close

TASAVVUF KİTAPLARINDA VAV VE MİM HARFLERİ BAŞTA OLMAK ÜZERE ARAP HARFLERİNİN ŞEKİL İTİBARİYLE İNSANA BENZEDİĞİ YAZILIR, BU BİLGİ DOĞRU MUDUR?

Âlimlerimiz böyle bir benzetme yapmış olabilir; ama hakikat itibariyle böyle bir şey söz konusu değildir.

Allah, kullarının aklını kullanmalarını, akıllarını kullanıp ayetlerdeki, harflerdeki ya da o kelimelerdeki manayı anlamalarını ister. Yoksa harfleri bir şeylere benzetmek zahiri olarak güzel bir şeymiş gibi görünse de böyle şeylerle meşgul olmak doğru değildir.

Meşgul olmamız gereken şey; rabbimizin bizim üzerimizdeki muradıdır. Allah’ın bize vahyinde ne demek istediğini anlamaya çalışıp muradını anlamaya çalışmaktır, yoksa harfleri insanlara benzetip kendi kendimize bir şeyler üretmek değildir. Sonra bu meşguliyetimiz bizi haktan, hakikatten alıkoyar. Bu yüzden haktan, hakikatten uzaklaşmamak için rabbimizin bize neyi vahyettiğini, ne demek istediğini ve ayetlerde neyi anlamamız gerektiğini ayetler üzerinde tefekkür, tefakkuh ve tedebbür edip anlamaya çalışmalıyız.

Sadece harflere bakıp bir şeyler üretmek Allah’ın vahyini anlamamıza perde olur, bu da bir kula yakışmaz. Kulun sadece ayetleri okuması yetmez, bir de bütün kâinatı, varlığı birer ayet olarak, Allah’ın isimlerinin tecellisi, kudreti ve nimet olarak görüp okuması, bütün varlık üzerinden Allah’ın muradını anlamaya çalışması gerekir. Bu da yetmez, bir de hayatı yaşarken olayları, meseleleri kendisine yapılan muameleyi birer ayet olarak, imtihan olarak okuyup onları hem dili hem de hâliyle cevaplandırması gerekir; yani Allah ondan her neyi istiyorsa öyle yapmaya çalıştığında rabbine, ayetlere cevap vermiş olur. Cevap verirken de ya “seni, vahyini kabul ediyoruz, işittik ve itaat ettik ‘Allahumme lebbeyk’ emrindeyiz ya rabbi” der ve rabbini ciddiye alıp kazanır ya da “bence böyle değil” deyip işin içinden çıkar; yani imtihandan, Allah’ın vahyinden kaçar, rabbini ciddiye almaz, dolayısıyla da imtihanı kaybetmiş olur.

Okuyucuda açSesli dinle