RESULULLAH (S.A.V.) EFENDİMİZ’İN EBÛ ZER GIFFARİ (R.A.)’YE (DOLAYISIYLA TÜM MÜ’MİNLERE) NASİHATLERİ
Ebu’l Esved Ed-Dueli şöyle diyor: Ebû zer Cundeb İbni Cunede (r.a.)’nin sürüldüğü yer olan Rebeze’ye vardım. O bana şöyle bir rivayet nakletti:
Günlerden bir gün sabahleyin mescitte Allah Resulü (s.a.v.)’nün yanına vardım. Mescitte Allah Resulü (s.a.v.) ve onun yanında oturan Ali dışında kimseyi görmedim. Vakti ganimet saydım ve Allah Resulü’ne şöyle dedim: Ey Allah Resulü! Anam, babam sana feda olsun. Bana bir tavsiyede bulun ki Allah onun vesilesi ile bana fayda versin.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de şöyle buyurdu: “Sen ne kadar güzel bir insansın ey Ebû zer! Şüphesiz sen bizim Ehl-i Beyt’ten sayılırsın. Sana bir tavsiyede bulunuyorum. Öyleyse onu hıfzet ve amel et. Zira bu tavsiye hayrın yollarını kapsamaktadır. Neticede eğer sen bu tavsiyeyi hıfzeder ve amel edersen, dünya ve ahiretin hayrı senin için olur.
Ey Ebû zer! Allah’a onu görüyormuşsun gibi âbd ol. Sen onu görmesen de o seni görüyor. Bil ki Allah’a âbdiyetin başlangıcı onu tanımaktır. O, evveldir ve ondan önce hiçbir şey yoktur. O, Ehad’dır ve onun ikincisi ve eşi yoktur. O, Baki’dir. Gökleri, yeri ve ikisinin arasında olan her şeyi o yaratmıştır. O, Latif ve Habir olandır ve o her şeye Kadir’dir. Daha sonra bana iman etmek ve yüce Allah’ın beni müjdeleyici, uyarıcı, onun izniyle Allah’a davet eden ve nûr saçan bir kandil olarak tüm insanlara gönderdiğini itiraf etmektir. En son ise Ehl-i Beyt’ime muhabbet (ve hürmet) beslemendir.
Ey Ebû Zer! Beş şeyden önce beş şeyin kıymetini bil. İhtiyarlığından önce gençliğinin, hastalığından önce sağlığının, fakirliğinden önce zenginliğinin, meşguliyetten önce feragatinin (boş zamanın) ve ölümünden önce hayatının kıymetini bil.
Ey Ebû Zer! Sakın uzun arzularınla işlerini geciktirme. Çünkü bugün senindir; ama yarın senin değildir. Eğer yarının olursa bugün de olduğun gibi ol. Eğer yarının olmazsa bugünün ihmalkârlığı için pişman olmazsın.
Ey Ebû Zer! Nice güne başlayanlar vardır ki günü tamamlayamazlar ve nice yarını bekleyenler vardır ki yarına varamazlar.
Ey Ebû Zer! Eğer ecelin sana nasıl geldiğini tefekkür edersen, arzuya ve onun aldatışına düşman olursun.
Ey Ebû Zer! Sabahladığında, kendine akşama varacağın ümidini verme ve akşamladığında kendine sabaha varacağın ümidini verme. Hastalanmadan önce sağlığından ve ölmeden önce hayatından faydalan; çünkü yarın ne olacağını bilmiyorsun.
Ey Ebû Zer! Kıyamet günü Allah’ın katında yeri en kötü olan, ilminden faydalanmayan âlimdir. Bir kimse ilmi, insanların yüzüne vurmak ya da insanları aldatmak için talep ederse cennetin kokusunu dahi alamaz.
Ey Ebû Zer! Bilmediğin bir şey hakkında soru sorulduğunda, “bilmiyorum” de, nefsinin etkilerinden kurtul. Bilmediğin bir şey hakkında insanlara fetva verme ki Kıyamet günü Allah’ın azabından kurtulasın.
Ey Ebû Zer! Kıyamet günü cennet ehlinden bir grup, cehennem ehlinden bir gruba bakar ve şöyle der: Sizi cehenneme götüren şey ne idi? Hâlbuki bizler, sizin terbiyeniz ve öğretmeniz neticesinde cennete gittik. Onlar ise şöyle derler: Biz hayrı emrederdik; ama onunla amel etmezdik.
Ey Ebû Zer! Ölüm, aniden gelir. Her kim hayır ekerse, hayır biçer ve her kim de şer ekerse pişmanlık biçer. Her çiftçi ektiğini biçer.
Ey Ebû Zer! Yavaş hareket edenin nasibini başkası alamaz ve hırslı olan da ona takdir edilenden daha fazlasına ulaşamaz. Her kime bir hayır verilmişse şüphesiz onu Allah vermiştir ve her kim de bir şerden korunmuşsa şüphesiz Allah onu korumuştur.
Ey Ebû Zer! Takvâlılar efendiler; fakihler önderlerdir ve onlarla oturmak ilmin ve faziletin artmasına sebep olur. Mü’min günahını başının üstünde duran ve üzerine düşmesinden korktuğu bir kaya gibi görür. Kâfir ise günahını burnunun önünden uçup geçen bir sinek gibi görür.
Ey Ebû Zer! Mü’minin nefsinin günahtan duyduğu rahatsızlık bir serçenin tuzağa düştüğünde duyduğu rahatsızlıktan daha şiddetlidir.
Ey Ebû Zer! Kıyamet günü her kimin sözü fiiliyle uyum içinde olursa saadetten payını alır. Her kimin sözü de fiiliyle muhalif olursa, o gün kendisini kınar.
Ey Ebû Zer! Senin için kendisinde bir fayda olmayan her şeyi terk et; sana faydası olmayan şey hakkında konuşma ve malını koruduğun gibi dilini koru.
Ey Ebû Zer! Şüphesiz senası celil olan Allah, bir grubu cennete koyar ve onlara o kadar nimet verir ki onlar artık yorulurlar. Onlar ise kendilerinden daha yüksek derecede olan bir gruba bakarlar, onları tanırlar ve şöyle derler: Ey Rabbimiz! Onlar bizim kardeşlerimiz ve biz dünyada onlara birlikte idik. Hangi amellerinden dolayı onları bize üstün kıldın? Onlara şöyle denir: Sizler tok olduğunuzda, onlar açtı; sizler susuzluğunuzu gidermiş olduğunuz hâlde, onlar susuz idi; sizler uyuduğunuz hâlde, onlar ibadet için kalkıyorlardı ve sizler evlerinizde otururken, onlar Allah için dışarıda koşuşturuyorlardı.
Ey Ebû Zer! Senası celil olan Allah, gözümün aydınlığı olarak bana namazı vermiştir. Namazı bana, açın yemeği ve susuzun suyu sevdiği gibi sevdirmiştir. Aç, yemek yediğinde doyar ve susuz su içtiğinde susuzluğu gider; ama ben namazdan asla doymuyorum.
Ey Ebû Zer! Namazda olduğun müddetçe, cebbar olan Allah’ın kapısını çalıyorsun. Her kim Allah’ın kapısını çok çalarsa ona açılır.
Ey Ebû Zer! Bir mü’min namaza durduğunda, Arş’la onun arasını kaplayan iyilik onun üzerine yağar ve Allah ona şöyle nida eden bir meleği görevlendirir: “Ey Âdemoğlu! Eğer namazda senin için ne olduğunu ve kiminle münacat ettiğini bilseydin, asla ondan vazgeçemezdin.”
Ey Ebû Zer! Her kim ağlayabilirse ağlasın, ağlayamayan ise (en azından) kalbine hüznü aşina kılsın ve onu ağlatmaya zorlasın. Zira katı kalp, Allah’tan uzaktır; ama onlar bunun şuurunda değildirler.
Ey Ebû Zer! Mübarek ve yüce Allah şöyle buyuruyor: Bir kul için iki korkuyu ve iki güveni bir araya getirmeyeceğim. Eğer dünyada benden güvende olursa Kıyamet günü onu korkutacağım ve eğer dünyada benden korkarsa, kıyamet gününde onu emin kılacağım.
Ey Ebû Zer! Akıllı olan, kendi nefsini terbiye edendir ve ölümden sonrası için amel edendir. Aciz kimse ise nefsine ve nefsinin isteklerine uyup aziz ve celil olan Allah’tan ümit kesen kimsedir.
Ey Ebû Zer! Muhammed’in canı elinde olan Allah’a yemin olsun ki eğer dünyanın Allah katında bir sivrisineğin kanadı kadar değeri olsaydı, onu kâfire vermezdi.
Ey Ebû Zer! Aziz ve celil olan Allah, bir kula hayrı dilediğinde, onun dinde fakih (derin anlayışlı ve düşünceli) ve dünyada da zahid (dünya sevgisinden kurtulmuş) kılar ve ona nefsinin ayıplarını gösterir.
Ey Ebû Zer! Mübarek ve yüce olan Allah bana mal toplamam için vahyetmedi. Lakin bana şöyle vahyetti: “Rabbini hamd et ve secde edenlerden ol. Yakîn gelinceye kadar Rabbine âbd ol.”
Ey Ebû Zer! Ahiretin ekini, salih ameldir. Dünyanın ekini ise mal ve evlatlardır.
Ey Ebû Zer! Mü’minlerin en zekisi; ölümü en çok zikreden ve onun için en güzel hazırlanandır.
Ey Ebû Zer! Nûr kalbe girdiğinde kalp açılır ve genişler. Bunun alameti ise; ebedi yurda (ahirete) yönelmek, aldatıcı yurttan (dünyadan) kenara soğumak ve ölüm gelip çatmadan onun için hazırlanmaktır.
Ey Ebû Zer! Bir cenazeyi taşıdığın zaman, tefekkür ve huşu ile aklın onunla meşgul olsun. Bil ki sen de ona katılacaksın.
Ey Ebû Zer! Tefekkürle kılınan iki rekât namaz, kalbin teveccühü olmadan bir gece boyunca yapılan ibadetten daha hayırlıdır.
Ey Ebû Zer! Hak, nefse ağır gelir ve acı verir. Batıl ise hafif ve tatlı gelir. Nice anlık şehvetler vardır ki uzun hüzünler doğurur.
Ey Ebû Zer! Amel etmeden dua eden kimsenin misali, yaysız ok atan kimsenin misali gibidir.
Ey Ebû Zer! Salih bir kimseyle oturmak, yalnızlıktan hayırlıdır. Yalnızlık, kötü bir kimseyle oturmaktan hayırlıdır. Hayırlı bir şeyi beyan etmek, susmaktan hayırlıdır; susmak kötü bir şeyi beyan etmekten hayırlıdır.
Ey Ebû Zer! Bir insana yalan olarak duyduğu her şeyi söylemesi yeter.
Ey Ebû Zer! Kulun ahlakı kötü olduğu müddetçe sürekli Allah’tan uzaklaşır.
Ey Ebû Zer! Her kim Allah’a davet edene icabet ederse ve güzel bir şekilde Allah’ın mescitlerini imar ederse Allah tarafından onun sevabı cennettir.
Ey Ebû Zer! Sana ettiğim tavsiyeyi koru ki dünya ve ahirette huzuru bulasın.
