close

KUL NASIL BİR HAYAT YAŞARSA ALLAH’IN HAKKINI TESLİM ETMİŞ OLUR?

Kulun, Allah’a hakkını teslim edebilmesi için, Allah’ın muradının o kul üzerinde gerçekleşmesi gerekir. Allah’ın, kulu üzerindeki muradı kulunun ona âbd olmasıdır; çünkü Allah, kulunu ona âbd olması için yaratmıştır. Allah’ın, kulu üzerindeki başka bir muradı ise kulun, rabbini sevmesi, ona iman etmesi ve sevdiği rabbinin güzelliğinin onun üzerinde tecelli etmesidir. İşte, güzel ahlak budur.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim”248 buyurur. Güzel ahlak, Allah’ın isimlerinin tecellisiyle mümkündür. Hz. Ayşe (r.a.) annemiz, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i anlatırken “o da herkes gibi bir beşerdi, bununla beraber Allah’ın bütün isimleri onun üzerinde en kâmil manada tecelli etmişti. Allah’ın muradı onun üzerinde gerçekleşmişti ve o, Allah’ın hakkını takdir etmişti” buyurur.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz başka bir hadis-i şerifinde; “Allah’ın, kulu üzerindeki hakkı kulun Allah’a iman edip ona hiçbir şeyi şirk koşmamasıdır. Bir de kulun Allah üzerinde hakkı vardır o da kendisine hiçbir şeyi şirk koşmayan kuluna azap etmemesidir”249 buyurmuştur.

Bir kul, Allah’a hiçbir şeyi şirk koşmazsa dünyası da ahireti de cennet olur, dolayısıyla onun için azap düşünülemez.

Biri dünyada azap içinde olursa; ama gönül itibariyle yaşadığı her şeyi Allah’tan bilirse, rabbi sırf o kazansın, manevi olarak büyüsün, Allah’ın isimleri onun üzerinde tecelli etsin, hayatını yaşarken Allah’ın isimlerini üzerinde göstersin diye onu imtihana tabi tuttuğunu bilirse o zaman yaşadıkları ona azap olmaz. Tam tersine onun için nimet olur, o kul da bunların nimet olduğunu bilir.

Mü’min biri musibetin, belanın ve hastalığın arkasındaki nimeti görüp buna sevinir ve hiçbir musibet, sıkıntı ona azap olmaz, bir beşer olarak sıkıntı duyabilir; ama Allah’ın ona azap etmediğini bilir. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “ben de sizin gibi bir beşerim, sevindiklerinize sevinir, üzüldüklerinize üzülürüm” buyurmuştur.

Böyle bir kul, rabbine karşı marifet ve iman sahibidir. Bunun yanı sıra rabbinin onu sevdiğini kendi üzerinden bilir; çünkü Allah’ı seven kişi Allah’ın kendisini seven kuluna azap etmeyeceğini, Allah’ın bütün muamelesinin onun için hayır olduğunu, rahmet olduğunu, muhabbet olduğunu, muhabbete ve hayra vesile olduğunu bilir. İnsanın yaşadığı her şey Allah’ın güzelliğinin tecellisine vesiledir. Allah onunla kulunu yüceltir ve Allah’ı seven kul bunu bilir. Bu yüzden ne dünyada ne de ahirette azap duyar.

Unutmamamız lazım ki kulun, Allah’ın hakkını takdir etmesi mümkün değildir. Kişi ancak imanına, kulluğuna, âbdiyetine, ameline ve Allah için yaptıklarına göre Allah’ın hakkını kendi gücü nispetinde takdir edebilir.

Kişi Allah’a iman ederse, rabbine hiçbir şeyi şirk koşmaz, hayatını Allah’a, Allah’ın emrine göre yaşarsa, dünyasını ahiretine, nefsini de Allah’a kurban edip bu şekilde yaşamaya çalışırsa bunu yapabildiği kadarıyla Allah’ın hakkını takdir etmiş olur. Bununla beraber biri Allah‘ı tanımıyor ve bilmiyorsa bunu hiçbir zaman yapması mümkün olmaz.

Bir de kul, rabbini El Esmau’l Husna’sından, isimlerinden bildikçe, tanıdıkça onun hakkını takdir edebilir. Yoksa hiç farkında olmadan rabbine karşı su-i zanda bulunmuş olur. Su-i zanda bulunan bir kul da Allah’ın hakkını takdir edemez. Bu yüzden kulun önce su-i zandan kurtulması, rabbini tanıması, tanıdığı kadarıyla da ona iman etmesi dolayısıyla Allah’ın ilminin onda marifete, imana ve amele dönüşmesi gerekir. Öyle ki kişi iman etmiş olsun. Yoksa Allah’ı sadece bilgiyle bilmesi veya Allah’ın isimlerini bilmesi o kişi için yetmez. Onun önce iman etmesi gerekir.

Kul iman edince imanına, ahlakına, ameline, çabasına ve gayretine göre Allah’ın hakkını takdir etmeye çalışır. Bunu yapabildiği kadarıyla Allah’ın hakkını takdir etmiş olur ve bunu da kendi üzerinde göstermeye çalışır. Yoksa hiç kimse sadece “ben Allah’ın hakkını takdir ediyorum, Allah büyüktür” demekle Allah’ın hakkını takdir etmiş olmaz. Bunun için herkesin Allah kendisinden neyi istiyorsa gereğini yapıp kâmil manada bir kul olmaya, resulüne tabi olmaya, onun gibi yapmaya ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ahlakına bürünmeye çalışması gerekir ki elinden geldiği kadarıyla Allah’ın hakkını takdir etmiş olsun. Dolayısıyla kişi kendisi için kulluğu takdir ederse, kul olmayı tercih edip gereğini yapmaya çalışırsa Allah’ın hakkını da takdir etmiş olur.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Muvatta, Hüsnü’lHulk, 8; Ahmed b. Hanbel, 2 /381 ↩
  2. Buhari, Tevhid, 1; Müslim, İman, 48 ↩