edin”261 buyurmuştur. Yani Allah namazın kazası konusunda bütün kapıları kapatmıştır, dolayısıyla namazın kazası yoktur, hâl böyleyken namazımızı kılmadığımızda “bir şey olmaz sonra kılarım” diyemeyiz. Bu yüzden namazımızı mutlaka kılmamız gerekir.

Unutmamamız lazım ki namaz borç değildir, namaz mü’minin miracıdır. Namaz; Allah’ın huzuruna çıkıp Allah’ın davetine icabet etmektir.

Allah her şeyde olduğu gibi namazlarımızda da bizim için bir kolaylık tanımıştır. Herhangi bir durum ve mecburiyet karşısında, namazları birbirine bağlayıp cem edebiliriz. Mesela; öğlenle ikindiyi, akşamla yatsıyı cem edip beraber kılabiliriz; ama bu, namazın kazası olduğunu göstermez. Namaz hiçbir şekilde kazaya bırakılamaz. Şayet namazın kazasının olduğunu söylersek buna fetva vermiş oluruz ki bu da “namaz kılmasan da olur, sonra kılar, kaza yaparsın” gibisinden bir anlama gelir ki böyle bir şey de doğru değildir.

Namaz gıda gibidir, ruhun ve maneviyatın gıdasıdır. Bizim de bu gıdayı günde beş sefer almamız gerekir. Nasıl ki günde iki, üç sefer yemek yememiz gerekiyor, yemek yemediğimizde bedenimiz aç kalıyorsa namaz gıdamızı da bu şekilde düzenli olarak alıp maneviyatımızı doyurmamız lazım. Diyelim ki günlerce yemek yemedik sonra sofraya oturduğumuzda “ben yemek yemediğim günlerdeki yemeğimi de yiyeceğim” diyebilir miyiz! Desek bile hepsini birden yiyebilir miyiz, vücudumuz bunu kabul eder mi? -Elbette ki etmez. Kendimizi tıkabasa doyursak bile bunun aç kaldığımız günler için vücudumuza herhangi bir faydası olmaz. İşte, maneviyat da böyledir, her gün, günde beş sefer maneviyatımıza gıdasını verip kendimizi manevi olarak doyurmamız lazım. Şayet vakti gelince maneviyatımıza gıdasını vermezsek bu durumda maneviyatımız zarar görür, hastalanır, rahatsız olur, zayıflar ve gücünü kaybeder.

Bu yüzden ibadet; manevi gıda, manevi güç, manevi kuvvet ve manevi nurdur. Bizi Allah’a taşıyan, Allah yolunda yürüten, Allah yolunda hizmet yaptıran, kuvvettir, güçtür. Bizim de bu gücü her gün, günde beş sefer almamız gerekir. Her gün Allah’ın huzuruna çıkıp ona hâlini arz eden bir kul acaba nasıl bir kul olur, Allah’a ne kadar yakın, Allah ile ne kadar samimi olur!

Bir günde bin rekât namaz kılsak sonra on gün namaz kılmasak yine olmaz; çünkü namazımızı kılmadığımızda o on günümüz boşa geçmiş olur.

Evet, namazın kazası olmaz; ama tövbesi vardır. Kılmadığımız namazlarımız için tövbe etmemiz ve bolca namaz kılmamız lazım. Bunu yaparken de “geçmişte kılmadığım namazları kaza ettim” gibi bir düşüncemizin de olmaması lazım. Geçmiş namazlarımızı sadece tövbe ve istiğfar mahiyetinde kılabiliriz. Böyle yaparak aslında namaz kılmadığımız zamanlar, günler ve yıllar için Allah’a özür beyan edip “ya rabbi! Bilmiyorduk, farkına varamadık ya da tembellik yaptık” deyip hatamız için tövbe ve istiğfar etmiş oluruz.

Bir de her namazda Fatiha Suresi’ni okurken Allah’a iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn:262 “Yalnız sana âbd oluyoruz ve yalnız seni istiyoruz” deriz. Yani “ya rabbi! Senin rızanın, dostluğunun peşinden koşuyoruz, istediğimiz sensin. Kendisine nimet verdiğin kullarınla beraber rızanı, dostluğunu ve cemalini kazanmaya çalışıyor, onların kazandığı gibi biz de senin rızanı kazanmaya çalışıyoruz” diyoruz. Yoksa namazı “birtakım dualar, ayetler, sureler, tesbihler okuyoruz, eğilip kalkıyor, secde ediyoruz” şeklinde anlarsak kıldığımız namazlar namaz olmaz; çünkü kıldığımız namazın içinin dolu olması gerekir.

Nasıl ki kıldığımız namazın zahiri olarak kıyamı, rükûsu, secdesi varsa aynı şekilde kıldığımız namazın içinin de dolu olması lazım.

Nasıl?

Hepimiz namazın miraç olduğunu biliyoruz. Şayet kıldığımız namazlar bizim için miraç olmazsa o hâlde namazımızın içi boş olmuş olur. Namazdayken Allah’ın huzurunda olduğumuzu tatmaz, rabbimizle beraber olmaz, “iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” derken bunu Allah’a söylemezsek namazımız miraç olmamıştır.

Dikkat edilirse “iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” derken “yalnız sana âbd oluyorum ve yalnız seni istiyorum” demiyor, “yalnız sana âbd oluyoruz ve yalnız seni istiyoruz” diyoruz; yani “seni sadece ben istemiyorum. Seni biz istiyoruz, içinde bulunduğum cemaatle beraber, biz hepimiz seni istiyoruz. Ben böyle bir cemaatin, böyle bir topluluğun içindeyim ve herkesi buna davet ediyor, bir ve beraber olmaya, kardeş olmaya, âbd olmaya davet ediyorum” diyoruz.

İnşallah, namaza karşı bakışımızın nasıl olması gerektiğini ve namazın kazasının niçin olmadığını artık anlamışızdır. Kardeşlerimiz de namazlarını kılarken namazın borç olmadığını, miraç olduğunu unutmadan namazlarını kılarlar inşallah.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Buhari, 1117; Tirmizi,372 ↩
  2. Maide /6 ↩
  3. Fatiha /5 ↩