close

“SARHOŞKEN NAMAZA YAKLAŞMAYIN” AYETİNİ SADECE İÇKİ İÇİN Mİ ANLAMAMIZ GEREKİR?

Allah ayet-i kerimede “sarhoşken ne söylediğinizi bilinceye kadar namaza yaklaşmayın”267 buyurur. Bu ayeti biraz daha geniş anlamak gerekir. Yani Allah “biri ne söylediğini bilmiyorsa namaza durmasın, namaz kılarken ne söylediğini bilsin” demiştir. Bu durumda biri ne söylediğini bilmiyorsa namaza durmamalıdır.

Allah başka bir ayet-i kerimede “Allah’ı zikret, gönlün mutmain olunca kalk namazı ikame et”268 buyurmuştur. Demek ki önce Allah’ı zikretmemiz, hatırlamamız gerekiyormuş; yani namaza durmadan önce “rabbimin huzuruna çıkacağım” deyip gönlümüzü boşaltmak için üç, beş dakika namaza hazırlık yapmamız gerekiyormuş ki huzura çıkınca ne söylediğimizi bilelim.

Bir de şöyle anlamak gerekir. Bazen bütün namaz boyunca ne söylediğimizi bilmeyiz. Mesela; Fatiha’yı okuruz ama Fatiha’yı okurken ne söylediğimizi bilmeyiz. Bu durumda “acaba bu halimiz de ‘ne söylediğini bilinceye kadar namaza yaklaşma’ sınıfına girer mi, girmez mi” diye bunun üzerinde tefekkür etmemiz ve bunu anlamamız gerekir.

Bazen de namaza dururuz; ama aklımız başka yerdedir. Sureleri okuruz; ama aslında ne söylediğimizi yine bilmeyiz, o esnada gönlümüz başka bir şeyle meşguldür. Şeytan bize vesvese vererek bizi başka bir tarafa çeker; yani ruhla ceset bir arada değildir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “Allah, gönül (ruh) ile cesedin bir arada olmadığı ibadeti kabul etmez”269 buyurmuştur. Dolayısıyla ibadetin kabul olabilmesi için gönül ile bedenin bir arada olması gerekir.

Namaz esnasında gönlümüz başka bir yerde dolaşıyorsa bu durumda ne söylediğimizi zaten bilmiyoruzdur; çünkü bedenle gönül bir arada bulunmamıştır. Bu yüzden herkesin Fatiha Suresi’nin manasını mutlaka bilmesi gerekir; çünkü manasını bilirsek ne söylediğimizi de bilmiş oluruz.

Diyelim ki; biri eğilip sadece subhanerabbiyel azim: “Benim rabbim azimdir, azim olan rabbim subhandır” dedi; ama söylediğinin ne manaya geldiğini bilmedi, anlamadı, bu durumda o kişi namazda değildir; çünkü Allah “ne söylediğini bilmiyorsan namaza yaklaşma; yani taklidi bir ibadet yapma, namazı taklidi olarak kılma” buyurdu.

İnnes salâte tenhâ anil fahşâ’:270 “Namaz sizi her türlü aşırılıktan alıkoyar.” Fehşa; aşırılık demektir. Dolayısıyla namaz insanı Allah’a karşı her türlü saygısızlıktan, her türlü yanlışı yapmaktan alıkoyar. Şayet namazımız bizi her türlü aşırılıktan, yanlış yapmaktan alıkoymuyorsa bu durumda namazı taklit etmiş, gerçek manada namaz kılmamış oluruz. Aslında böyle bir haldeyken namaza yaklaşmamız bile doğru değildir.

Kulun namazdayken ne söylediğini bilmesi için önce Fatiha’nın manasını öğrenmesi, Fatiha’yı okurken ne söylediğini bilmesi lazımdır. Biri iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn:271 “Yalnız sana âbd oluyoruz ve yalnız seni istiân ediyoruz (seni istiyoruz, istediğimizi yalnız senden istiyoruz, seni senden istiyoruz)” derken bunu direkt Allah’ı muhatap alarak söyler. Şayet o anda kişi huzurda değilse ve ne söylediğini bilmiyorsa o anda düşündüğü şey her neyse veya kimse bu kelimeyi ona söylemiş olur; çünkü o anda her neyi düşünüyorsa ona “seni istiyorum” demiştir.

Bu yüzden namaza dururken, ne söylediğimizi bilmemiz, bununla beraber ne söylediğimizi bilmiyorsak ne söylediğimizi bilinceye kadar namaza durmamamız, gönlümüzü boşaltıp, rabbimizin huzurunda durmaya hazır oluncaya kadar bekleyip namaza öyle durmamız gerekir.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Nisa /43 ↩
  2. Nisa /103 ↩
  3. Nesai, Cihad, 3089 ↩
  4. Ankebut /45 ↩
  5. Fatiha /5 ↩