ORUÇ NEDİR VE RAMAZAN BAYRAMI’NIN ÜÇ, KURBAN BAYRAMI’NIN DÖRT GÜN OLMASININ HİKMETİ NEDİR?
Ramazan ayı; Kur’an ayıdır, Kur’an’ın indiği aydır; çünkü Kur’an, Kadir Gecesi’nde indirilmiştir ve Kadir Gecesi, Ramazan ayı içindedir. Allah ayet-i kerimede “Allah bütün geçmişteki ümmetlere orucu nasıl farz kıldıysa size de orucu öyle farz kılmıştır”15 buyurur. Demek ki oruç bütün insanlık için gerekliymiş!
Peki, orucu nasıl anlamamız lazım?
Oruç; kendini tutmak, nefsine hâkim olmak ve nefsine güç, kuvvet yettirmek demektir. Allah bize Ramazan ayında oruç tutturarak nefsimize hâkim olmamızın eğitimini yaptırır. Bu yüzden Allah “imsaktan iftara kadar yemeyin, içmeyin, helal olanı bırakın”16 buyurmuştur.
Biri Allah emrettiği için helal olanı bile yapmıyorsa o hâlde kendini haramdan kesinlikle korur ve muhafaza eder. Bunun sonucunda da on bir ay boyunca haramları yapmamak için kendine güç yettirip nefsine “dur” diyebilir; çünkü Allah “helal olanı yeme, içme” dediği için o da yememiş, içmemiş, Ramazan ayında nefsine hâkim olmanın eğitimini görmüştür, dolayısıyla Ramazan’dan sonra harama yaklaşmaz; yani kendisine güç yettirir. Yoksa oruç sadece yemekten, içmekten kesilmek için değildir; nefsine hâkim olabilmek, güç yettirebilmek, nefsine ibadet ettirebilmek ve kulluk yaptırabilmek içindir. Bu, orucun hikmetlerinden sadece bir tanesidir.
Bir de beden aç kaldığında, ona yedirmeyip içirmediğimizde ruhumuzun, gönlümüzün manevi hâli ortaya çıkar ve gönlümüz üzerindeki perdeler aralanır, bu sefer de gönlümüzü doyurmamız gerekir. İşte, oruç tutmakla gönlümüzü doyurmuş oluruz.
Tabi, gönlümüzü sadece oruçla değil bir de elimizden geldiği nispette Allah’ın vahyiyle, ayetlerle, tefekkürle, secdeyle, zikirle, tesbihle, hamdla, tekbirle doyurmaya çalışıp güçlendirmemiz lazım. Bu nedenle Ramazan ayında nefis zayıflarken gönül, maneviyat güçlenir, kuvvetlenir. Allah’a kul olmak, âbd olmak ve Hz. İnsan olmak için bu gücü, kuvveti bir ay boyunca kazanırız sonrasında geriye kalan on bir ayı Ramazan ayıymış gibi yaşayabiliriz.
Kardeşimiz ayrıca Ramazan Bayramı’nın neden üç gün, Kurban Bayramı’nın ise neden dört gün olduğunu sormuş.
Kurban Bayramı Hac Bayramı’dır. Kurban Bayramı’nın birinci gününden itibaren dört gün boyunca kurban kesme imkânı vardır. Bu yüzden bu dört gün boyunca haccı tamamlayabilmek için kurban kesilebilir. Ramazan ayında ise böyle bir şart yoktur.
Aslında Ramazan Bayramı üç gün değil bir gündür. Ramazan Bayramı’nda iki gün de resmî tatil olduğu için sanki Ramazan Bayramı üç günmüş diye anlaşılmıştır.
Peki, Ramazan’dan sonra bir gün bayram yapmamızın hikmeti nedir?
Biz Ramazan ayı boyunca rabbimizin emrine itaat ettiğimiz, kulluğumuzu yapmaya çalışıp manevi olarak kazandığımız için bu bir günde kazancımızın sevincini yaşarız; yani Ramazan Bayramı manevi kazancımıza sevinelim diyedir. Bayram sevinç günüdür. Bu yüzden bayramı, cennetten bir gün olarak anlamamız gerekir. O gün, Allah’a kul olanlar sevinmelidir, sevinmek onların hakkıdır.
Aynı şekilde biri hayatını yaşarken her günü Ramazan olursa ahirete giderken son günü de bayram olur. Böyle bir kul için cennetteki her gün bayramdır, bayram günüdür, sevinme günüdür.
Allah bizi hayatını Ramazan olarak yaşayanlardan ve hayatının sonu bayram olanlardan eylesin inşallah.
