HAYBER’İN FETHİ (629)
HUDEYBİYE ANTLAŞMASI’NDAN SONRAKİ SAVAŞLAR
HAYBER’İN FETHİ (629)
Hayber; yedi sağlam kalesi olan ve Medine’ye 169 km. uzaklıkta bulunan bir şehirdir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in sürgün ettiği Beni Nadir Yahudileri Hayber’e yerleşmiş ve Müslümanların aleyhine düzenledikleri bütün faaliyetleri buradan yönetmeye başlamıştı. Ayrıca müşriklerle yeni bir anlaşma yapmışlardı. Bu anlaşmaya göre İslam ordusu Mekke’yi kuşatmaya gelirse Hayberliler Medine’deki boşluktan yararlanıp kente saldıracak ve Müslümanları zor durumda bırakacaktı.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz Hudeybiye Antlaşması’ndan sonra Medine’nin güvenliği açısından Hayber’i almaya ve Müslümanlar için gittikçe daha tehlikeli olan bu duruma son vermeye karar verdi.
Hayber Fethi için yola çıkan İslam askerlerinin sayısı toplam bin altı yüzdü ve içlerinde iki yüz süvari vardı. Ayrıca savaşta yaralanan sahabelerle ilgilenmeleri ve askerlere yemek yapmaları amacıyla içlerinde Ümmü Seleme Annemiz’in de olduğu yirmi hanım sahabe bulunuyordu.
Sabah mahsullerini toplamak üzere kalelerinden çıkan Hayber Yahudileri, karşılarında İslam ordusunu görünce hemen geri gidip kalelerine sığındılar. Kendileri en güçlü kaleleri olan Natat Kalesi’nde toplanırken kadınlarını ve çocuklarını ise başka bir kaleye gönderdiler.
Hayber’e varan İslam ordusu ilk başta Natat Kalesi önüne konuşlandı; ama ilk günden elli Müslüman’ın yaralanması sebebiyle, Efendimiz sahabeleri ok saldırısından korumak için bu defa Reci mevkisine yerleştirdi. Bu sırada Habeşistanlı Devs kabilesinden bir grup muhacir Müslümanın da savaşa katılmasıyla İslam askerlerinin sayısı iki bine çıktı. Toplam’da on gün süren savaş, sonunda Müslümanların galibiyetiyle sonuçlandı.
Böylelikle:
Şam ticaret yolunun kontrolü ve güvenliği kesin olarak Müslümanların eline geçti.
Sürekli fitne çıkarıp Müslümanlara zorluk yaşatan Yahudi sorunu tamamen çözüldü.
Hayber vergiye bağlandı.
Şimdiye kadar sadece üzerlerine yürüyen ordulara karşı savunma amaçlı sefere çıkan İslam ordusu, Hayber Gazvesi’yle ilk defa düşmanı beklemeden taarruza geçmiştir. Bu nedenle Hayber Muharebesi Müslümanların ilk taarruz savaşıdır.
Hayber gibi güçlü bir kalenin düşmesiyle; Fedek Yahudileri, Vadi’l Kura bölgesindeki Yahudiler ve Teyme Yahudileri Müslümanlarla anlaşıp vergi vermeyi kabul ettiler. Böylelikle Arabistan’daki Yahudilerin hepsi Medine hâkimiyeti altına girdi ve Mekke müşriklerine bir daha yardım edemedi.
Hayber’in Fetih gününde yaklaşık dörtyüz kişilik bir kafile Hayber’e geldi. Aralarında Hz. Ali (r.a.)’ın abisi Hz. Cafer (r.a.)’ın da bulunduğu, yaklaşık on iki yıldır Habeşistan hicretinde olan sahabeler de vardı. Hz. Cafer (r.a.), Hayber’de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i görünce yılların vermiş olduğu hasretinin bitmesi sebebiyle kılıcını çekip muhabbetten dönmeye ve semah etmeye başladı. Hz. Cafer (r.a.)’ın mutluluğunu gören Efendimiz de “bilmiyorum bugün Hayber’in fethine mi yoksa Cafer’in gelişine mi sevineyim” buyurdu. Hz. Cafer (r.a.)’ın, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e olan aşkından semah etmesi, aynı zamanda dervişler arasında semah etme geleneğini başlatan olaylardan biridir.
