close

BAZILARI KUR’AN’I AKILLARIYLA, KELİME MANASIYLA VE DİĞER AYETLERLE ANLADIKLARINI İDDİA EDİP HÜKÜMLER ÇIKARTIYORLAR VE KELİMELERE KENDİ BEĞENDİKLERİ MANALARI YÜKLÜYORLAR. BÖYLE YAPMALARI DOĞRU MUDUR, BİR DE KUR’AN NASIL OKUNUR VE NASIL ANLAŞILIR?

Ayetleri sadece bir parçasıyla tefekkür edip anlamak yetmez; çünkü bir ayeti kendi aklımızla sadece o ayetin içindeki kelimelerle düşünmek bütünden bir parçayı alıp parçayı bütünün yerine koymak olur.

Peki, Kur’an nasıl okunur ve nasıl anlaşılır?

Kur’an Resulullah (s.a.v.) Efendimiz ile okunur ve onun üzerinden anlaşılır. Hayat kitabımızı sadece kelimelerle ve bir bilgiyle anlamaya kalkışmak yanlıştır. Böyle yapmak bu dinin peygamberini devre dışı bırakmaktır.

Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e bakmamız lazım. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz ayetleri nasıl anlamış, nasıl yaşamış, üzerinde nasıl göstemişse ayetin manası odur; yani canlı Kur’an’a bakmadan, danışmadan ayetler gerektiği gibi anlaşılmaz, aksine eksik anlaşılır.

Fatiha’yı okurken ihdinas sırâtel mustakîm:233 “Bizi sırat-el mustakime hidayet et” deriz. Her namaz kılışımızda Fatiha’da bu ayeti okuyorsak o hâlde Allah’ın bizden anlamamızı istediği bir şey var demektir. Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz için “sen sırat-el mustakim üzeresin”234 demiş, başka bir ayet-i kerimede de “şüphesiz rabbim sırat-el mustakim üzeredir”235 buyurmuştur. Bu durumda ihdinas sırâtel mustakîm derken bu ayetleri birden anlamak gerekir.

Resululah (s.a.v.) Efendimiz sahabesiyle birlikte sırat-el mustakim üzereyse, sırat-el mustakimde yürümüşse o zaman rabbini bulmuş demektir; çünkü Allah az önce okuduğumuz ayette sırat-el mustakim üzere olduğunu beyan etmiştir.

Bu durumda sırat- el mustakimi anlamak istiyorsak bu yolda olup rabbimize doğru gitmemiz gerekir. Yoksa sadece kuru bir ilimle sırat-el mustakimi anlamaya kalkışmamız yeterli olmaz. Böyle yaparsak hiçbir zaman gerçek manada sırat-el mustakimi anlayamayız, sadece bir bilgi olarak öğrenmiş oluruz.

Sırat-el mustakimi de her şeyde olduğu gibi Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in üzerinden anlamamız gerekir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz sahabesiyle sırat-el mustakimde nasıl yürümüş; yani hayatı nasıl yaşamış, Allah’a nasıl iman etmiş, Allah’a, varlığa, hayata, insana bakışı nasıl olmuş, imtihanlar karşısında nasıl yapmış, insanlara nasıl muamele etmiş, bunların hepsinin cevabını Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den öğrenmemiz ve kendi üzerimizde yaşamamız gerekir ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e iman etmiş, ona tabi olmuş, onun gibi yapmış ve sırat-el mustakimi anlamış olalım. Yoksa işi kendi kendimize, onsuz yapmaya, öğrenmeye, anlamaya çalışırsak sonra hiç farkında olmadan kendi kendimize bir din üretmiş oluruz. Böyle olunca da Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in dini ortaya çıkmaz, aksine herkese göre bir din ortaya çıkar. Zaten şu anda da böyle olmamış mıdır!

Eğer ümmet kendi kendine ortaya çıkardığı dini değil de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in dinini yaşamaya çalışsaydı şu an Müslümanlar parça parça olur muydu? -Elbette ki olmazdı.

Genel olarak baktığımızda birileri “biz Müslümanız, ötekiler kâfirdir” diyor, diğerleri de “asıl biz Müslümanız, öbürleri kâfirdir” diyor ve birbirilerine düşman kesiliyorlar, birbirlerinin kanını döküyor, birbirlerini öldürüyorlar! O hâlde bir sorun vardır.

Her iki taraf da mü’min ve Müslüman olduğunu iddia ediyor, buna rağmen böyle bir sorun çıkarıyorlarsa o zaman iki taraf da Resululah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olmamış, onun yürüdüğü sırat-el mustakimi, yaşadığı dini kabul etmemiş, onun gibi iman etmemiş ve ona tabi olmamış demektir.

Âleme rahmet olmayanlar âleme zahmet olur. Allah’ın ayet-i kerimede beyan ettiği gibi; Resulullah (s.a.v.) Efendimiz âlemlere rahmet olarak gönderildiği hâlde236 böyle sorun çıkaranlar rahmet değil azap olmuş, âleme, insana zorluk olmuş, meşakkat olmuş, sıkıntı olmuşsa o hâlde nasıl Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olmuş olsunlar!

Evet, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olanlar âleme rahmet olur, kimseyi dışlamaz ve mü’minleri kardeş olarak görürler. Bizim de ölçüyü doğru tutmamız, hem hayatımızı yaşarken hem de ayetleri anlamaya çalışırken ölçümüz olan Resulullah (s.a.v.) Efendimiz gibi yapmaya, ayetleri onun anladığı gibi anlamaya çalışmamız gerekir. Öyle ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e uymuş ve ona tabi olmuş olalım.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Fatiha /6 ↩
  2. Yâsin /4 ↩
  3. Hûd /56 ↩
  4. Enbiyâ /107 ↩