ÇEVREMDEKİLER BENİ GÜZEL HALLİ BİRİ OLARAK GÖRÜRKEN BEN KENDİMİ HİÇ BÖYLE GÖRMÜYORUM VE HALİMİN KÖTÜ OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUM. BU BAKIŞIM DOĞRU MUDUR?
Kendimize de bir başkasına da bakarken Allah’ın nazarıyla nazar etmemiz gerekir. Allah bir kulu huzura alıp hesaba çekerken günahlarını bir tarafa sevaplarını da bir tarafa koyup tartar. Sevap kefesi ağır gelirse onu iyilerden sayıp cennete gönderir. Bununla beraber sevaba 1’e 10, günaha da 1’e 1 yazar; yani yapılan bir sevabı 10’a katlayıp öyle yazar.
Bizim de kendi kendimize bakarken sadece nefis tarafımıza, yanlış tarafımıza değil, öteki güzel taraflarımıza da bakmamız gerekir ki kendimiz hakkında hüküm verebilelim. Sadece nefis tarafına, yanlışlarımıza, eksiklerimize bakıp kendimiz hakkında karar verir, hüküm verirsek kendimizden razı olmayız, kendimizi beğenmeyiz.
Kişinin hali başkaları tarafından beğeniliyorsa mutlaka başkalarının gördüğü, kendisinin bile kendinde görmediği ya da görmeyi istemediği, bakmadığı güzel bir tarafı var demektir. Onun kendinde görmediği güzelliği bir başkası görüyorsa bu durumda onun görüşü yanlış, ondaki güzelliği gören kardeşlerinin görüşü doğrudur. Kişi kendindeki güzelliği görmeyip sadece eksiklerini, yanlışlarını görüyorsa bu durumda bunu dengelemesi gerekir.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “miraca giderken Âdem babamızı gördüm. Sağına bakıp seviniyor, soluna bakıp ağlıyordu. Cebrail kardeşime Âdem babamızın neden böyle yaptığını sordum. Cebrail de bana ‘Hz. Âdem, sağına bakınca cennetlik olan ümmetini, soluna bakınca da cehennemlikleri görüyor’ dedi”314 buyurur.
Bizim de hem sağa hem sola bakmamız, sağa bakınca sevinmemiz, sola bakınca da üzülmemiz gerekir. Sağa bakıp seviniyorsak sevincimiz artsın diye sağdaki amelleri çoğaltmamız, sola bakıp üzülüyor, ağlıyorsak bu durumda da yanlışlarımızı düzeltmeye çalışıp tövbe etmemiz ve eksikliklerimizi tamamlamaya çalışmamız gerekir. Böyle olunca insan iki kanatlı kuş gibi olur; yani uçar, Allah’a yol alır.
Tek kanatlı kuş nasıl uçamıyorsa tek tarafına bakan da yol alamaz. Dolayısıyla sadece kötü tarafına veya sadece iyi tarafına bakan kimse yol alamaz; yani vuslat yolunda yolculuk yapamaz. Bu yüzden kişinin kendine bakarken iki tarafı birden görmesi gerekir ki iki kanatlı kuş gibi uçabilsin.
Kişi güzel tarafına bakarsa aşkla, muhabbetle rabbine yakın olmak için bir daha çaba, gayret sarf eder. Böylece kötü tarafına da bakıp eksiklerinden, yanlışlarından, günahlarından kaçınmaya, kurtulmaya, onlar için üzülüp tövbe etmeye, istiğfar etmeye çalışır ve Allah’a bir daha yaklaşır. Her iki halde de hızlanır, iki kanatlı kuş gibi olur.
Bir de hem kendimize hem de insanlara bakarken insafla bakmamız, teraziyi doğru tutmamız, kendi nazarımızla değil, Allah’ın nazarıyla nazar etmemiz gerekir. Bir yandan yanlışlarımızı, eksiklerimizi görürken diğer yandan da güzelliklerimizi görmemiz gerekir ki hem kendimizin hem de diğer insanların hakkını vermiş, teslim etmiş olabilelim, hiç kimseye haksızlık edip zulmetmeyelim.
Bunun yanı sıra nefsimizin hem zahiri hem de manevi olarak üzerimizde hakkı vardır, ona hakkını teslim etmemiz lazım. Mesela; nefsimiz boyun büküp “rabbim Allah’tır” diyorsa ona hakaret etmek haksızlık olur; ama isyan ediyor, itiraz ediyorsa o zaman da kendi gönül muhabbetimize bakıp onu takdir etmemiz yanlış olur, zulüm olur, bu halimiz ona “yaptığını yapmaya devam et” demek olur. Bu yüzden halimize bakıp hükmü ona göre vermemiz, dengeyi bulmamız gerekir. Bu, hem kendimiz hem de başkaları için böyledir.
Allah ayet-i kerimede “resul size, siz de ümmete şahit olasınız diye sizi vasat (ortada, dengede) bir ümmet kıldık”315 buyurur. Dolayısıyla bizim için şahit; yani örnek Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir. O bizim için örnekse bizim de insanlara karşı dengede durup şahit olmamız, örnek olmamız gerekir. Biz örnek olup dengede durursak insanlar da bize bakıp bunu görür, onlar da bizimle beraber dengede durur. Yoksa bize bakanlar da dengesiz olur, dengelerini kaybedip düşer. İster sağa yatsın ister sola yatsın fark etmez kişi düştü mü yanlış yapmış demektir. Bu yüzden düşmemek için tek taraflı değil çift taraflı bakıp görmemiz ve öyle dengede durmamız gerekir.
