BİR İNSANI SEVMEK DOĞRU MUDUR, BEŞERİ SEVGİNİN ÖLÇÜSÜ NEDİR?
Bir insanı sevmek kesinlikle doğrudur. Sadece Allah’ı seveceğiz, başka bir şeyi sevmeyeceğiz dersek o zaman sevgiden bir şey anlamadık demektir. Bu yüzden Allah’ı sevmemiz, başkalarını da Allah için sevmemiz gerekir.
İnsan çift yönlü bir varlıktır. Bir tarafı dünyaya, toprağa, diğer tarafı ise gönül itibariyle ahirete, Allah’a aittir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “insan, Allah’ı ruhuyla sever”83 buyurmuştur.
Bununla ilgili olarak Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den bir kıssa anlatayım.
Bir gün Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Hz. Ali (r.a.) efendimize “ya Ali! Allah’ı seviyor musun” diye sorar. Hz. Ali (r.a.) “evet, seviyorum” buyurur. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bu defa “peki, beni seviyor musun” diye sorar. Hz. Ali (r.a.) efendimiz tekrar “evet” der. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “peki, hanımını ve çocuklarını seviyor musun” diye sorar, Hz. Ali (r.a.) tekrar “evet” der. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz her defasında “evet” cevabını alınca bu defa “ya Ali! Bir gönüle bütün bunları nasıl sığdırıyorsun” diye sorar. Hz. Ali efendimiz cevap veremez. Düşünceli ve dalgın bir şekilde eve döndüğünde Fatıma annemiz ona neden böyle dalgın olduğunu sorar. Hz. Ali efendimiz olanları anlatır. Bunun üzerine Fatıma annemiz “senin bu sorulara karşılık ‘rabbimi ruhumla seviyorum; çünkü ruh Allah’tandır, sahibini seviyor, sahibine âşıktır. Resulullah’ı gönlümle seviyorum; çünkü gönül ruha açılan penceredir dolayısıyla resulünü Allah için, beni Allah’a götürdüğü, rabbimle, vahyiyle muhatap ettiği için seviyorum. Hanımımı nefsimle seviyorum; çünkü o toprağa aittir. Çocuklarımı da rahmetim ve merhametimle seviyorum’ demen gerekirdi” diye cevap verir.
Hz. Ali efendimiz, tekrar Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e gidip “ya Resulullah! Biraz önce sorduğun soruya şimdi cevap vermek istiyorum” deyip Hz. Fatıma (r.a.)’ın anlattığı şekilde cevap verir. Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “bu bir peygamber meyvesinin cevabına benziyor”84 buyurur.
Yani neyi nasıl sevmemiz gerektiğini bilmemiz lazım. Herhangi bir şeyi Allah’ı sever gibi seversek Allah bu imanımızı ve sevgimizi bizden kabul etmez; çünkü iman Allah’ı her şeyden çok sevmek demektir. İnsan hakikat itibariyle Allah’ın nefhettiği ruhtur. Onun için insan sadece Allah’a aittir, nefis ise toprağa aittir.
İnsanın eşini veya kendisine eş olacak kişiyi nefsiyle sevmesi gerekir; ama severken onu Allah’tan bir nimet olarak görmelidir; çünkü kişi eşiyle nikâhlanırken onunla Allah adına nikâhlanır. Bundan dolayı herkes eşini Allah‘tan bir emanet, bir nimet olarak görmeli ve bu nimete şükretmelidir.
Bununla beraber insan, çocuklarını da rahmetiyle sever. Bu yüzden Allah birine çocuk verdiğinde o kişi çocuklarını da bir nimet olarak görmelidir. Kişi her neyi severse sevsin mutlaka Allah’ın hesabını yapmalıdır; çünkü her şey Allah’a ait, Allah’tan bir ikram ve emanettir. İnsan böyle sevdiğinde bütün sevgileri Allah’a gider. Dolayısıyla sevmekten korkmamak, aksine sevmek gerekir; çünkü insanın gönlü sevdikçe genişler ve büyür.
Allah’ı sevdiğimizde Allah için onun resulünü de severiz, resulünden dolayı sahabeyi, sonra da Allah’ın bütün kullarını severiz.
Neden?
Elbette ki Allah’ın kulu oldukları, Allah onları sevdiği, Allah’ın onlar üzerinde bir muradı olduğu için onları severiz. Böyle sevdiğimizde ise bütün bu sevgilerimiz Allah’a gider.
Biri bir Mürşid-i kâmile tabi olmadan bu hakiki sevgiyi tadamaz; çünkü hakiki sevginin bir başlangıç noktası vardır. Bu başlangıç noktası da bir Mürşid-i kâmile tabi olup onu sevmektir. Kişi mürşidini sevdiğinde mürşidinden dolayı onunla beraber olanları da “bunlar benim kardeşimdir, yol arkadaşımdır” deyip sever sonra onlardan dolayı onların ailelerini de sever. Hatta öyle ki kardeşlerinden biri uzak bir şehirde olsa o kardeşinden dolayı o şehrin halkını sever. “Falan kardeşimiz falanca yerdedir” deyip önce o kardeşini hatırlar ve bütün o şehri o kardeşinden dolayı sever. Böyle bir gönül sevgiyle, muhabbetle genişler. Hem de bütün kâinatı içine alacak kadar genişler. Bir gönlün bütün bir kâinatı içine alacak kadar genişleyebilmesi için de onun “bütün kâinatı Allah yaratmış” deyip onu Allah için sevmesi gerekir. İşte Allah böyle bir gönüle tecelli eder.
Yoksa en yakınındakini bile sevmeyen, ufak bir sıkıntıda, ufak bir sevgide taşan, küçük bir tas kadar olan gönüle Allah tecelli etmez.
