ÖNSÖZ
“SİZ BİLDİKLERİNİZLE AMEL EDERSENİZ ALLAH SİZE BİLMEDİKLERİNİZİ ÖĞRETİR.”
(Hadis-i şerif)
Hamd; insana esmayı talim ettiren, eşyanın hakikatini gösteren ve zahiri, batıni bütün ilimleri kuluna bir muradla öğreten, Kur’an’ı indirip beyan eden, Furkan’ın sahibi olan ve kendisinden başka âlim bulunmayan Allah’a mahsustur; çünkü o âlimdir, habirdir, latiftir, El Ekrem’ul Ekremin’dir.
Allah’ın selat ve selamı; Allah’ın nebilerinin, resullerinin, Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v.) Efendimiz’in, onun ehlibeytinin, ashabının, Mürşid-i kâmillerin, bütün irşad ehlinin, mü’min ve mü’minatın, müslim ve müslimatın üzerine olsun.
İnsan bildiği kadarıyla yaşar; çünkü insan neyi biliyorsa sadece o bildikleriyle düşünebilir, düşündükleri de onun tasavvurunu meydana getirir. Sonrasında insan oluşturduğu bu tasavvuruyla amel işler ve bu amelleri de onda ahlaka dönüşür. Bu yüzden insanın bildikleri çok önemlidir.
Eğer birinin bildiği Allah’ın ona öğrettiği, Allah’ın doğru dediği değilse bu durumda o tasavvurunu yanlış olan ilimlerle şekillendirmiş olur, tasavvuru yanlış olduğu için de ameli yanlış olur, bunun sonucunda da eksik bir ahlaka sahip olmuş olur. Böylelikle de Allah onu kendisine ayna olsun, halife olsun diye yarattığı halde Allah’a ayna olamamış, halife olamamış; yani Allah’ın muradı onun üzerinde gerçekleşmemiş olur. İşte, insanın bildikleri Allah’ın onu yaratmasındaki muradının gerçekleşmesini etkileyecek kadar önemlidir.
Bu durumda herkesin kendisine bakıp “acaba bildiklerim Allah’a göre doğru mudur? Ben ilmimi Resulullah (s.a.v.) Efendimizin ak u pak olan mübarek ilminden mi aldım, yoksa ilmim kirli bilgilerle ve bid’atlerle mi doludur?” diye tefekkür etmesi gerekir. Eğer kendine dönüp baktığında “benim bildiklerim Allah’ın vahyine göre doğrudur” diyorsa Allah mübarek etsin; çünkü o, bid’atin, küfrün karışmadığı, tertemiz bir ilme, marifete sahiptir, dolayısıyla o, rabbine karşı ihlaslı, âşık, mü’min bir kuldur.
Yalnız, bunun da bir ölçüsü vardır. Allah’ın vahyinin ilmine sahip olanlar, her anda nasıl bir muameleyle karşılaşırsa karşılaşsınlar mutlaka “Allah, ben onun sevdiği, razı olduğu gibi yapayım, onun El Esmau’l Husna’sının tecellisini kazanayım ve rabbime ayna olayım, halife olayım diye beni imtihana tabi tutuyor” deyip Allah’ın hesabını yaparlar. Aynı şekilde onların bu hesabı mutlaka amele dönüşür ve hayatlarını yaşarken etraflarına El Esmau’l Husna’yla muamele edip Resulullah (s.a.v.) Efendimiz gibi, sahabeler gibi güzel yapmaya, doğru yapmaya çalışırlar.
Hal böyleyken insanın yaşadığı herhangi bir olay karşısında verdiği tepkisi Allah’ın vahyine uymuyorsa o halde bilmesi lazım ki bildiklerinin içinde kir vardır, bu nedenle tasavvuru kirlenmiştir, tasavvuru kirlendiği için de ameli kirli olmuş, ahlakı güzelleşememiş ve kendisinden El Esmau’l Husna amel olarak tecelli etmemiştir. Herkes kendi hayatına bakıp kendini bu şekilde ölçüye vurursa manevi olarak ne yaptığını, nerede olduğunu bilir. Eğer ölçüye uymadığı halde hala bildiğini, doğru yaptığını zannediyorsa sadece kendi kendini kandırmış olur.
Her ne bilirsek bilelim bilmemiz lazım ki asıl ilim; rabbimizi bilme ve kendimizi tanıma ilmidir. Bunun dışında kalan her ilim aslında bu ilme sahip olmak için bir araçtır, basamaktır, dolayısıyla Allah’ı bilme dışında hiçbir ilim hakiki manada ilim değildir, sadece bu ilme açılan bir kapıdır.
İnsan neyi bilirse bilsin şayet nasıl Allah’ın huzurunda duracağını, gönlünü Allah’a nasıl çevireceğini bilmiyorsa, gönlü her neyle meşgul olursa olsun bir sefer de Allah deyip gönlündeki her şeyi nasıl boşaltacağını ve rabbiyle nasıl aşk ve istiğrak halinde olacağını bilmiyorsa; gönlüne, aklına, arzularına nasıl hâkim olacağını bilmiyorsa, rabbiyle arasındaki bütün perdeleri aradan nasıl çekeceğini, bütün her şeyden gönül itibariyle yüz çevirip nasıl rabbiyle beraber olacağını bilmiyorsa o halde isterse bütün kitapları ezberlemiş olsun o hâlâ hiçbir şey bilmiyor demektir; çünkü o daha Allah’ın huzurunda durmayı öğrenememiş ve kendisini yaratan rabbiyle muhatap olamamıştır; yani Allah’ın ona ilmi öğretmesindeki gayesi, muradı daha onun üzerinde gerçekleşmemiştir.
İşte, bir Mürşid-i kâmile tabi olmanın da asıl sebebi budur. Mürşid-i kâmil, dervişe asıl ilmi öğretir; yani kulun gönlünü nasıl rabbine döndürebileceğini, düşüncelerine, nefsine nasıl mâlik olabileceğini ve rabbinin huzurunda nasıl duracağını ona öğretir, bunu kula talim edip kulun tasavvurunu Allah’ın vahyiyle yeniden inşa eder. Bunu yaparken de fıtratlarına göre vuslat yolculuklarını nasıl yapabiliyorlarsa herkesi öyle yürütür. Şimdiye kadar gelmiş bütün eyvliyaullahın hepsi hep bu metodla kendilerini bilmiş, rablerini tanımış, nefislerine arif olmuş ve Allah’a vasıl olmuştur.
Biz de “Söz Hakkı Soru ve Sorunlar” sohbetlerimiz dahil olmak üzere yaptığımız bütün sohbetlerde bu husus üzerinde durduk ve kardeşlerimize yaratıldıkları makama nail olabilmeleri için yaş, kuru hiçbir şeyi eksik bırakmadan her şeyi apaçık bir şekilde beyan ettik.
Kardeşlerimiz sohbetleri okuduklarında Allah’ın izniyle bunu görecekler ve Allah’ın kendilerini yaratmasındaki muradını tüm hakikatiyle öğrenip rablerinin âlimi, arifi, âşığı olacaklar inşallah.
