DUAYI ALLAH’TAN BİR ŞEY İSTEMEK OLARAK DEĞİL ALLAH’IN, TAKDİRİNİ GÖNLÜMDEN BİLDİRMESİ OLARAK TEFEKKÜR ETMEM, DOĞRU MUDUR?
Kardeşimizin yaptığı güzel bir tefekkürdür; ama bu tefekkürü yaparken tek taraflı, tek yönlü bir bakışla bakmıştır. Oysaki bu tek taraflı bir şey değildir. Bir kul vardır bir de Allah vardır. Her ne olursa olsun Allah bizden kulluk ister, ona kul olmamızı ve kendimizi görmemizi ister; çünkü kendimizi görmezsek kulluk da yapamayız dua da edemeyiz.
Allah, bir kulunun gönlünden tecelli eder, ona duayı yaptırır, bu başka bir duadır. Bir de bir kul olarak kulluğumuzu yapmamızı, dua etmemizi, ondan istememizi, davet etmemizi ister; yani “rabbim senden şunu istiyorum, bunu böyle yapmanı istiyorum, böyle yapmamanı istiyorum. Bunu böyle seviyorum, bunu senin için seviyorum, sen bunu sevdiğin için seviyorum” deyip dua etmemizi ister, bu da başka bir duadır.
Dua kulluktur ve Allah her şeyi bir vesileyle yaratır. Duanın dua olabilmesi için hem dilin hem gönlün hem de fiilin işe dâhil olması gerekir, dolayısıyla kuru kuruya dua olmaz. Biri için dua ettiğimizde Allah bize “kulum bunu niye istiyorsun” diye sorarsa bu durumda bizim de “ya rabbi! Bunu, bunun için istiyorum” deyip cevap verebilmemiz; yani dua ederken aynı zamanda elimizden geleni yapıp yapmadığımıza bakmamız gerekir. Elimizden geleni yapmadan ettiğimiz dua, dua olmaz. Önce elimizden geleni yapıp çabamızı, gayretimizi ortaya koymamız, sonra da “benim elimden bu kadar geldi ya rabbi, artık bunu senden istiyorum” dememiz gerekir.
Allah duayı bir kuluyla, vesileyle yaratır, dedik. Zaten vesileye de duaya da sarılmak Allah’ın emridir. Dolayısıyla Allah emrettiği için bir zattan dua istemek de yine vesileye sarılmak demektir.
Allah ayet-i kerimede “melekler (göktekiler) yeryüzündekiler için istiğfar ederler”317 buyurur. Yani gökteki melekler Allah’a ve resulüne itaat edenler, iman edip salih amel işleyenler için dua ve istiğfar ederler. Buradan da anlamamız gerekir ki Allah, birbirimize dua etmemizi ve birbirimizden dua istememizi istiyor. İşte, bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz sahabeden sahabe de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den dua istemiştir.
Allah ayet-i kerimede “onlar kendilerine zulmettikleri zaman sana gelip Allah’tan günahlarının bağışlamasını dileseydi ve sen de onlara bağışlama dileseydin, Allah’ı elbette tövbeleri çok kabul edici ve çok merhametli bulacaklardı”318 buyurur. Yani Allah onları mağfiret eder, onlara rahmetiyle muamele ederdi; ama onlar Allah’ın resulünün yanına gidip dua istemeye tenezzül etmemişlerdi. Bu ayetten de anlaşılacağı üzere vesileye sarılmamız gerekir. Bu yüzden sadece “Allah benim gönlümden ne istiyorsa benden istediği de odur, o benim üzerimde duaya dönüşür” diye düşünmek doğru değildir.
Peki, böyle bir hal var mıdır?
Elbette ki böyle bir hal vardır. Allah, kulunun gönlüne tecelli edip ona istetir ama kulun önce kullukta olması gerekir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in sabah kalkarken, elbisesini giyerken, yemek yerken, evden çıkarken, Ay’a, Güneş’e bakarken, mescide girerken, mescitten çıkarken kısacası her halükârda bir duası vardı ve her anda bir dua halindeydi. Bizim için örnek Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’se o halde biz de onun yaptığını yapmalıyız.
Sonuç olarak dua kulluk halidir ve duayı ister Allah yaptırmış isterse de kişinin kendisi yapmış olsun onun kabul olması için insanın bir çaba ve gayret sarf etmesi gerekir.
